Jeszcze rok temu planowano wygaszenie jednej z największych elektrowni CSP (Concentrated Solar Power) na świecie jako nieopłacalnej inwestycji. Dziś Kalifornia blokuje tę decyzję. Ivanpah, często wskazywana jako przykład ograniczeń tej technologii, wraca do dyskusji nie jako sukces, ale jako źródło energii, którego system zaczyna potrzebować. 

Planowane wygaszenie instalacji 

Elektrownia Ivanpah działa od 2014 roku na pustyni Mojave. To instalacja wykorzystująca koncentrację promieniowania słonecznego. Ok. 173 tys. luster (heliostatów) skupia światło na trzech wieżach, gdzie powstaje para napędzająca turbiny. Łączna moc obiektu wynosi ok. 392 MW, a koszt budowy sięgnął 2,2 mld USD. Projekt został wsparty gwarancjami kredytowymi rządu USA o wartości ok. 1,6 mld USD.

Od początku inwestycja nie spełniała wszystkich założeń. Produkcja energii była niższa od planowanej – w ostatnich latach wynosiła ok. 700-750 tys. MWh rocznie, wobec wyższych prognoz projektowych. Jednocześnie koszty wytwarzania energii okazały się wyższe niż w przypadku dynamicznie taniejącej fotowoltaiki. Dodatkowo elektrownia wymaga wykorzystania gazu ziemnego do rozruchu instalacji, co ogranicza jej bezemisyjny charakter.

W 2025 roku operatorzy rozpoczęli procedurę wygaszania części bloków i planowali ich zamknięcie od 2026 roku.

Zamknięcie Ivanpah: koniec jednej z największych elektrowni słonecznych CSP na świecie

Decyzja regulatora zmienia sytuację

Pod koniec 2025 roku kalifornijski regulator rynku energii nie zgodził się na wcześniejsze zakończenie pracy dwóch z trzech bloków elektrowni o łącznej mocy ponad 250 MW. W uzasadnieniu wskazano rosnące ryzyko niedoborów mocy w systemie elektroenergetycznym.

Kalifornia od lat rozwija energetykę słoneczną. W skali roku odpowiada ona za ok. 25% produkcji energii elektrycznej, a w miesiącach letnich udział ten przekracza 30%. Produkcja koncentruje się w ciągu dnia. Po zachodzie słońca system musi szybko uzupełniać niedobory energii, co coraz częściej stanowi wyzwanie operacyjne.

Regulator zwrócił również uwagę, że odbiorcy energii ponieśli już znaczące koszty infrastruktury przesyłowej powiązanej z elektrownią, sięgające setek milionów dolarów.

Problem dostępności energii

Zmiana podejścia do Ivanpah wynika z szerszego zjawiska. Zapotrzebowanie na energię w Kalifornii rośnie – wpływ mają na to m.in. elektryfikacja transportu, rozwój gospodarki, rosnące zużycie energii w budynkach oraz rozwój centrów danych i usług cyfrowych. Znaczenie ma już nie tylko koszt energii, ale także jej dostępność w konkretnych godzinach. W tym kontekście nawet mniej efektywne instalacje, takie jak Ivanpah, zaczynają pełnić istotną rolę jako dodatkowe źródło mocy w systemie.

Transformacja w nowej fazie

Przypadek Ivanpah pokazuje zmianę logiki transformacji energetycznej. Jeszcze kilka lat temu kluczowe było maksymalne obniżenie kosztów produkcji energii. Dziś coraz większe znaczenie ma stabilność systemu i zdolność dostarczania energii wtedy, gdy jest ona potrzebna.

Technologia CSP nie wraca jako dominujące rozwiązanie, ale jej potencjał, szczególnie w połączeniu z magazynowaniem ciepła, ponownie pojawia się w analizach systemowych. Ivanpah nie stał się nagle sukcesem. Pozostaje kosztowną i niedoskonałą instalacją. Jednocześnie pokazuje, że w systemie opartym głównie na zmiennych źródłach energii trudno szybko zrezygnować z istniejących mocy – nawet jeśli nie są one optymalne ekonomicznie.

Zobacz też: IEA: Chiny inwestują w energię niemal tyle, co USA i UE razem

Źródła: CPUC, EIA, California Energy Commission, TechXplore

Fot. Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.