Meduzy pojawiają się na plażach zazwyczaj na przełomie sierpnia i września, licznymi grupami. W Bałtyku najczęściej spotkamy niegroźną chełbię modrą, ale podczas wakacji nad Morzem Śródziemnym można trafić na gatunki, których parzydełka powodują bolesne reakcje. Jak rozpoznać najczęstsze meduzy w europejskich akwenach i co zrobić w przypadku poparzenia?

Chełbia modra w Morzu Bałtyckim

Chełbia modra to najczęściej spotykany gatunek meduzy w Bałtyku i Morzu Północnym. Pojawia się przede wszystkim latem i wczesną jesienią w dużych skupiskach. Najłatwiej rozpoznać ją po charakterystycznym, przezroczystym parasolu oraz czterech pierścieniach widocznych w jego centrum. Parasol chełbi może mieć około 5-40 cm średnicy, a jej czułki osiągają od kilku centymetrów do mniej więcej metra długości.

Co istotne, chełbia modra jest na ogół mało groźna dla człowieka. Jej komórki parzące zwykle nie wywołują żadnej reakcji albo powodują jedynie niewielkie podrażnienie skóry.

Letnie owady w Polsce. Które gryzą, które żądlą i jak się przed nimi chronić?

Błetwa festonowa – większa i bardziej parząca

W Bałtyku i Morzu Północnym, zwłaszcza u wybrzeży Niemiec, Wielkiej Brytanii, Norwegii i Islandii, występuje również błetwa festonowa, nazywana także żółtą meduzą parzącą lub potocznie „ognistą meduzą”. Jest zdecydowanie większa od chełbi modrej – jej parasol może mieć około 20-50 cm średnicy, natomiast czułki mogą osiągać nawet 10-30 metrów długości.

Kontakt z jej czułkami może być bolesny, a oderwane fragmenty przez pewien czas również mogą zachowywać właściwości parzące. Dlatego nie należy dotykać meduzy ani jej fragmentów wyrzuconych na plażę.

Gatunki z Morza Śródziemnego

Podczas wakacji w Hiszpanii, Francji, Włoszech, Grecji, Chorwacji czy Turcji można spotkać gatunki, których kontakt może być znacznie bardziej bolesny niż w przypadku gatunków z północy Europy. Jednym z nich jest meduza świecąca, która występuje w wielu częściach Morza Śródziemnego, a także w Adriatyku, między innymi u wybrzeży Chorwacji i Czarnogóry. Ma zwykle 5-15 cm średnicy i charakterystyczne fioletowe, różowe lub czerwonawe zabarwienie. Jej długie, cienkie czułki mogą mieć kilka metrów długości, a kontakt z nimi może powodować ból, pieczenie, zaczerwienienie, bąble i długotrwały świąd.

Innym gatunkiem spotykanym w Morzu Śródziemnym jest meduza kompasowa. Jej parasol ma żółtawobrązowe zabarwienie i charakterystyczne linie przypominające różę wiatrów. Można ją spotkać między innymi u wybrzeży Hiszpanii, Włoch, Grecji, Turcji oraz w Adriatyku. Jej czułki również parzą, jednak dolegliwości są zazwyczaj mniej nasilone niż w przypadku meduzy świecącej.

Natomiast meduza beczkowata może osiągać nawet około 60 cm średnicy, przez co robi znacznie większe wrażenie niż niewielkie gatunki. Mimo tego jej komórki parzące są stosunkowo słabe, a kontakt z nią zwykle nie powoduje żadnych dolegliwości albo prowadzi do łagodnej reakcji. Nie oznacza to jednak, że warto jej dotykać.

Co zrobić, jeśli meduza nas poparzy?

Najważniejszym w przypadku kontaktu z meduzą jest aby nie pocierać ani nie drapać poparzonego miejsca. Może to spowodować aktywację kolejnych komórek parzących. Jeżeli na skórze widoczne są fragmenty czułków, należy je ostrożnie usunąć, najlepiej za pomocą pęsety. Według zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia oparzone miejsce należy następnie ostrożnie przepłukać octem lub wodą morską.

Większość kontaktów z europejskimi meduzami nie prowadzi do poważnych konsekwencji, ale nie należy ignorować takich objawów, jak duszność, obrzęk, bardzo silny ból, problemy z krążeniem lub inne gwałtowne i ciężkie objawy. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby, u których wcześniej występowały silne reakcje alergiczne.

Zobacz też: Sinice zamykają kąpieliska. Jak sprawdzić aktualne ostrzeżenia nad Bałtykiem?

Źródła: Euronews.pl, gov.pl, poparzeniu.pl, WHO

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.