Instalacja fotowoltaiczna z magazynem energii

Poznaj orientacyjne koszty

Inwestycja firmy w OZE – jakie kwestie prawne sprawdzić przed rozpoczęciem projektu?

Inwestycja firmy w OZE – jakie kwestie prawne sprawdzić przed rozpoczęciem projektu?

Przygotowanie inwestycji w odnawialne źródła energii wymaga sprawdzenia praw do nieruchomości, możliwości przyłączenia instalacji do sieci oraz wymaganych decyzji i umów. Zakres formalności zależy m.in. od technologii, mocy i lokalizacji przedsięwzięcia. Inaczej będzie przebiegał projekt instalacji na dachu zakładu, a inaczej budowa farmy fotowoltaicznej. Omawiamy, jakie kwestie prawne firma powinna przeanalizować jeszcze przed zamówieniem urządzeń i rozpoczęciem prac.

Czy wybrana nieruchomość pozwala zrealizować inwestycję?

Prawo własności lub umowa dzierżawy nie wystarczają, aby uznać lokalizację za odpowiednią. W obu przypadkach znaczenie mają:

  • dopuszczalny sposób zagospodarowania terenu, w tym ustalenia miejscowego planu,
  • ograniczenia wynikające z przepisów dotyczących gruntów rolnych i ochrony środowiska,
  • dostęp do drogi,
  • prawa do terenów, przez które mają przebiegać kable i pozostała infrastruktura.

Przy dzierżawie gruntu dodatkowej analizy wymagają:

  • okres obowiązywania umowy,
  • uprawnienia do budowy, eksploatacji i likwidacji instalacji,
  • zasady dostępu do nieruchomości na potrzeby serwisu i napraw,
  • warunki rozwiązania umowy oraz rozliczenia nakładów.

Samo zabezpieczenie terenu pod instalację nie rozwiązuje kwestii infrastruktury towarzyszącej. Znaczenie mają również prawa do nieruchomości potrzebnych do jej przyłączenia i obsługi.

Rodzaj, skala i lokalizacja przedsięwzięcia decydują o tym, jakie decyzje administracyjne będą potrzebne. Projekt może wymagać m.in. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub pozwolenia na budowę. W przypadku inwestycji realizowanych na gruntach niezabudowanych szczególne znaczenie ma również weryfikacja przeznaczenia terenu i aktualnych zasad lokalizacji instalacji OZE wynikających z przepisów o planowaniu przestrzennym. Nie ma jednego zestawu formalności właściwego dla wszystkich instalacji OZE.

Co trzeba ustalić z operatorem sieci?

Jeżeli projekt zakłada przyłączenie instalacji do sieci, możliwość i warunki przyłączenia trzeba zbadać odpowiednio wcześnie. Bliskość linii elektroenergetycznej nie przesądza, że operator będzie mógł przyłączyć źródło o planowanej mocy. Znaczenie mają techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia.

Brak dostępnych mocy przyłączeniowych może uniemożliwić realizację projektu w zakładanym kształcie lub wymagać zmiany jego parametrów. Dlatego ryzyko związane z przyłączeniem do sieci powinno zostać ocenione jeszcze przed podjęciem istotnych zobowiązań inwestycyjnych. 

Inwestor powinien sprawdzić:

  • warunki przyłączenia – jakie wymagania musi spełnić planowana instalacja,
  • termin przyłączenia – czy pozwala skoordynować uruchomienie źródła z harmonogramem inwestycji,
  • koszty – jaka będzie opłata za przyłączenie i jakie dodatkowe nakłady poniesie inwestor,
  • podział prac – co wykona operator, a co pozostaje po stronie firmy,
  • konsekwencje opóźnień – jakie obowiązki i odpowiedzialność stron przewiduje umowa.

Warunki przyłączenia i umowa o przyłączenie to odrębne dokumenty. Pierwszy określa wymagania dla przyłączanego źródła, natomiast drugi reguluje zobowiązania stron. Ustalenia z operatorem należy uwzględnić przy planowaniu dostaw urządzeń i robót.

Analiza warunków przyłączenia, umów z operatorem oraz wymogów regulacyjnych stanowi istotny element obsługi prawnej projektów OZE. W tym zakresie inwestorów wspiera zespół energetyki i źródeł odnawialnych kancelarii JDP, kierowany przez radcę prawnego Michała Drozdowicza. 

Jak powiązać umowy z przebiegiem projektu?

Umowy dotyczące dostaw, budowy i późniejszego utrzymania instalacji powinny tworzyć spójną całość. Rozbieżne terminy lub niejasny podział obowiązków mogą utrudnić ustalenie, kto odpowiada za opóźnienie albo usterkę.

Przed podpisaniem kontraktów warto ustalić:

  • kto odpowiada za projekt, uzyskanie zgód i współpracę z operatorem,
  • jakie parametry instalacji mają zostać osiągnięte i jak będą sprawdzane,
  • kiedy następują odbiór prac i płatność wynagrodzenia,
  • kto usuwa wady i ponosi koszty przestojów,
  • jakie skutki mają zmiany prawa lub opóźnienia innych uczestników projektu.

Adwokat lub radca prawny zajmujący się energetyką analizuje prawny podział ryzyk; parametry urządzeń i założenia produkcji wymagają oceny technicznej. Zakres zagadnień kontraktowych związanych z OZE opisany jest na stronie: https://jdp-law.pl/energetyka-i-zrodla-odnawialne/.

Czy zakończenie budowy oznacza możliwość rozpoczęcia działalności?

Nie – samo zakończenie budowy nie wystarcza do rozpoczęcia wytwarzania energii. Uruchomienie instalacji wymaga spełnienia właściwych dla niej wymogów technicznych i formalnych. Zależnie od rodzaju i skali działalności potrzebna może być także koncesja albo wpis do odpowiedniego rejestru. Przykładowo działalność gospodarcza w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w małej instalacji OZE, czyli o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej powyżej 50 kW i nie większej niż 1 MW,  podlega wpisowi do rejestru prowadzonego przez Prezesa URE, zamiast koncesjonowaniu.

Już na etapie przygotowań warto określić, czy energia będzie zużywana w zakładzie, sprzedawana, czy wykorzystywana w modelu łączącym oba rozwiązania. Od tego zależą dalsze ustalenia dotyczące umów i rozliczeń.

Wczesna identyfikacja ryzyk prawnych pozwala ograniczyć prawdopodobieństwo opóźnień, dodatkowych kosztów i sporów na etapie realizacji inwestycji. Dlatego analizę prawną projektu OZE warto przeprowadzić przed zawarciem kluczowych umów, zamówieniem urządzeń i rozpoczęciem robót.

Zobacz też: 90% czystej energii w ciągu dekady. Nowy raport IEA wskazuje drogę odejścia od paliw kopalnych

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.