Największa działająca na świecie bateria piaskowa w fińskim Pornainen zakończyła pierwszy rok pracy zgodnie z założonymi parametrami. Instalacja pełni obecnie funkcję głównego źródła ciepła dla lokalnej sieci ciepłowniczej. Magazyn zastąpił część produkcji ciepła z biomasy i całkowicie wyeliminował wykorzystanie oleju opałowego w lokalnym systemie.

Bateria piaskowa ogranicza emisje

Bateria została zbudowana przez Polar Night Energy bateria pełni funkcję głównego źródła ciepła dla lokalnej sieci ciepłowniczej w Pornainen. Choć tradycyjna ciepłownia biomasowa wciąż pozostaje w systemie jako źródło szczytowe i rezerwowe, operator potwierdził, że w pierwszym roku eksploatacji urządzenia nie odnotowano żadnych przerw w dostawach ciepła do odbiorców. Najważniejszym efektem pierwszego roku działania instalacji jest jednak 70% redukcja emisji z sieci ciepłowniczej.

Instalacja ma 13 m wysokości i 15 m szerokości. Wewnątrz znajduje się około 2 tys. ton kruszonego steatytu, który służy jako materiał magazynujący ciepło. Pojemność magazynowa 100 MWh i moc grzewcza 1 MW odpowiadają mniej więcej miesięcznemu zapotrzebowaniu na ciepło w Pornainen latem oraz około tygodniowemu zapotrzebowaniu zimą.

Bateria może wykorzystywać energię elektryczną wtedy, gdy jej ceny na rynku są niskie. Jak wynika z danych przekazanych przez operatorów, średnio energia wykorzystywana do ładowania była kupowana po cenach o 70-80% niższych od średnich cen rynkowych, a w niektórych miesiącach różnica przekraczała 90%.

Nowy kierunek w magazynowaniu ciepła? Finlandia uruchamia największy akumulator piaskowy

Jak bateria wspiera lokalne ciepłownictwo?

Technologia służy przede wszystkim do magazynowania energii w postaci ciepła. Energia elektryczna jest przekształcana w ciepło, które trafia do dużej masy kruszonego steatytu. Ciepło może być następnie przechowywane przez dłuższy czas i wykorzystywane wtedy, gdy jest potrzebne.

Dla gminy Pornainen bateria oznacza zarówno redukcję emisji poprzez ograniczanie paliw kopalnych, jak i większą elastyczność systemu ciepłowniczego, co pozwoliło również na jego rozbudowę. Do sieci będzie można podłączyć nową wielofunkcyjną halę sportowo-widowiskową, a zmodernizowana szkoła ogólnokształcąca również będzie korzystać z miejskiego ogrzewania. Innym rozważanym zastosowaniem jest produkcja pary dla przemysłu, gdzie do uzyskiwania wysokich temperatur nadal wykorzystywane są gaz ziemny lub ropa naftowa.

Rozwój piaskowego magazynu w Europie

Według Business Finland rozwiązanie ma potencjał rozwoju także poza Finlandią i może być interesujące dla krajów, w których występuje duże zapotrzebowanie na ciepło. Operator podkreśla jednak, że pierwszy rok działania instalacji w Pornainen jest przede wszystkim sprawdzianem technologii w rzeczywistych warunkach.

Tego rodzaju rozwiązania mogą być istotne w sytuacji rosnącej produkcji energii ze źródeł odnawialnych. W Polsce, według danych Forum Energii skumulowane ograniczenia generacji OZE osiągnęły na koniec lipca 1,4 TWh, czyli o 61% więcej niż w analogicznym okresie 2025 roku. Tylko w lipcu niewyprodukowany wolumen wyniósł 252,4 GWh. Magazynowanie energii cieplnej może być więc jednym z kierunków rozwoju elastyczności systemu energetycznego w Europie.

Zobacz też: Fale upałów testują europejską sieć. Fotowoltaika ratuje w dzień, wieczorem potrzebne są magazyny

Źródła: Polar Night Energy, Business Finland, Forum Energii

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.