Wieloletnie inwestycje Chin zwiększyły odporność kraju na globalne kryzysy paliwowe. Konflikt z udziałem Iranu, który destabilizuje światowe rynki ropy i gazu w związku z blokadą Cieśniny Ormuz, ma dzięki temu mniejszy wpływ na Pekin. 

Mniejsza wrażliwość Chin wynika z oparcia większej części bezpieczeństwa energetycznego na własnych zasobach: rozwijanych lokalnie technologiach niskoemisyjnych oraz zwiększonym wydobyciu krajowego węgla. Część z tych działań utrudnia dekarbonizację, ale jednocześnie zwiększa przewidywalność kosztów energii. 

Trump chce ochrony Cieśniny Ormuz

W poniedziałek 16 marca 2026 r., prezydent Donald Trump ponowił wezwanie do innych państw, aby przyłączyły się do operacji w Cieśninie Ormuz. Chodzi o ochronę statków handlowych przepływających w pobliżu Iranu, które są narażone na ataki rakietowe. Większa liczba okrętów zdolnych do eskorty i ochrony szlaku handlowego mogłaby ułatwić wznowienie żeglugi i ograniczyć wzrost cen surowców. Jak twierdzi, prowadzi rozmowy z około siedmioma krajami na ten temat. 

Japonia i Australia wykluczyły wysłanie okrętów wojennych w rejon objęty konfliktem. Nie wiadomo jeszcze, jaką decyzję podejmą Chiny, które należą do największych odbiorców ropy z państw Zatoki Perskiej. Jednak najprawdopodobniej Pekin zdecyduje się na inne rozwiązania. 

Żądam, aby te kraje przybyły i chroniły swoje terytorium, bo to jest ich terytorium. To jest miejsce, z którego czerpią energię. I powinny przybyć i pomóc nam je chronić. Można by argumentować, że może w ogóle nie powinniśmy tam być, ponieważ jej nie potrzebujemy. Mamy dużo ropy naftowej – mówił Donald Trump.

Czy konflikt na Bliskim Wschodzie podniesie rachunki w Polsce? OZE mogą ograniczyć ryzyko

Chińska odporność na wstrząsy

Naukowcy z Uniwersytetu Columbia w raporcie „Implications of the Conflict in the Middle East for China’s Energy Security” zbadali zależność Państwa Środka od importu ropy i gazu z Bliskiego Wschodu oraz chińskiej strategii przygotowań na szoki geopolityczne. 

Od dawna są świadomi tej podatności na zagrożenia i od bardzo dawna podejmują działania, aby maksymalnie wykorzystać własne zasoby – twierdzą amerykańscy badacze. 

Chiny od lat systematycznie przygotowywały się na potencjalne wstrząsy energetyczne i konflikty geopolityczne, w tym na potencjalną destabilizację na Bliskim Wschodzie, dążąc do zwiększenia niezależności od importowanych surowców. W latach 90. Pekin prowadził zakrojone na szeroką skalę poszukiwania ropy naftowej na swoim terytorium. Ponieważ nie znaleziono odpowiednich złóż, to zamiast opierać przemysł na wykorzystaniu ropy i jej pochodnych starano się wykorzystać lokalne zasoby – m.in. węgiel kamienny oraz powstające lokalnie technologie odnawialnych źródeł energii.  

Olbrzymie potrzeby Chin

Mimo tych działań Chiny nadal sprowadzają z Bliskiego Wschodu znaczną część potrzebnej ropy. Jednocześnie rozbudowują strategiczne rezerwy, które mają wynosić około 1,39 mld baryłek. W przypadku tego kraju pozwala to na funkcjonowanie bez importu przez wiele miesięcy. 

Najsłabszym ogniwem pozostaje gaz ziemny. Chiny nie mają tu tak dużych zapasów jak w przypadku ropy, a około jedna trzecia importu pochodzi z krajów Zatoki Perskiej. Wzrost cen gazu w Azji może sprawić, że w niektórych chińskich zakładach przemysłowych (np. hutach szkła czy zakładach chemicznych) czasowo zostanie ograniczona produkcja lub koszty operacyjne będą znacznie wyższe.  

Ekonomiczny zwrot w stronę Rosji?

Z tego powodu eksperci przewidują, że niestabilność na Bliskim Wschodzie zbliży Chiny do Rosji w celu zabezpieczenia większych dostaw ropy naftowej oraz gazu. Taka sytuacja może wzmocnić pozycję negocjacyjną Rosji w sprawie projektu Siła Syberii 2, który ma biec przez Mongolię do Chin i omijać zagrożone szlaki morskie. Celem ma być przesył do 50 mld m³ rocznie. To oznacza, że Rosja staje się dla Chin kluczowym partnerem pozwalającym zrównoważyć zależność od surowców z Bliskiego Wschodu, co w dłuższej perspektywie może prowadzić do jeszcze silniejszego sojuszu energetycznego między tymi państwami. 

Z perspektywy Europy nie jest to dobra wiadomość, bo oznacza, że dla objętych sankcjami surowców energetycznych znajdzie się nowy rynek zbytu, co zasili budżet Rosji dodatkowymi funduszami, które pozwalają na finansowanie machiny wojennej. Wojna w Iranie spowodowała wzrost cen ropy i zwiększenie zapotrzebowania na rosyjską ropę Urals. Szacuje się, że dzięki temu Rosja zarabia dodatkowo do 150 milionów dolarów dziennie, co bezpośrednio wzmacnia jej gospodarkę wojenną.

OZE to krajowy zasób

Chociaż Chiny doraźnie ratują się rosyjskimi surowcami i krajowym węglem, ich długofalowa strategia jest czytelnym sygnałem dla reszty świata. Niezależność energetyczna to proces, który wymaga lat inwestycji, zanim nadejdzie kryzys, a nie wtedy, gdy on już trwa. W tym kontekście rozwój lokalnych źródeł energii to jedyna skuteczna polisa ubezpieczeniowa, która chroni gospodarkę przed byciem zakładnikiem cudzych wojen i interesów. Plan dekarbonizacji gospodarki poprzez rozwój OZE oraz niskoemisyjnej technologii jądrowej fundamentalnie przekształca światowy układ sił, zmieniając energię z narzędzia nacisku politycznego w element bezpieczeństwa narodowego opartego na własnych zasobach.

Zobacz też: Węgiel w Polsce coraz droższy. Spada wydobycie, rośnie rola OZE w energetyce

Źródła: PAP, Reuters, energypolicy.columbia.edu, Inside Climate News, X (dawniej Twitter), The Telegraph, OSW, carnegieendowment.org 

Fot. Canva (Saksham Vikram) 

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.