Instalacja fotowoltaiczna z magazynem energii

Poznaj orientacyjne koszty

Koniec ery węgla na Śląsku. Co stanie się z miejscami pracy i gospodarką regionu?

Koniec ery węgla na Śląsku. Co stanie się z miejscami pracy i gospodarką regionu?

W Polsce trwa jedna z największych zmian gospodarczych od dekad – stopniowe zamykanie kopalń węgla kamiennego i przebudowa terenów pokopalnianych. Na Śląsku stawką jest dziś nie tylko bezpieczeństwo energetyczne, ale także przyszłość setek tysięcy osób powiązanych z sektorem węglowym.

925x200 6
Reklama

Przyszłość śląskiej gospodarki

Podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego 2026 dyskutowano nad rolą odporności i bezpieczeństwa gospodarczego w procesie transformacji energetycznej. W Polsce zmiana ta dotyka w szczególności Śląska, czyli jednego z najbardziej uzależnionych od węgla regionów w Europie. To oznacza, że każda decyzja związana z dekarbonizacją ma realne skutki dla lokalnych społeczności.

Wygaszanie sektora węglowego

W Polsce działa obecnie około 23 kopalni węgla kamiennego, a sektor wciąż pozostaje jednym z filarów energetyki. W 2025 roku wydobycie wyniosło ok. 42-44 mln ton, choć to zaledwie ułamek tego, co wydobywano jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Trend pokazuje spadek wydobycia i stopniowe wygaszanie branży. Tylko w 2023 roku z górnictwa odeszło ponad 6 tys. pracowników, a kolejne tysiące będą odchodzić w następnych latach. To dlatego eksperci podkreślają, że sama wypłata odpraw nie wystarczy. Bez nowych miejsc pracy regiony pogórnicze mogą zacząć się wyludniać.

Region Śląska odpowiada za ok. 11-12% produkcji energii elektrycznej w Polsce i przez dekady stanowił centrum wydobycia surowca w kraju. Jednocześnie jego miks energetyczny wciąż głównie opiera się na węglu – nawet ponad 70% mocy w regionie to elektrownie cieplne, co świadczy o skali trudności wprowadzania zmian.

Co ważne, transformacja Śląska już ma miejsce, ale – zdaniem ekspertów – przebiega nierównomiernie. W Katowicach i Gliwicach widać nowe inwestycje, centra usług i technologie. W mniejszych miejscowościach, takich jak Pszów, gdzie w 2012 roku zamknięto kopalnię “Anna” – dopiero rusza proces rewitalizacji terenów pogórniczych. To właśnie tam ryzyko zmian społecznych jest największe.

Zmiany w lokalnych sektorach energetycznych

Jednocześnie zmienia się cała energetyka Polski. Udział węgla w produkcji energii nadal przekracza 50%, ale rośnie rola odnawialnych źródeł energii. W 2025 roku ich moc osiągnęła już ponad 37,7 GW – trzykrotnie więcej niż jeszcze kilka lat wcześniej. To pokazuje kierunek i skalę transformacji, która musi powinna przebiegać równolegle z wygaszaniem górnictwa.

Problem pojawia się, gdy nowe sektory nie powstają tam, gdzie znikają stare. Produkcja energii coraz częściej przenosi się na północ kraju – tam, gdzie rozwija się energetyka wiatrowa i offshore. Śląsk traci więc nie tylko kopalnie, ale też swoją rolę energetyczną.

Dlatego właśnie eksperci podkreślają: transformacja energetyczna potrzebuje realnej zmiany gospodarczej w regionach. Kluczowe jest nie tylko zamykanie kopalń, ale także stworzenie nowych fundamentów przemysłu, usług i miejsc pracy. Dzięki temu Śląsk może stać się przykładem efektywnego odchodzenia od węgla bez ponoszenia kosztów społecznych i gospodarczych.

Zobacz też: Na Śląsku zbadano jakość powietrza: żaden z 659 punktów nie spełniał norm WHO

Źródła: Portal Samorządowy, Dziennik Zachodni, Energy Instrat

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.