Letnia fala upałów w Europie w czerwcu i lipcu 2025 roku doprowadziła do silnego wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną. Padły rekordy produkcji energii ze źródeł odnawialnych, zwłaszcza fotowoltaiki. Jednak brak elastycznych mocy i magazynów energii pogłębił kryzys cenowy. Upał ujawnił słabe punkty europejskiego systemu energetycznego w realiach zmieniającego się klimatu.

Wzrost zapotrzebowania na energię

Na początku lipca, podczas najbardziej intensywnej fali upałów, dobowe zapotrzebowanie na energię w Europie wzrosło od 6 do 14 procent w porównaniu z tygodniem wcześniejszym. Porównując dzień przed upałami (24 czerwca) z ich szczytem (1 lipca), zużycie energii wzrosło o 6% w Niemczech, 9% we Francji i aż 14% w Hiszpanii. Wzrost popytu szczytowego był jeszcze wyraźniejszy: 12% we Francji, 15% w Hiszpanii, 5% w Niemczech i 5% w Polsce.

Dodatkowe obciążenie sieci wynikało przede wszystkim z rosnącego wykorzystania klimatyzacji w gospodarstwach domowych, usługach i rolnictwie. Operatorzy w wielu krajach wprowadzali ostrzeżenia o ryzyku przeciążenia infrastruktury. Włoski TERNA ogłosił alerty operacyjne po lokalnych blackoutach w Emilii-Romanii i Florencji.

Rekordy fotowoltaiki, ale kryzys wieczorem

Czerwiec 2025 był miesiącem o najwyższej w historii produkcji energii słonecznej w Unii Europejskiej. Łączna generacja fotowoltaiczna wyniosła około 45 TWh, co stanowiło blisko jedną piątą całkowitej produkcji energii elektrycznej w UE. W Hiszpanii i Grecji udział PV przekraczał lokalnie 30 procent.

Pomimo tych sukcesów, produkcja z OZE nie wystarczyła do pokrycia zwiększonego zapotrzebowania wieczorami i nocą. Brak wystarczającej pojemności magazynowej oraz ograniczenia przesyłowe doprowadziły do gwałtownych wzrostów cen hurtowych. Wieczorem 1 lipca ceny energii przekroczyły 400 euro za MWh w Niemczech i 470 euro za MWh w Polsce.

Rekord -37 tys. zł/MWh. Skąd ujemne ceny energii w Polsce? 

Rekordowe ceny energii

Trendy popytu, w połączeniu z awariami elektrowni cieplnych, doprowadziły do dramatycznego wzrostu cen energii elektrycznej. W porównaniu z 24 czerwca, 1 lipca średnie dzienne ceny energii wzrosły o 15% w Hiszpanii, 106% w Polsce, 108% we Francji i aż 175% w Niemczech, gdzie ceny niemal się potroiły. W wielu krajach przekroczono granice cen alarmowych, a odbiorcy przemysłowi zgłaszali trudności z realizacją kontraktów w stabilnych widełkach.

Problemy z elektrowniami wodnymi i jądrowymi

Dodatkowym problemem okazały się ograniczenia pracy elektrowni wodnych i jądrowych. W Szwajcarii, Francji i Norwegii poziomy wód były zbyt niskie, by utrzymać pełną moc hydroelektrowni. We Francji i Czechach ograniczono produkcję energii jądrowej z powodu przegrzania rzek wykorzystywanych do chłodzenia bloków.

Zwiększone obciążenie spadło na źródła gazowe, które są bardziej emisyjne i droższe. Ich udział w miksie wzrósł, co przyczyniło się do wzrostu kosztów energii oraz zwiększenia śladu węglowego europejskiej energetyki, szacowanego na około 8% więcej niż w lipcu 2024 roku.

Systemy nieprzygotowane na upały

Fala upałów w czerwcu i lipcu 2025 roku była jednym z najbardziej wymagających okresów operacyjnych dla europejskich systemów elektroenergetycznych. Pokazała, że mimo rosnącej produkcji z OZE, brak infrastruktury towarzyszącej – magazynów, inteligentnych sieci i elastycznych mechanizmów popytowych – wciąż ogranicza zdolność UE do zapewnienia stabilnych dostaw w warunkach ekstremalnych.

Zobacz też: PSE reformuje przyłączenia do sieci. Co się zmienia dla inwestorów OZE?

Źródło: Ember, FT, TERNA, ENTSO-E, Reuters, IEA

Fot.: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.