Fundacja Instrat: “Z recesji wyjdźmy silniejsi i bardziej zieloni” – Zielony Pakiet Fiskalny

Jeszcze w tym tygodniu poznamy zaakceptowany przez rząd projekt specustawy o “tarczy antykryzysowej”. W ramach propozycji do niej, Fundacja Instrat przedstawiła zestaw rekomendowanych działań, jakie powinno podjąć się w Polsce w kwestii polityki klimatycznej. Efektem epidemii koronawirusa jest nagły spadek emisji gazów cieplarnianych. Fundacja widzi w tym okazję do wzmożenia działań proklimatycznych.

Fundacja zauważyła, że z kolejnymi tygodniami marca, podczas których państwa wprowadziły radykalne ograniczenia społeczno-gospodarcze we Włoszech, Polsce i Niemczech nastąpiły spadki w zapotrzebowaniu na energię elektryczną – kolejno o 20 proc, 7,3 proc oraz o 4,6 proc. Doszło także do chwilowej redukcji emisji dwutlenku węgla, co daje szansę Polsce na osiągnięcie rocznego celu w tym zakresie. 

Ta luka ma być podstawą do podjęcia wzmożonego wysiłku naszego kraju, aby nie powtórzyła się sytuacja z kryzysu gospodarczego sprzed 11 lat, kiedy po jego zakończeniu emisje CO2 skoczyły. Co więcej, po pandemii Instytut prognozuje spadki w zapotrzebowaniu energii, co tylko ułatwia pole dla realizowania transformacji energetycznej.

Pandemia nie powinna demobilizować wysiłków związanych ze sprawiedliwą transformacją energetyczną, ani stanowić przesłanek do opuszczania systemu ETS. Po kryzysie w 2009 roku, zaniechania na tym polu były przyczyną skokowego wzrostu emisji CO2 natychmiast po jego ustąpieniu. Krótkoterminowa poprawa statystyk nie zmieni trwałych problemów polskiego sektora energetycznego, np. zanieczyszczenia powietrza” – czytamy w tekście rekomendacji.

Instrat rekomenduje, aby w ramach Tarczy Antykryzysowej utworzono dodatkowy Zielony Pakiet Fiskalny – 80 procent środków zebranych w ramach programu specustawy na inwestycje publiczne, powinny trafić na takie, które związane są z transformacją energetyczną – na wzór funduszu kryzysowego, jaki przygotowała Korea Południowa w 2009 roku. W Tarczy Program Inwestycji Publicznych opiewa na 30 mld złotych. Pieniądze te miałyby być kierowane przez organy władzy centralnej. 

Zielony Pakiet Fiskalny miałby wspierać finansowo inwestycje związane między innymi z: 

  • wytwarzaniem, magazynowaniem i użyciem wodoru, jako paliwa alternatywnego;
  • wsparciem dla magazynowania energii; 
  • zwiększeniem udziału OZE w krajowym miksie energetycznym;
  • budową naturalnego kapitału (Fundacja zwraca uwagę na projekty zwalczające problem suszy);
  • wsparciem dla regionalnych wytwórców OZE, którzy przechodzą na lokalne łańcuchy dostaw;
  • wsparciem dla samorządowych projektów. 

Dodatkowo Instrat przekonuje, że należy rozszerzyć system ETS na więcej sektorów gospodarczych oraz nie nadużywać funduszy na wsparcie dla projektów związanych z eksploatacją węgla, którego sektor, choć ma jeszcze prawa do dotacji publicznych do 2023 roku, jest coraz bardziej nierentowny. Środki zebrane z handlu emisjami mogłyby wesprzeć programy Mój Prąd lub Czyste Powietrze, zwalniając z udziału w nim jednostki prywatne.