Unijna dyrektywa „Prawo do naprawy” (Right to Repair) ma zwiększyć dostępność usług serwisowych oraz wydłużyć czas użytkowania sprzętu elektronicznego i AGD. Zmiany obejmą zarówno producentów, sprzedawców, jak i konsumentów, a Polska ma obowiązek wdrożyć nowe przepisy do 31 lipca 2026 roku.

Dłuższy cykl życia urządzeń

Dyrektywa wpisuje się w unijną strategię ograniczania elektroodpadów i wydłużania życia produktów. Komisja Europejska wskazuje, że każdego roku w Unii powstaje około 35 mln ton elektroodpadów, a przedwczesna wymiana urządzeń generuje zużycie blisko 30 mln ton surowców oraz ponad 260 mln ton emisji gazów cieplarnianych.

Według szacunków KE wydłużenie cyklu życia produktów i rozwój rynku napraw mogą przynieść gospodarce UE dodatkowe korzyści o wartości około 4,8 mld euro rocznie.

Wymienne baterie w smartfonach od 2027 roku. Mniej elektrośmieci i dłuższe życie urządzeń

Jakie urządzenia obejmą nowe regulacje?

Przepisy będą dotyczyć produktów objętych wymogami naprawialności wynikającymi z unijnych regulacji ekoprojektowania. Będą to m.in. pralki, zmywarki, lodówki, zamrażarki, odkurzacze, telewizory, wyświetlacze elektroniczne, smartfony, tablety, serwery, a także rowery i hulajnogi elektryczne.

Producenci będą zobowiązani do zapewnienia możliwości naprawy urządzeń, jeżeli będzie ona technicznie możliwa. Dotyczy to również okresu po zakończeniu gwarancji.

Dodatkowy rok ochrony i części zamienne

Jednym z najważniejszych rozwiązań przewidzianych w nowej dyrektywie jest wydłużenie okresu odpowiedzialności sprzedawcy za zgodność towaru z umową. Jeżeli konsument zdecyduje się na naprawę produktu zamiast jego wymiany, okres ochrony zostanie zwiększony o dodatkowe 12 miesięcy. Sprzedawca będzie miał obowiązek poinformować klienta o tej możliwości przed podjęciem decyzji dotyczącej sposobu rozpatrzenia reklamacji. To może zwiększyć skłonność konsumentów do naprawy sprzętu zamiast zakupu nowego urządzenia.

Nowe przepisy mają również zwiększyć dostępność części zamiennych oraz informacji potrzebnych do serwisowania urządzeń. Producenci będą zobowiązani do zapewnienia części przez określony czas oraz udostępniania dokumentacji technicznej dla osób zajmujących się usuwaniem usterek. Projekt przewiduje także, że ceny części zamiennych i narzędzi będą na tyle atrakcyjne, że nie powinny zniechęcać konsumentów do naprawy produktu.

Dyrektywa przewiduje również utworzenie europejskiej platformy internetowej umożliwiającej wyszukiwanie punktów naprawczych i usług serwisowych. Dzięki temu konsumenci będą mogli łatwiej znaleźć warsztaty zajmujące się naprawą konkretnych urządzeń oraz porównać dostępne oferty.

Korzyści dla konsumentów i środowiska

Polska przygotowuje obecnie przepisy wdrażające dyrektywę do krajowego prawa. Po wejściu regulacji w życie producenci i sprzedawcy będą musieli dostosować swoje procedury do nowych wymogów. Dla konsumentów oznacza to przede wszystkim łatwiejszy dostęp do napraw, większą przejrzystość kosztów serwisowania oraz dodatkową ochronę. Regulacje mają również ograniczyć ilość elektroodpadów i wspierać rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym.

Zobacz też: Firmy będą raportować zużycie wody jak emisje CO₂. Powstają globalne standardy

Źródła: Komisja Europejska, gov.pl, UOKiK

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.