Postępujące ocieplenie mórz i oceanów powoduje, że u wybrzeży Europy coraz częściej pojawia się niebezpieczna bakteria – Vibrio vulnificus – znana w mediach jako „bakteria mięsożerna”. Choć dawniej powodowane nią infekcje uznawano za egzotyczną rzadkość, dziś naukowcy ostrzegają, że upały i mniejsze zasolenie tworzą idealne warunki do namnażania się tych patogenów. Ryzyko dotyczy już także popularnych europejskich kurortów, co stawia przed sektorem turystycznym zupełnie nowe wyzwania w dziedzinie ochrony zdrowia.

Zmiany klimatu potęgują zagrożenie

Vibrio vulnificus to bakteria morska naturalnie występująca w ciepłych, słonawych wodach przybrzeżnych, często żyjąca w symbiozie z fitoplanktonem. Jest blisko spokrewniona z przecinkowcem cholery, choć wywołuje inne, często bardziej gwałtowne objawy. Najnowsze badania Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) wskazują, że kluczowym czynnikiem stymulującym jej rozwój są zmiany klimatyczne. Wyższa temperatura wody oraz jej postępujące odsalanie (spowodowane m.in. przez ulewne deszcze i topnienie lodowców) działają jak katalizator przyspieszający wzrost bakterii, a także aktywujący geny odpowiedzialne za wirulencję, czyli zdolność do wywoływania chorób.

W artykule „Bakterie z rodzaju Vibrio w owocach morza: zwiększone ryzyko związane ze zmianami klimatu i opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe” naukowcy wskazują, że w chłodniejszych i bardziej słonych wodach, takich jak otwarte głębiny Oceanu Atlantyckiego, bakterie te przechodzą w stan uśpienia. Jednak fale upałów, które coraz częściej nawiedzają Europę, „budzą” patogeny, czyniąc płytkie wody przybrzeżne miejscami wysokiego ryzyka. Szczególnie narażone są obszary o niskim zasoleniu, takie jak ujścia rzek do morza, laguny oraz zamknięte akweny, które nagrzewają się szybciej niż otwarte morza.

Kacze pchły w jeziorach. Jak rozpoznać świąd pływaków i się przed nim chronić?

Jak można się zarazić? 

Zakażenie bakterią Vibrio vulnificus może nastąpić poprzez spożycie surowych lub niedogotowanych owoców morza (głównie ostryg) oraz przez kontakt otwartej rany z zanieczyszczoną wodą morską. Jeśli patogen przedostanie się do krwiobiegu, wywołuje sepsę, czyli skrajną, nieprawidłową reakcję organizmu na zakażenie, która bezpośrednio zagraża życiu. Eksperci wskazują, że w wielu przypadkach jedynym sposobem na uratowanie życia pacjenta jest amputacja zajętej kończyny, a według statystyk śmiertelność w przypadku ciężkich infekcji wynosi od 20% do 50%. 

Najbardziej narażone na tragiczny przebieg choroby są osoby starsze, pacjenci z chorobami wątroby oraz osoby z osłabionym układem odpornościowym. Dodatkowym problemem, na który zwraca uwagę EFSA, jest rosnąca oporność niektórych szczepów Vibrio na antybiotyki ostatniej szansy, co w przyszłości może znacząco utrudnić leczenie zakażeń.

Co to oznacza dla Polaków planujących wakacje?

Informacje o rozprzestrzenianiu się bakterii z rodzaju Vibrio mają szczególne znaczenie dla osób planujących wypoczynek, ponieważ zagrożenie może być obecne w popularnych kierunkach wakacyjnych. Warto podkreślić, że ze względu na niskie zasolenie i szybkie nagrzewanie się wód, Morze Bałtyckie jest wskazywane przez ekspertów jako jeden z obszarów najwyższego ryzyka w Europie. Do regionów szczególnie narażonych należą też:

• Morze Czarne,
• Morze Śródziemne,
• Cieśniny Duńskie.

Dla turystów oznacza to konieczność zachowania większej ostrożności obejmującej m.in. unikanie kąpieli z niezagojonymi ranami lub skaleczeniami oraz rezygnację ze spożywania surowych owoców morza w regionach objętych alertami. W okresach najwyższego ryzyka władze mogą zdecydować o czasowym zamykaniu plaż, co już miało miejsce w niektórych częściach Europy, dlatego będąc na urlopie, warto śledzić komunikaty sanitarne.

Zobacz też: Zagadka istnienia „Cold Blob”. Dlaczego Północny Atlantyk nie ulega globalnemu ociepleniu?

Źródła: Euronews, efsa.europa.eu, gavi.org

Fot. Canva (Mariusz Pietranek) 

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.