Instalacja fotowoltaiczna z magazynem energii

Poznaj orientacyjne koszty

90% czystej energii w ciągu dekady. Nowy raport IEA wskazuje drogę odejścia od paliw kopalnych

90% czystej energii w ciągu dekady. Nowy raport IEA wskazuje drogę odejścia od paliw kopalnych

Najnowszy raport Międzynarodowej Agencji Energetycznej pokazuje, jak konflikt na Bliskim Wschodzie i zakłócenia transportu surowców przez cieśninę Ormuz mogą zmienić światowy rynek energii. IEA analizuje kilka możliwych scenariuszy, w których większą rolę odgrywają odnawialne źródła energii, elektryfikacja i efektywność energetyczna. Organizacja Oil Change International apeluje, by wykorzystać obecny kryzys do zaplanowania sprawiedliwego odejścia od paliw kopalnych.

Nowy raport IEA

19 listopada 2026 roku Międzynarodowa Agencja Energetyczna opublikowała doroczny raport World Energy Outlook 2026. Tegoroczna edycja powstała w warunkach dużej niepewności na światowych rynkach. Konflikt na Bliskim Wschodzie i ograniczenia w transporcie surowców przez cieśninę Ormuz doprowadziły do poważnych zakłóceń dostaw ropy i gazu. Według IEA ich skutki odczuły gospodarki na całym świecie, a dalszy rozwój sytuacji będzie zależał między innymi od decyzji rządów dotyczących bezpieczeństwa energetycznego.

Agencja podkreśla, że kryzys może trwale wpłynąć na sposób pozyskiwania i wykorzystywania energii. W wielu państwach bezpieczeństwo dostaw coraz silniej wiąże się z rozwojem krajowych źródeł energii, w tym fotowoltaiki, energetyki wiatrowej i technologii magazynowania.

IEA przedstawia kilka możliwych scenariuszy

Raport analizuje różne ścieżki rozwoju światowej energetyki. W scenariuszu obecnych polityk (CPS), uwzględniającym obowiązujące już regulacje i działania, globalne ocieplenie może osiągnąć około 2,9°C do 2100 roku. Scenariusz zadeklarowanych polityk (STEPS), obejmujący również konkretne zapowiedziane działania, wskazuje na około 2,5°C.

IEA analizuje także scenariusz dodatkowych działań (ARC). Zakłada on wdrożenie kolejnych rozwiązań rozważanych przez rządy w odpowiedzi na kryzys energetyczny, nawet jeśli nie zostały jeszcze formalnie przyjęte. W takim wariancie ocieplenie do końca stulecia wyniosłoby około 2,4°C. Popyt na ropę w 2035 roku byłby o ponad 4 mln baryłek dziennie niższy niż w scenariuszu STEPS.

Osobno przedstawiono scenariusz zerowych emisji netto do 2050 roku (NZE). Nie jest to prognoza tego, co wydarzy się przy obecnych działaniach, ale modelowa ścieżka pokazująca, jak można doprowadzić do ograniczenia emisji zgodnego z ambitnymi celami klimatycznymi. W tym wariancie udział źródeł niskoemisyjnych, w tym OZE i energetyki jądrowej, w światowej produkcji energii elektrycznej zbliża się do 90% w 2035 roku. Ocieplenie osiąga szczyt poniżej 1,7°C w połowie stulecia, a następnie spada poniżej 1,5°C do 2100 roku.

Odnawialne źródła energii zyskują na znaczeniu

W raporcie IEA zwraca uwagę na rosnącą rolę energii odnawialnej. Już obecnie OZE odpowiadają za około jedną trzecią światowej produkcji energii elektrycznej. W scenariuszach CPS i STEPS ich udział może wzrosnąć do 45-50% w 2035 roku. Jeszcze większy jest w wariancie ARC. Najważniejszym motorem zmian pozostaje fotowoltaika, ale znaczenie mają również energetyka wiatrowa, wodna i geotermalna.

Równolegle rośnie znaczenie elektryfikacji transportu, ogrzewania i przemysłu. Rozwój samochodów elektrycznych, pomp ciepła, magazynów energii i urządzeń o wysokiej efektywności może ograniczyć zapotrzebowanie na paliwa kopalne. Warunkiem jest jednak rozbudowa sieci elektroenergetycznych i zapewnienie stabilnych dostaw energii elektrycznej.

Apel o sprawiedliwą transformację

Publikację raportu skomentowała organizacja Oil Change International, która od lat działa na rzecz odchodzenia od paliw kopalnych. Jej przedstawiciele przekonują, że obecny kryzys powinien skłonić rządy do przygotowania konkretnych planów transformacji, obejmujących nie tylko inwestycje w czystą energię, lecz także publiczne finansowanie zmian i ochronę społeczności najbardziej narażonych na ich koszty.

Organizacja podkreśla również znaczenie sprawiedliwego podziału kosztów transformacji, szczególnie w krajach Globalnego Południa. Chodzi między innymi o zapewnienie finansowania publicznego, dostępu do nowoczesnych technologii i wsparcia dla pracowników oraz regionów zależnych od przemysłu paliwowego.

Raport World Energy Outlook 2026 nie wskazuje jednej przesądzonej przyszłości energetycznej. Pokazuje natomiast, jak bardzo rezultaty zależą od decyzji podejmowanych obecnie przez rządy i inwestorów. Kryzys na rynku paliw może przyspieszyć rozwój czystych technologii, ale samo zwiększanie udziału OZE nie wystarczy do osiągnięcia celów klimatycznych. Konieczne są również ograniczanie emisji, modernizacja infrastruktury i długofalowe planowanie transformacji.

Zobacz też: 150 mld ton w budżecie węglowym: Zostały 4 lata, zanim emisje CO₂ przekroczą cel 1,5°C

Źródła: IEA

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.