Zmiany klimatu stawiają przed francuską energetyką jądrową nowe wyzwania. Rekordowe upały podniosły temperaturę rzek wykorzystywanych do chłodzenia reaktorów, zmuszając operatora EDF do ograniczenia pracy części elektrowni. Choć nie miało to związku z bezpieczeństwem instalacji, sytuacja pokazuje, że nawet stabilne źródła energii stają się uzależnione od warunków pogodowych.

Ciepła woda ogranicza produkcję

Fala upałów, która pod koniec czerwca objęła znaczną część Europy, doprowadziła do czasowego wyłączenia reaktora nr 2 w elektrowni jądrowej Golfech na południowym zachodzie Francji. Elektrownia wykorzystuje wodę z rzeki Garonny do chłodzenia reaktorów, a następnie odprowadza ją z powrotem do rzeki. Gdy temperatura wody jest zbyt wysoka, dalsza praca mogłaby spowodować przekroczenie dopuszczalnych norm środowiskowych i zagrozić lokalnemu ekosystemowi. 

Co istotne, nie była to awaria techniczna ani zagrożenie dla bezpieczeństwa jądrowego – reaktor został unieruchomiony wyłącznie ze względów środowiskowych. Jednocześnie drugi blok w Golfech pozostawał wyłączony z powodu planowanego remontu i wymiany paliwa, co oznaczało całkowite wstrzymanie produkcji energii w elektrowni.

Problemy objęły także inne francuskie elektrownie. EDF informował o ograniczeniach produkcji lub gotowości do ich wprowadzenia, w elektrowniach Nogent-sur-Seine, Bugey, Blayais oraz Saint-Alban. Łącznie zagrożonych ograniczeniami było nawet sześć elektrowni o mocy około 18 GW.

Susza i upał nie zatrzymają reaktorów. Francja przewiduje wzrost energii jądrowej powyżej prognoz

Dlaczego zbyt ciepłe rzeki ograniczają produkcję?

Większość elektrowni jądrowych wykorzystuje wodę do chłodzenia, a w przypadku elektrowni położonych nad rzekami obowiązują ścisłe limity dotyczące temperatury wody odprowadzanej do środowiska. Ich celem jest ochrona organizmów wodnych przed przegrzaniem. Podczas fal upałów temperatura rzek rośnie, a jednocześnie często spada ich poziom. W takich warunkach możliwości chłodzenia maleją, a elektrownie muszą ograniczać moc lub czasowo wyłączać reaktory. Dodatkowo rekordowe temperatury zwiększają zapotrzebowanie na energię elektryczną ze względu na powszechne wykorzystanie klimatyzacji.

Wpływ na europejski rynek energii

Francja odpowiada za około 65-70% swojej produkcji energii elektrycznej dzięki energetyce jądrowej i pozostaje największym eksporterem prądu w Europie. W związku z tym, ograniczenia produkcji szybko odbiły się na rynku. Według danych operatora RTE moc francuskich elektrowni jądrowych spadła poniżej 33 GW – był to najniższy poziom od około dziewięciu miesięcy.

Niedobory częściowo rekompensowała rekordowa produkcja energii z instalacji fotowoltaicznych, które podczas słonecznej pogody osiągały wysoką wydajność. Francja zwiększyła także wykorzystanie elektrowni gazowych.

Ograniczenia pracy francuskich elektrowni podczas upałów nie są nowym zjawiskiem. Podobne sytuacje występowały m.in. w latach 2003, 2006, 2018, 2019 i 2022. W czasie historycznej fali upałów w 2003 roku część elektrowni otrzymała nawet czasowe odstępstwa od utrzymywania limitów temperatury zrzucanej wody, aby utrzymać bezpieczeństwo dostaw energii.

Morze Bałtyckie a polski atom

W przeciwieństwie do wielu francuskich elektrowni przyszła polska elektrownia będzie wykorzystywała wodę z Morza Bałtyckiego, a nie z rzeki. Oznacza to znacznie większe możliwości chłodzenia i mniejszą podatność na okresowe spadki przepływu wód czy ich nagrzewanie.

Nie oznacza to jednak pełnej odporności na zmiany klimatu. Coraz cieplejsze wody Bałtyku, podnoszenie się poziomu morza, sztormy oraz częstsze ekstremalne zjawiska pogodowe również będą uwzględniane podczas projektowania infrastruktury i systemów chłodzenia. Choć samo morze nie nagrzeje się tak drastycznie jak śródlądowe rzeki, to ocieplenie wód sprzyja masowym zakwitom sinic i glonów, które mogą blokować instalacje poboru wody. Ponadto wyższa temperatura wody chłodzącej nieznacznie obniża sprawność termodynamiczną elektrowni. 

Dlatego monitorowanie i adaptacja do zmieniających się warunków w ekosystemie Bałtyku będą jednym z kluczowych wyzwań operacyjnych dla polskiego atomu.

Zobacz też: Francuski atom walczy o polski rynek. Polska i Francja zacieśniają współpracę energetyczną

Źródła: RTE, Euronews, Komisja Europejska

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.