Powraca temat “złotej algi”, której zakwit stanowił jedną z głównych przyczyn katastrofy na Odrze w 2022 roku. Zespół Zarządzania Kryzysowego działający przy Ministerstwie Klimatu i Środowiska (MKiŚ) rozpoczęło cotygodniowe spotkania. Ich celem jest monitorowanie sytuacji i wypracowanie rozwiązań, które zapobiegną powtórce wydarzeń sprzed dwóch lat.

Warunki sprzyjają “złotym algom”

Dobowe temperatury w Polsce wzrosły, tym samym zbliża się sezon wegetacyjny. To część roku, w której roślinność może się rozwijać ze względu na dostateczną ilość wilgoci i ciepła. W Polsce wyznacznikiem rozpoczęcia tego okresu jest utrzymująca się powyżej 5 stopni Celsjusza średnia dobowa temperatura powietrza. 

Niestety, piękne kwiaty to nie jedyne organizmy, które wówczas rozkwitają. Wraz ze zbliżającą się wiosną rośnie zagrożenie zakwitu “złotej algi”, która była jedną z przyczyn zaistnienia pamiętnej katastrofy w Odrze w 2022 roku. 

Czym są “złote algi”

Prymnesium parvum, czyli inaczej złota alga, to jeden z gatunków haptofitów (typ glonów), który powoduje toksyczne zakwity wód. To właśnie on oraz wysokie zasolenie spowodowane zrzutami wód kopalnianych wywołały katastrofę ekologiczną na Odrze, o czym więcej pisaliśmy tu: Spółki górnicze przyznały się do zasolenia Odry. Mimo to odpowiedzialności nie poniosą.

Ten rodzaj glonów cechuje się dużą tolerancją środowiskową. Ich zakwity mogą powodować masowe umieranie ryb, ze względu na to, że w trakcie tego procesu produkują one toksyny (prymezyny). 

Ministerstwo w walce z algami

W zeszłym tygodniu odbyło się posiedzenie Zespołu Zarządzania Kryzysowego MKiŚ. Od 5 marca zespół ten będzie obradował z cotygodniową częstotliwością. Podczas ostatniej narady eksperci wchodzący w jego skład opracowali rekomendacje mające zapobiec powtórce katastrofy ekologicznej z 2022 roku.

Członkowie Zespołu oparli się na wypracowanym wcześniej przez ministerstwo Katalogu rekomendacji i działań kryzysowych w zakresie przeciwdziałania toksycznym zakwitom „złotej algi”. Plan działań podzielili na dwa obszary obejmujące: działania krótkoterminowe (interwencyjne) oraz systemowe dla ograniczenia zasolenia wód.

Czy rzeka może stać się… osobą? Aktywiści chcą zmiany statusu prawnego Odry

Co rekomenduje Zespół Zarządzania Kryzysowego?

Do pierwszej kategorii rekomendacji, czyli tych krótkoterminowych, zaliczono między innymi zainstalowanie siatek na wylocie starorzeczy w woj. opolskim i dolnośląskim. Ma to na celu ograniczenie wpływania ryb do zbiorników wodnych, w których zakwitają “złote algi”. Co istotne, ich rozwój jest ograniczony w przypadku zwiększonego przepływu wody. Z tego względu jednym z zalecanych działań jest przeciwdziałanie stagnacji wody w Kanale Gliwickim, m.in. przez regularne rozszczelnianie wrót śluz.

Omawiając temat Prymnesium parvum, nie można pominąć wpływu, jaki na ich liczebność wywierają zakłady górnicze, a dokładnie mówiąc –  stężone roztwory soli wpuszczane przez nie do rzek. I ta kwestia znalazła odzwierciedlenie w wypracowanych przez ekspertów zarządzania kryzysowego rekomendacjach. W ramach działań systemowych doradzili oni, aby zakłady górnicze pilnie rozpoczęły prace analityczne nad inwestycjami, które obniżyłyby zasolenie Odry. Mowa o systemach odsalania wód kopalnianych i zwiększeniu możliwości retencyjnych.

• Zobacz też: Co z tymi lasami? MKiŚ: Przeprowadzimy reformę gospodarki leśnej

ZZK to nie wszystko

Poza cotygodniowymi spotkaniami Zespołu Zarządzania Kryzysowego MKiŚ uruchomiono również cykliczne narady międzyresortowego zespołu ds. Odry. Kolejna taka narada będzie miała miejsce już w najbliższy czwartek, 14 marca. 

Źródło: sgs.com, gov.pl

Fot.: wwf.pl, złote algi/wikimedia

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.