Instalacja fotowoltaiczna z magazynem energii

Poznaj orientacyjne koszty

595 mld dolarów na rolnictwo i górnictwo kosztem lasów tropikalnych. Banki zwiększyły finansowanie

595 mld dolarów na rolnictwo i górnictwo kosztem lasów tropikalnych. Banki zwiększyły finansowanie

Między 2020 a 2025 rokiem banki udzieliły finansowania o wartości 595 mld dolarów przedsiębiorstwom działającym w sektorach związanych z wysokim ryzykiem wylesiania obszarów tropikalnych i niszczenia ekosystemów. Tak wynika z raportu przygotowanego przez koalicję organizacji ekologicznych Forests & Finance. Największa część środków trafiła do firm związanych z produkcją towarów rolnych oraz wydobyciem surowców mineralnych. 

595 mld dolarów dla rolnictwa i górnictwa

Zgodnie z raportem „Banking on Biodiversity Collapse 2026” w latach 2020-2025 banki przekazały 351 mld dolarów przedsiębiorstwom działającym w sektorach związanych z towarami rolnymi oraz kolejne 244 mld dolarów firmom wydobywczym. Analiza obejmuje działalność w regionach tropikalnych lasów Ameryki Południowej, Azji Południowo-Wschodniej oraz Afryki Środkowej i Zachodniej.

W przypadku rolnictwa chodzi między innymi o sektor produkcji wołowiny, soi, oleju palmowego oraz celulozy i papieru. Ich rozwój może wiązać się z przekształcaniem lasów w grunty rolne i pastwiska, zakładaniem plantacji oraz osuszaniem terenów podmokłych. Z kolei górnictwo wymaga zajmowania terenów pod kopalnie, drogi i infrastrukturę, a także może prowadzić do zanieczyszczenia wód i degradacji gleby.

Warto podkreślić, że raport nie oznacza, iż każda z udzielonych pożyczek bezpośrednio sfinansowała wycinkę lasu. Kwota 595 mld dolarów odnosi się do finansowania przedsiębiorstw działających w sektorach wysokiego ryzyka.

Finansowanie sektorów związanych z wylesianiem

Autorzy raportu wskazują, że skala finansowania przedsiębiorstw związanych z ryzykiem wylesiania zwiększyła się w ostatniej dekadzie. Roczne kwoty pożyczek i gwarancji dla firm górniczych działających w krajach bogatych w lasy tropikalne wzrosły między 2016 a 2025 rokiem o 55% – z 23,7 mld do 36,7 mld dolarów.

W tym samym okresie roczne finansowanie firm związanych z towarami rolnymi wzrosło o 71% – z 37,9 mld do 64,7 mld dolarów. Szczególnie duże zmiany odnotowano w branży sojowej, w której finansowanie zwiększyło się o 137%, oraz w sektorze celulozowo-papierniczym, gdzie wzrost wyniósł 157%. Finansowanie branży wołowej wzrosło o ponad połowę.

Wylesianie a emisje gazów cieplarnianych

Znaczenie lasów tropikalnych wykracza daleko poza ochronę zagrożonych gatunków. Lasy pochłaniają dwutlenek węgla z atmosfery i magazynują go w roślinności oraz glebie. Według Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) wylesianie i degradacja lasów odpowiadają za około 11% globalnych emisji CO₂. FAO szacuje również, że każdego roku na świecie traconych jest około 10 mln hektarów lasów.

Wylesianie zwiększa emisje na dwa sposoby. Po pierwsze, wycięte drzewa przestają pochłaniać CO₂ w dotychczasowym tempie. Po drugie, węgiel zgromadzony w roślinach i glebie może zostać uwolniony do atmosfery, między innymi podczas spalania biomasy lub rozkładu materii organicznej. W przypadku osuszonych torfowisk emisje mogą utrzymywać się przez długi czas.

Rozwój rolnictwa jest jednym z głównych czynników presji na lasy. Według analizy FAO opublikowanej w 2021 roku ekspansja rolnictwa odpowiadała za niemal 90% globalnego wylesiania. Około połowy utraty lasów wiązało się z przekształcaniem ich w grunty uprawne, a wypas zwierząt odpowiadał za niemal 40% strat. 

Banki deklarują cele środowiskowe

Jednym z głównych zarzutów autorów raportu jest to, że banki finansujące przedsiębiorstwa wysokiego ryzyka nie stosują wystarczająco skutecznych zabezpieczeń, które ograniczałyby szkody środowiskowe i społeczne. Koalicja podaje, że średnia ocena polityk bankowych dotyczących finansowania sektorów rolnych obciążonych ryzykiem wylesiania wynosi zaledwie 25%.

Organizacje apelują o dokładniejszą kontrolę działalności klientów, większą przejrzystość przepływów finansowych oraz skuteczniejsze wymagania dotyczące ochrony lasów i torfowisk. Postulują również, aby banki weryfikowały, czy przedsiębiorstwa przestrzegają przyjętych standardów.

Zbliża się COP17

Publikacja raportu zbiegła się z przygotowaniami do 17. Konferencji Stron Konwencji o różnorodności biologicznej (COP17), która odbędzie się w Erywaniu w Armenii w dniach 19-30 października 2026 roku. Będzie to pierwszy globalny przegląd postępów w realizacji Ramowej konwencji o różnorodności biologicznej z Kunming-Montrealu, przyjętej w 2022 roku.

Jednym z celów porozumienia jest ochrona co najmniej 30% lądów, wód śródlądowych i obszarów morskich do 2030 roku. Dokument zakłada również dostosowanie przepływów finansowych do celów ochrony przyrody oraz ograniczenie szkodliwych zachęt finansowych o co najmniej 500 mld dolarów rocznie do końca dekady.

Zobacz też: Polska wyznacza nowe rezerwaty przyrody. NIK wskazuje wieloletnie zaniedbania

Źródła: Reuters, Forests & Finance, FAO

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.