Fundacja ClientEarth Prawnicy dla Ziemi złożyła w sierpniu skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, opierając się na przełomowym wyroku Europejskiego Trybunału Praw  Człowieka (ETPCz) w sprawie szwajcarskich seniorek. To jedna z pierwszych tego typu spraw w Europie.

Aktywiści składają serię pozwów

Skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego to efekt jednego z pięciu tzw. pozwów klimatycznych zainicjowanych przez Fundację ClientEarth w 2021 roku. Wówczas kilkoro obywatelek i obywateli Polski pozwało władze za bezczynność wobec kryzysu klimatycznego. W sprawie Małgorzaty Górskiej, która prowadziła nad Biebrzą gospodarstwo agroturystyczne coraz częściej narażone na podtopienia sąd w Białymstoku wydał wyrok w połowie kwietnia br., oddalając apelację.  

– Nie możemy się poddawać, bo sprzężenie kryzysu klimatycznego i kryzysu przyrodniczego sprawia, że otaczające nas środowisko staje się coraz mniej przyjazne do życia. Musimy coś z tym zrobić – komentowała wówczas Małgorzata Górska, która zawodowo zajmuje się ochroną przyrody.  

Kobieta przypominała, że zaledwie 10 dni wcześniej Europejski Trybunału Praw Człowieka w  Strasburgu wydał precedensowy wyrok, który może zmienić losy pozwów klimatycznych. 

• Zobacz też: Przełomowy wyrok Sądu Najwyższego w sprawie wydobycia ropy i gazu

Przełomowy wyrok ETPCz

Chodzi o rozstrzygnięcie w tzw. sprawie KlimaSeniorinnen przeciwko Szwajcarii. Szwajcarskie seniorki pozwały swój kraj za nieskuteczne działania wobec zmiany klimatu, której skutki stanowią zagrożenie dla ich życia oraz zdrowia i wygrały. Trybunał strasburski orzekł, że jeśli państwo nie wykonuje swoich obowiązków dotyczących ochrony klimatu, narusza prawa człowieka.  

Szczegółowo na temat tej sprawy pisaliśmy tutaj:

Seniorki wygrały w Strasburgu! Czy bierność rządu ws. katastrofy klimatycznej narusza prawa człowieka?

Polska pozostaje w tyle

Trybunał może brać pod uwagę na przykład, czy konkretne państwo przyjęło harmonogram  osiągnięcia neutralności klimatycznej, pośrednie cele redukcji dwutlenku węgla i czy są dowody, że te cele są realizowane. 

– Pod tym względem nasz kraj wypada fatalnie. Pomimo przygotowanego przez ClientEarth  projektu ustawy o ochronie klimatu, polskie władze wciąż nie podejmują wystarczających  działań, aby realizować swoje zobowiązania klimatyczne – mówi Ilona Jędrasik, Prezeska  Fundacji ClientEarth Prawnicy dla Ziemi. – Polska jest jedynym państwem Unii Europejskiej, które nie zobowiązało się do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku, nie przygotowało długoterminowej strategii klimatycznej. Nie mamy również daty odejścia od węgla, który wciąż hojnie dotujemy.

• Czytaj: To pierwszy taki wynik w historii: OZE zwyciężyło z paliwami kopalnymi [RAPORT]

Fundacja wstawia się za Górską

Fundacja ClientEarth wsparła Małgorzatę Górską w dalszych działaniach prawnych i złożyła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego w oparciu o precedensowy wyrok Trybunału w  Strasburgu.

– Moje życie i moje gospodarstwo zostały dotknięte przez drastycznie zmieniający się klimat.  Odkąd rozpoczęłam moją pierwszą sprawę, konsekwencje zmian klimatycznych na świecie  stały się jeszcze bardziej dotkliwe – mówi Małgorzata Górska. – Zwróciłam się do sądów,  ponieważ nadszedł czas na zmiany i politycy muszą być zmuszeni do ich dokonania. Jestem  zachęcona przez tych, którzy przecierają szlaki dla sprawiedliwości klimatycznej i dumna, że  jestem wśród nich – dodaje. 

Rozstrzygnięcie skargi kasacyjnej przed Sądem Najwyższym może potrwać nawet kilka lat.  

Rekordowe wypłaty odszkodowań za “złą pogodę”

Źródło: informacja prasowa ClientEarth 

Fot.: canva.com/gettyimages

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.