W warunkach wojny tradycyjna infrastruktura energetyczna staje się łatwym celem. Dlatego to niewielkie elektrownie, lecz rozproszone źródła energii, w szczególności fotowoltaika, coraz częściej zapewniają Ukraińcom dostęp do prądu. Instalacje PV wspierają szpitale, szkoły i lokalne społeczności, dając realną szansę na funkcjonowanie w sytuacjach zagrożenia i kryzysu.

Forum, które wybrzmiało aktualnością

O strategicznym znaczeniu inwestycji w OZE mówił Dawid Zieliński, prezes Columbus Energy, podczas I Forum Ekspansji Międzynarodowej „Jak zwiększać eksport w erze niepewności geopolitycznej” (11 czerwca 2025 r.). W panelu „Biznes w czasach niepokoju – Ukraina w realiach wojennych. Ograniczenia, ryzyka i strategiczne możliwości.”, Zieliński podkreślał, że odnawialne źródła energii są dziś nie tylko odpowiedzią na kryzys energetyczny, ale też sposobem na wzmocnienie niezależności i odporności całych społeczności.

Rozproszona energetyka – warunek bezpieczeństwa

Ataki dronowe, zniszczone linie przesyłowe i przerwy w dostawach energii to codzienność wielu ukraińskich miast. Z tego powodu rośnie znaczenie lokalnych źródeł zasilania. 

Według byłego prezesa Ukrenergo, Volodymyra Kudrytsky’ego, Ukraina potrzebuje dziś 12–13 GW rozproszonej mocy – instalacji, które mogłyby zastąpić scentralizowane systemy. To krok w stronę bardziej elastycznego i odpornego systemu energetycznego. Już teraz, jak pokazują dane, na koniec 2023 r. funkcjonowało ok. 1,5 GW prosumenckich instalacji PV. Wciąż za mało, ale to dowód na to, że oddolne i lokalne systemy zaczynają przejmować funkcję „bezpiecznej rezerwy”.

Krok bliżej do bezpieczeństwa energetycznego. Columbus Energy i grupa DTEK realizują kolejne postanowienia umowy

OZE w praktyce: montaż mimo ryzyka

W wielu miejscach Ukrainy instalowane są systemy fotowoltaiczne zintegrowane z magazynami energii. Pozwalają one zasilać budynki nawet w warunkach całkowitego blackoutu – bez potrzeby korzystania z sieci centralnej. Działają na dachach szpitali, szkół, urzędów i punktów ewakuacyjnych.

Montaż tych instalacji to jednak ogromne wyzwanie – brakuje rąk do pracy, bo wielu ukraińskich inżynierów i instalatorów zostało powołanych do armii. Do tego dochodzi nieustanne ryzyko bombardowań i przerwane łańcuchy dostaw. Mimo to inwestycje w fotowoltaikę są kontynuowane również we współpracy z polskimii firmami.

Działanie w warunkach, których nie przewiduje żadna strategia

Realizacja projektów PV w Ukrainie to codzienne zmaganie z warunkami, których nie przewidziałby żaden biznesplan. Jak podkreślał podczas forum Dawid Zieliński, Columbus Energy rozpoczął działalność na miejscu w 2023 roku – w czasie, gdy 25–30% terytorium Ukrainy było okupowane, objęte działaniami wojennymi lub znajdowało się w strefie wysokiego zagrożenia. Audyty lokalizacyjne wciąż często wymagają użycia dronów, a nawet na terenach prywatnych zdarzają się incydenty przejęcia kontroli. Przykłady takich sytuacji zaprezentowano podczas forum, na podstawie dokumentacji terenowej firm wykonawczych, jak również doświadczeń własnych Columbus Energy.

W takich warunkach każde zlecenie to logistyczne wyzwanie. Brakuje instalatorów w wieku produkcyjnym, wielu z nich zostało wcielonych do armii, a niejednoznaczne przepisy i częste zatrzymania w drodze np. do klienta – wydłużają realizację projektów. Dochodzi do tego trudność w transporcie komponentów, zmienność prawa i konieczność szybkiego reagowania na zagrożenia lokalne. Mimo tego do czerwca 2025 roku zamontowano już 1,6 MW mocy PV, a zakontraktowano kolejne 7 MW. Cel na koniec 2025 roku to 10 MW – skala niewielka w porównaniu z pokojowymi warunkami, ale ogromna w świetle realiów wojennych.

Solidarność zapisana w panelach PV

Fotowoltaika w Ukrainie to dziś coś więcej niż technologia. To narzędzie odporności, lokalnego bezpieczeństwa i nadziei – zwłaszcza tam, gdzie centralne dostawy przestają funkcjonować.

Polskie zaangażowanie w rozwój odnawialnych źródeł energii u naszego wschodniego sąsiada pokazuje, że transformacja energetyczna może być również formą wsparcia – nie tylko materialnego, ale wspólnotowego. Bo gdy wojna uderza w codzienność ludzi, odpowiedzią nie jest wyłącznie pomoc humanitarna, ani zwykła ekspansja biznesowa. To bliskość, która zobowiązuje i która dziś znajduje swój wyraz w instalacjach PV na dachach ukraińskich budynków.

Zobacz też: 130 mln zł za magazyn energii w Chrzanowie. Columbus sprzedał projekt ukraińskiemu partnerowi

Źródło: Forum RPPG 2025, Columbus Energy, Atlantic Council, Novaya Gazeta Europe, pvknowhow.com, 

Fot.: Canva, Columbus Energy

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.