Zmiany klimatu to temat podejmowany głośno przez opinię publiczną już od wielu lat. Naukowcy bijący na alarm i wtórujące im media przyczyniają się do rozwoju niespotykanych wcześniej emocji, ukrytych pod pojęciem ekolęku. Często dotyka on osoby młode, a według psychologów coraz częściej odczuwają go dzieci. Jakie skutki ma lęk ekologiczny i jak sobie z nim poradzić?

Zmiana klimatu – największe zagrożenie XXI wieku

Zmiany klimatyczne i związane z tym globalne ocieplenie i inne ekstremalne zjawiska pogodowe są już przez nas zauważane gołym okiem. To nie tylko lodowce topniejące w dalekiej Arktyce, ale i potężne fale upałów i susze nawiedzające Europę na zmianę z gwałtownymi burzami, powodziami czy trąbami powietrznymi.

Według Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO) tegoroczne lato było najgorętszym okresem na ziemi, odkąd na naszej planecie prowadzone są pomiary temperatury. Cały rok 2023 to drugi w historii pomiarów najcieplejszy rok – wyprzedza go jedynie rok 2016, w którym miejsce miało zjawisko pogodowe zwane El Nino.

Dlatego też mówi się, że chociaż żyjemy w czasie najdłuższego pokoju, ludzkość stoi na przedpolu wojny, która toczy się o całą planetę. Największym zagrożeniem dla świata w XXI w. nie są więc konflikty zbrojne a zmiany klimatu.

Nie bez powodu światowe organizacje prowadzą działania mające zmniejszyć tempo zmian klimatycznych i negatywne oddziaływanie człowieka na planetę. Nowe obowiązki są nakładane na wszystkich obywateli, w tym przedsiębiorców.

• Czytaj także: Jak radzić sobie z kryzysem egzystencjalnym wobec zagrożeń klimatycznych?

Lęk ekologiczny – nowa jednostka chorobowa?

Przez ostatnie dziesięć lat psycholodzy poświęcali wiele uwagi tzw. psychologii klimatycznej. Dziedzina ta zajmuje się wpływem zmian klimatu i wizjami katastrof ekologicznych na psychikę człowieka. Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne określiło ekolęk jako przewlekły lęk przed zagładą środowiska, który może przybierać formę łagodnego stresu, ale i zaburzeń klinicznych – depresji, traumy i zespołu stresu pourazowego.

Naukowcy z Uniwersytetu w Bath i członkowie Sojuszu Psychologii Klimatu ostrzegają, że rośnie liczba dzieci poddawanych terapii w celu zmniejszenia ekolęku. Ich zdaniem najmłodsi są bombardowani obawami o przyszłość planety i jej zagładę, z czym nie potrafią sobie poradzić. Badacze są przeciwni klasyfikowaniu lęku ekologicznego jako jednostki chorobowej, gdyż ma on racjonalne podłoże.

Właściciele firm czasami nie zdają sobie nawet sprawy ze znaczenia ich działań w kwestiach środowiskowych. Informacje o ekoobowiązkach przedsiębiorców i tym, jakie ekologiczne rozwiązania możesz wdrożyć w swojej firmie oraz jakie zielone inicjatywy warto wspierać, znajdziesz tutaj: https://firmove.pl/.

Jakie konsekwencje niesie ze sobą ekolęk?

W opracowaniach dotyczących ekolęku podkreślana jest rola niepewności. Zmiany klimatu wywołują poczucie niebezpieczeństwa i wzbudzają wątpliwości dotyczące charakteru i czasu przemian. Niepewność jest związana z brakiem kontroli i poczuciem bezsilności. Skutkiem takiego podejścia może być mniejsze poczucie efektywności i przekonanie, że działania nie przyniosą pozytywnych efektów.

Przewidywanie nadchodzącej katastrofy może wywoływać u ludzi utratę poczucia sprawczości i sensu życia oraz demotywację. Doskonale widać to na przykładzie dzieci uczęszczających na terapię ze względu na lęk ekologiczny. Tłumaczą one w ten sposób na przykład niechęć do nauki. Psychologowie podkreślają, jak istotna w obliczu szumu informacyjnego jest rola rodziców. Powinni oni rozmawiać z dziećmi na tematy ekologiczne i uświadamiać je, że zmiany klimatu mogą negatywnie wpływać na niektóre państwa i gatunki, ale nie są jednoznaczne z zagładą ludzkości.

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.