W ciągu 12 miesięcy 20 krajów afrykańskich osiągnęło rekord importu paneli fotowoltaicznych. Jeśli sprowadzone panele zostaną w pełni zainstalowane, Afryka ma szansę ograniczyć wykluczenie energetyczne i cykliczne przerwy w dostawie prądu. Wzrost energii słonecznej może również zmniejszyć import ropy naftowej, a także zwiększyć stabilność krajowej produkcji komponentów.

Potencjał Afryki w energii słonecznej

Afryka posiada ogromny, choć częściowo niewykorzystany potencjał w zakresie energii słonecznej, który mógłby wesprzeć zrównoważony rozwój i poprawić jakość życia na kontynencie, gdzie wciąż ponad 600 milionów ludzi nie ma dostępu do prądu. Regiony takie jak Pustynia Sahary charakteryzują się rekordowym w skali światowej nasłonecznieniem, co stwarza doskonałe warunki do budowy farm fotowoltaicznych.

Energia słoneczna od ponad dwóch dekad wspiera sektor energetyczny w Afryce. Zapewnia energię elektryczną w szkołach, szpitalach, gospodarstwach domowych, zasila oświetlenie uliczne oraz pompownie wody. Republika Południowej Afryki oraz Egipt są póki co krajami z największą zainstalowaną mocą fotowoltaiczną, jednak według najnowszego raportu think tank Ember energia słoneczna nabiera znaczenia na całym kontynencie.

Pierwszy spadek przyrostu mocy PV w UE od 10 lat. Winna infrastruktura i polityka

Afryka rozwija energetykę słoneczną

W przeciągu roku import paneli słonecznych z Chin do Afryki wzrósł aż o 60%, osiągając 15 032 MW, a w ciągu trzech lat import fotowoltaiki spoza RPA wzrósł prawie trzykrotnie (z 3 734 MW do 11 248 MW). Dzięki temu 20 krajów ustanowiło nowy rekord importu paneli słonecznych w ciągu 12 miesięcy do czerwca 2025 roku.

Ponadto jeśli panele słoneczne importowane w ciągu ostatnich miesięcy do Sierra Leone zostaną zainstalowane, wygenerują energię elektryczną odpowiadającą 61% całkowitej produkcji energii zgłoszonej w 2023 roku. To ponad 5% całkowitej produkcji prądu zgłoszonej w 16 krajach. Afryka jest w dużej mierze uzależniona od importu paneli słonecznych z Chin, ze względu na ograniczone zdolności krajowego wytwarzania komponentów. Roczna produkcja Maroko podwoiła się niedawno do 1 GW rocznie, podobnie w RPA. Egipt ma wkrótce uruchomić trzy nowe projekty fotowoltaiczne: EliTe Solar – 3 GW, Sunrev Solar – 2 GW oraz Masdar – 4 GW.

Rosnąca wartość energii słonecznej jest zauważalna szczególnie w krajach, które doświadczają powszechnych przerw w dostawie prądu, takich jak RPA, Nigeria i Zambia. Panele PV stają się coraz bardziej atrakcyjne dla przedsiębiorstw i gospodarstw domowych. W połączeniu z magazynami energii stanowią niezawodne źródło energii, bez konieczności korzystania z drogich generatorów diesla.

Panele PV przebiją ropę?

Mimo widocznego wzrostu znaczenia energii słonecznej w Afryce, import paneli słonecznych stanowi zaledwie ułamek importu ropy naftowej. Wartość importu rafinowanej ropy naftowej jest od 30 do 107 razy większa niż wartość importu paneli słonecznych. Jednak dzięki rosnącemu importowi paneli PV i instalacji nowych mocy fotowoltaicznych kraje afrykańskie kupują mniej ropy i oleju napędowego. Wygenerowane dzięki temu oszczędności mogą zwrócić koszt paneli słonecznych w ciągu sześciu miesięcy w Nigerii, a w innych krajach jeszcze szybciej.

Energia solarna w Polsce

Pomimo widocznego boomu na energię słoneczną w Afryce, analiza wskazuje, że import energii paneli fotowoltaicznych nie rośnie tak szybko, jak w innych częściach świata. W tym samym czasie Pakistan zaimportował więcej paneli słonecznych niż cały kontynent afrykański, mimo że zamieszkuje go jedna szósta tamtejszej populacji.

W Polsce na koniec czerwca 2025 roku moc zainstalowana w fotowoltaice osiągnęła około 23 GW, co czyni ją liderem wśród OZE. Sektor fotowoltaiczny doświadczył znacznego wzrostu, stając się kluczowym elementem polskiego miksu energetycznego. W 2025 roku inwestycje w fotowoltaikę pozostają opłacalne dzięki rosnącym cenom energii i wsparciu finansowemu, a udział farm fotowoltaicznych w strukturze rynku PV wzrósł. Większość paneli fotowoltaicznych dostępnych w Polsce jest importowana z Chin, zwłaszcza ogniwa krzemowe. Zarówno w Europie jak i Afryce kluczowym dla stabilnego rozwoju energii słonecznej pozostaje uniezależnienie się od importu komponentów z Azji oraz budowa krajowego, stabilnego łańcucha dostaw.

Zobacz też: Transformacja zaczyna się w domu. Polacy wierzą w sens domowych inwestycji w OZE

Źródła: Ember-energy.org, sonneko.com, PAP

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.