Rynek żywności ekologicznej dynamicznie rośnie – w 2024 sprzedaż produktów ekologicznych osiągnęła najwyższy jak dotąd poziom, a prognozy wskazują na dalszy wzrost w 2025 roku. Eksperci wskazują jednak, że etykieta eko nie zawsze oznacza zdrową i bardziej przyjazną środowisku żywność, a część produktów nadal jest obciążona problemami charakterystycznymi dla tradycyjnego rolnictwa.

Wzrost zainteresowania żywnością eko

Rynek żywności ekologicznej w ostatnich latach notuje rekordowy wzrost i coraz mocniej wkracza do głównego nurtu sektora żywnościowego. Ramowy Plan Działań dla Żywności i Rolnictwa Ekologicznego w Polsce na lata 2021-2030 zakłada, że do 2030 roku co najmniej 7% powierzchni użytków rolnych zostanie objętych systemem produkcji ekologicznej, a badania Uniwersytetu Kooperacyjnego Badenii-Wirtembergii przewidują wzrost wartości rynku w Niemczech o około 10% do poziomu 18,7 miliarda euro. Dane IFOAM Organics Europe pokazują z kolei, że w całej Unii Europejskiej wartość rynku ekologicznego w 2023 roku wyniosła 46,5 miliarda euro, co potwierdza rosnącą popularność i znaczenie produktów ekologicznych w codziennym koszyku konsumentów.

Jak unikać mikroplastiku w diecie? Praktyczne sposoby w kuchni

Czym jest żywność ekologiczna?

Żywność ekologiczna to produkty wytwarzane zgodnie ze ściśle określonymi zasadami rolnictwa ekologicznego, mającymi na celu zminimalizowanie negatywnego wpływu na środowisko i zapewnienie dobrostanu zwierząt. W produkcji rolnictwa ekologicznego unika się syntetycznych nawozów i pestycydów, zastępując je naturalnymi metodami, takimi jak obornik, kompost czy gnojowica. Niedozwolone jest stosowanie organizmów modyfikowanych genetycznie (GMO), a hodowla zwierząt podlega surowym regulacjom dotyczącym wielkości obór, rodzaju paszy oraz limitów liczby zwierząt. Celem tych zasad jest tworzenie produktów w harmonii z naturą, ograniczenie cierpienia zwierząt oraz zachowanie naturalnych cykli ekologicznych.

Rzeczywistość eko-rolnictwa

Choć żywność ekologiczna kojarzy się z czystymi, wolnymi od chemii uprawami, rzeczywistość jest bardziej złożona. Nawet jeśli rolnik stosuje wyłącznie naturalne nawozy i nie używa pestycydów, woda spływająca z sąsiednich pól może zawierać pozostałości chemicznych środków ochrony roślin, a przypadki nadużyć w oznakowaniu produktów bio i eko nie należą do rzadkości. Ponadto rolnictwo ekologiczne charakteryzuje się niższą wydajnością, co sprawia, że do wyprodukowania porównywalnej ilości plonów potrzeba większej ilości wody. Konsekwencje są więc bardziej złożone – zwiększa się zajmowanie kolejnych terenów rolniczych i lasów, a także presja na dostęp do wody. 

Jednocześnie rolnictwo, zarówno konwencjonalne, jak i ekologiczne, musi chronić rośliny przed szkodnikami, chorobami i grzybami, a obecnie najskuteczniejsze środki ochrony upraw pozostają chemiczne. Choć pestycydy podlegają ścisłym regulacjom UE, mogą pozostawać w produktach roślinnych, przetworach, paszach i w mięsie, a także w miodzie.

Świadome wybory żywnościowe

Choć żywność ekologiczna przyciąga etykietą bio czy eko oraz wzbudza poczucie zdrowszego, czystszego wyboru, w praktyce nie zawsze przekłada się na wyższą wartość odżywczą ani jednoznacznie niższy ślad środowiskowy. Produkty te mogą mieć podobną wartość odżywczą jak żywność konwencjonalna, a sama produkcja eko również generuje znaczne obciążenie środowiskowe – większe zużycie wody i większą presję na tereny naturalne. Chociaż warto dokonywać zrównoważonych i świadomych wyborów żywnościowych, sama etykieta nie gwarantuje ani wyższej jakości odżywczej, ani pełnej ochrony środowiska. Oznaczenia eko lub bio powinny być zatem dla konsumenta raczej wskazówką, niż absolutną gwarancją jakości.

Zobacz też: System kaucyjny a małpki. Czy włączenie małych butelek alkoholu pomoże środowisku?

Źródła: Portal Spożywczy, Komisja Europejska, gov.pl, Lokalna24, Prawo.pl

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.