Od 1 stycznia 2027 roku elektrownie i elektrociepłownie w Polsce będą mogły wykorzystywać w systemach chłodzenia wodę odzyskaną ze ścieków komunalnych. Nowe przepisy mają ograniczyć pobór wód powierzchniowych i podziemnych. Rozwiązanie może mieć szczególne znaczenie w czasie susz, gdy niski poziom rzek ogranicza dostępność wody wykorzystywanej do chłodzenia elektrowni.

Woda ze ścieków do chłodzenia elektrowni

Takie rozwiązanie przewiduje ustawa z 17 lipca 2026 roku nowelizująca Prawo wodne, która została podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego. Przepisy wprowadzają do ustawy definicję wody odzyskanej ze ścieków komunalnych. Będą nią oczyszczone ścieki spełniające wymagania określone w przepisach wykonawczych, które zostaną przeznaczone do wykorzystania w obiegach chłodzących elektrowni lub elektrociepłowni. Możliwe będzie również mieszanie odzyskanej wody z wodą pobieraną na potrzeby funkcjonowania systemów chłodzenia.

Celem zmian jest szersze wykorzystanie dostępnych zasobów wodnych i ograniczenie poboru wody z rzek oraz wód podziemnych, co jest szczególnie istotne w kontekście powtarzających się epizodów suszy hydrologicznej.

Wysychający i gorący Dunaj to zimny prysznic dla atomu. Czego uczy susza w Europie Środkowej?

Susza wpływa na pracę elektrowni 

Znaczenie nowych przepisów dobrze pokazują wydarzenia z początku sierpnia 2026 roku, kiedy Elektrownia Kozienice i Elektrownia Połaniec ograniczyły pracę części bloków w związku z niskim stanem Wisły. W Kozienicach nie pracowały wówczas bloki 2, 3 i 4, natomiast w Połańcu bloki 5, 6 i 7. 

Jak informowała Grupa Enea, woda z Wisły jest wykorzystywana do chłodzenia obu elektrowni. Spółka wskazywała, że przy wysokich temperaturach i długotrwałym braku opadów występują obniżone stany wody, co ma bezpośrednie znaczenie dla stabilności procesów technologicznych i bezpieczeństwa krajowego systemu elektroenergetycznego.

Mniejszy pobór wody

Według polskiego prawa temperatura zrzucanych do rzeki wód pochłodniczych nie może przekraczać 35°C, a zakłady energetyczne mogą korzystać ze zwolnień z opłat środowiskowych, jeśli temperatura zrzutu mieści się w granicach do 26°C lub gdy różnica pomiędzy temperaturą ścieków a temperaturą wody w rzece nie przekracza 11°C. Zignorowanie tych wskaźników i przekroczenie dopuszczalnych limitów wiąże się nie tylko z wysokimi karami finansowymi, ale przede wszystkim może doprowadzić do zanieczyszczenia zbiorników.

Nowe przepisy mogą więc stanowić dodatkowe narzędzie pozwalające ograniczyć zależność systemów chłodzenia od dostępności wody w rzekach. W okresach suszy, gdy poziom wód powierzchniowych spada, możliwość wykorzystania odpowiednio oczyszczonej wody odzyskanej ze ścieków może zwiększać dostępność zasobów wykorzystywanych przez elektrownie.

Nowe opłaty i przesunięcie wymogów

Ustawa określa również zasady odpłatności za wykorzystanie odzyskanej wody. Będzie ona objęta opłatą stałą. Stawka wyniesie 50 zł za dobę za 1 m³ na sekundę maksymalnej ilości wody określonej w pozwoleniu wodnoprawnym.

Nowelizacja przesuwa również w czasie wymóg instalowania specjalnych przyrządów pomiarowych przez firmy korzystające z wód. Dotyczy to przepisów, które nakazują zakładom instalowanie aparatury do ciągłego sprawdzania, ile wody pobierają oraz ile i jak gorące ścieki odprowadzają do rzek czy gruntu. Ostateczny termin na spełnienie tego obowiązku wydłużono o trzy lata – zamiast końca 2026 roku, przedsiębiorstwa będą miały czas na montaż urządzeń do 31 grudnia 2029 roku.

W związku z rosnącą presją na zasoby wodne możliwość ponownego wykorzystania oczyszczonych ścieków może być dla energetyki sposobem na ograniczenie poboru wody z rzek właśnie wtedy, gdy jest ona najbardziej potrzebna i jednocześnie najmniej dostępna.

Zobacz też: Wyłączone bloki w Kozienicach i Połańcu. Niskie stany rzek problemem dla energetyki

Źródła: Gov.pl, Prawo.pl, Grupa Enea

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.