Negocjacje między Stanami Zjednoczonymi a Iranem wchodzą w decydującą fazę, niosąc nadzieję na zakończenie paraliżu w strategicznej cieśninie Ormuz. Wstępne porozumienie zakłada przywrócenie ruchu statków do poziomu 150 jednostek dziennie w ciągu miesiąca. 

Choć sekretarz stanu USA, Marco Rubio, spodziewa się szybkiego zakończenia rozmów, Iran stawia twarde warunki dotyczące zniesienia blokady portów. Otwartą kwestią pozostają także składane przez rząd w Teheranie deklaracje zapowiadające nową formę zaznaczania swojej suwerenności nad tym akwenem.

Harmonogram odblokowania Cieśniny Ormuz

Głównym punktem negocjowanej umowy jest przywrócenie przepustowości cieśniny Ormuz do stanu sprzed wybuchu wojny między USA i Izraelem a Iranem. Przed rozpoczęciem działań zbrojnych ten kluczowy szlak wodny pokonywało do 150 statków dziennie, transportując ropę i gaz z Zatoki Perskiej. Iran domaga się, aby w zamian za odblokowanie cieśniny, amerykańska blokada irańskich portów została całkowicie zniesiona w ciągu 30 dni. Teheran ostrzega, że bez realizacji tego postulatu nie nastąpią żadne zmiany w regionie. 

Choć wcześniej cieśnina funkcjonowała jako ogólnodostępne wody międzynarodowe, strona irańska zapowiada, że po zawarciu układu warunki nie wrócą do stanu sprzed konfliktu. Iran zamierza wykorzystywać swoje strategiczne położenie,by podkreślić swoją suwerenność oraz kontrolę na tym kluczowym szlakiem handlowym.

Świat traci 100 mln baryłek ropy tygodniowo. Skutki kryzysu w Cieśninie Ormuz

Dyplomacja w kwestii żeglugi i programu nuklearnego

Planowane porozumienie dotyczące żeglugi ma być pierwszym etapem szeroko zakrojonego procesu dyplomatycznego. Pierwsze 30 dni ma zostać poświęcone na procedury związane z Ormuzem, zakończeniem blokad oraz uwolnieniem części zamrożonych za granicą funduszy Teheranu. Dopiero po tym etapie mają rozpocząć się właściwe, zaplanowane na 60 dni rozmowy o irańskim programie nuklearnym. 

Administracja USA, reprezentowana przez Marco Rubio, podkreśla, że celem ostatecznym jest świat wolny od irańskiego arsenału atomowego. Mimo to Teheran na tym etapie negocjacji wyklucza przekazanie swoich zapasów wysoko wzbogaconego uranu. W związku z tym część komentatorów sugeruje, że ostateczne porozumienie będzie wymagało długich i trudnych ustaleń. 

Warto przypomnieć, że rozpoczęta 28 lutego wojna miała uniemożliwić Iranowi budowę broni jądrowej. Mimo początkowych deklaracji USA o wypełnieniu tych celów strategicznej operacji, dalsze tygodnie wykazały, że nuklearny potencjał tego państwa nie został znacząco osłabiony. Zapasy wzbogaconego uranu przetrwały bombardowania. Nie doszło także do zmiany reżimu. 

Przedłużająca się wojna znacząco wpłynęła za to na ceny surowców energetycznych prowadząc do odczuwalnego na całym świecie kryzysu. Podjęty proces dyplomatyczny ma być drogą do rozwiązania problemów – zarówno niedoborów surowców, jak i neutralizacji zagrożenia związanego z produkcją broni jądrowej przez Iran. 

Zobacz też: Szef IEA ostrzega: światowe zapasy ropy kurczą się w rekordowym tempie

Źródła: Reuters, PAP

Fot. Canva 

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.