Ministerstwo Klimatu i Środowiska przeznacza 400 mln zł z rezerwy celowej państwa i 100 mln zł – ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), które trafią do samorządów w ramach programu finansowania likwidacji nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych. Środki mają zostać przeznaczone na usunięcie tzw. bomb ekologicznych, które zagrażają ujęciom wody, środowisku oraz mieszkańcom.

Nielegalne składowiska odpadów

W Polsce wciąż funkcjonują miejsca, w których przez lata nielegalnie gromadzono odpady chemiczne, petrochemiczne i przemysłowe. Część z nich powstała w wyniku działalności przestępczej, inne są efektem niewystarczającego nadzoru nad obrotem niebezpiecznymi substancjami. Usuwanie takich lokalizacji wymaga specjalistycznych technologii, znacznych nakładów finansowych i koordynacji pomiędzy samorządami a instytucjami odpowiedzialnymi za ochronę środowiska.

6 mld zł na odpady niebezpieczne i nowe instalacje. Rząd zapowiada programy

Dotacje do oczyszczania gmin z bomb ekologicznych

27 lutego 2026 roku podpisano pierwsze umowy w ramach programu wsparcia likwidacji nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych. Do 14 lokalizacji objętych programem należą m.in. gmina miejska Głogów (woj. dolnośląskie), która otrzyma blisko 42 mln zł oraz gmina Strumień (woj. śląskie) – 936 tys zł. Finansowanie ma na celu eliminację tzw. bomb ekologicznych – miejsc, w których zgromadzone substancje stanowią bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia ludzi i środowiska i pokrywa 99% kosztów przedsięwzięcia.

Sprawcy tego procederu wylewali do studzienek oleje, lakiery, ropopochodne substancje stwarzające zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. […] Środki wspierają samorządy po to, by sprzątanie tych niebezpiecznych miejsc było po prostu możliwe – mówi Ministra Klimatu i Środowiska Paulina Hennig-Kloska.

Nielegalne składowiska w Głogowie i Strumieniu

W Głogowie nielegalne składowisko powstało na terenie, gdzie przez lata gromadzono odpady zawierające m.in. substancje ropopochodne, rozpuszczalniki, lakiery oraz inne chemikalia przemysłowe. Część tych materiałów była wylewana bezpośrednio do studzienek kanalizacyjnych, co zwiększało ryzyko przedostania się zanieczyszczeń do systemu wodnego i pobliskich terenów, w tym do rzeki Odry. Skala zgromadzonych odpadów – szacowana na około 3500 ton – wymagała przeprowadzenia szczegółowych badań środowiskowych, zabezpieczenia terenu oraz przygotowania technologii umożliwiającej bezpieczny transport i unieszkodliwienie toksycznych substancji w specjalistycznych instalacjach. Postępowanie w tej sprawie doprowadziło do ustalenia osób odpowiedzialnych za nielegalne składowanie odpadów.

W Strumieniu łącznie unieszkodliwiono ponad 194 ton odpadów, które stanowiły poważne zagrożenie ze względu na skład i łatwopalność.

W naszej sytuacji udało się szybko zareagować, ponieważ człowiek, który wiózł te odpady został zatrzymany do kontroli. Dzięki interwencji służb i sprawnym przeprowadzeniu procesu przesłuchania sprawca wskazał miejsce, w którym są gromadzone odpady i dzięki temu udało się bardzo szybko je przechwycić – mówi burmistrz Strumienia Anna Grygierek.

Lokalizacja była szczególnie problematyczna ze względu na bliskość zbiornika wody pitnej, obszarów chronionych oraz terenów o znaczeniu przyrodniczym i surowcowym. Dla niewielkich gmin takie inwestycje oznaczają często konieczność wieloletniego planowania finansowego i rezygnacji z innych projektów infrastrukturalnych.

Pomoc dla kolejnych gmin

Z danych resortu klimatu wynika, że w Polsce w fazie aktywnej likwidacji znajduje się obecnie kilkadziesiąt lokalizacji, a kolejne są analizowane pod kątem skali zagrożenia i możliwości finansowania. Jednym z wyzwań pozostaje ograniczona liczba instalacji zdolnych do bezpiecznego przetwarzania odpadów niebezpiecznych, co wymusza etapowanie prac. Dodatkowo stosowany jest monitoring GPS transportów, aby ograniczyć ryzyko nielegalnego przemieszczania toksycznych substancji bez ich faktycznej utylizacji.

Systemowe podejście do likwidacji takich miejsc ma znaczenie nie tylko interwencyjne, lecz także pozwala ograniczyć ryzyko kolejnych nielegalnych składowisk i zwiększyć kontrolę nad obrotem odpadami niebezpiecznymi w kraju.

Zobacz też: Opłaty za wywóz odpadów rosną. Samorządy wskazują na skutki systemu kaucyjnego

Źródła: MKiŚ, gov.pl, NFOŚiGW

Fot: Archiwum światOZE.pl

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.