W połowie maja rząd odrzucił petycję dotyczącą wprowadzenia obowiązku informowania konsumentów o emisjach środowiskowych związanych z produkcją żywności pochodzenia zwierzęcego. Wnioskowano m.in. o oznaczenia wpływu takich produktów na klimat, środowisko, zdrowie publiczne i etykę produkcji. Postulat, mimo rosnącej świadomości społecznej i działań w innych krajach UE, został uznany za zbyt obciążający administracyjnie.

Emisje z sektora spożywczego

Produkcja żywności odzwierzęcej odpowiada za około 14,5% globalnych emisji gazów cieplarnianych i zużywa znaczne ilości zasobów naturalnych. W samej Unii Europejskiej sektor hodowlany pochłania aż 36% wody wykorzystywanej do celów konsumpcyjnych. Dodatkowo, hodowla zwierząt przyczynia się do wzrostu antybiotykooporności, zanieczyszczenia powietrza i pogorszenia zdrowia publicznego.

W Polsce nadal brakuje obowiązkowych oznaczeń informujących o wpływie produktów spożywczych – zwłaszcza pochodzenia zwierzęcego – na środowisko i zdrowie. Tymczasem w wielu krajach Europy podejmowane są konkretne kroki: Dania inwestuje w badania nad żywnością roślinną, Niemcy rozszerzają ofertę zdrowej żywności w placówkach publicznych, Hiszpania reguluje szkolne menu, a w Holandii ogranicza się reklamy mięsa w przestrzeni miejskiej. Warto jednak zaznaczyć, że te działania są lokalne a nie ogólnopaństwowe.

To pierwszy taki podatek na świecie. Duńscy hodowcy krów zapłacą za… emisje CO2

Jakie zmiany zaproponowano?

W petycji zawarto konkretne postulaty legislacyjne, w tym:

• obowiązek oznaczania emisji środowiskowych na produktach odzwierzęcych i raportowania ich przez producentów,
• wprowadzenie jasnych etykiet wskazujących wpływ produktów na klimat, zdrowie, środowisko i etykę w całym łańcuchu dostaw,
• uznanie braku takich informacji za naruszenie zbiorowych interesów konsumentów.

Rząd mówi „nie”

Ministerstwo Rozwoju i Technologii, powołując się na opinie Ministerstwa Rolnictwa, wskazało, że postulaty byłyby zbyt obciążające, szczególnie dla małych i średnich gospodarstw. Obawy dotyczyły także konieczności pozyskiwania danych z wielu ogniw łańcucha dostaw – od producentów pasz, przez leki weterynaryjne, po środki transportu. Zwrócono również uwagę, że produkty z małych gospodarstw mogłyby wypadać gorzej w raportach emisyjnych, co wpłynęłoby na ich konkurencyjność i bezpieczeństwo żywnościowe kraju.

Kierunek: Europa

Choć petycja została odrzucona, temat nie zniknie z agendy – na poziomie unijnym trwają już prace nad wspólną metodyką obliczania śladu środowiskowego produktów spożywczych. Takie działania mogą w przyszłości doprowadzić do ujednolicenia zasad informowania o wpływie żywności na klimat i środowisko.

Rosnące zainteresowanie konsumentów i działania wielu państw pokazują, że transformacja systemu żywnościowego w kierunku większej przejrzystości, zdrowia i zrównoważenia to nieuchronny kierunek.

Zobacz też: Dieta bezmięsna w szkołach? Eksperyment, który może zagościć na stałe

Źródła: FutureFood4Climate.eu, Greenrev.org, World Resources Institute, PEF

Fot.: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.