Program „Czyste Powietrze” od swojego startu we wrześniu 2018 roku przechodzi kolejną modyfikację, która ma ułatwić korzystanie z dotacji i lepiej dostosować wsparcie do kosztów inwestycji. Zmiany to efekt ponad 1370 szczegółowych uwag zgłoszonych na etapie konsultacji społecznych przez beneficjentów, przedstawicieli branży i samorządy. Wzrosną maksymalne stawki na wybrane prace termomodernizacyjne, rozszerzone rozstaną wyjątki od 3-letniego okresu własności, a beneficjenci prefinansowania otrzymają więcej czasu na wykonanie prac objętych zaliczką. 

Od 20 lipca nowe zasady programu Czyste Powietrze

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) ogłosił kolejny etap rozwoju programu „Czyste Powietrze”. Zmiany te, określane mianem „małej reformy”, mają na celu: 

• zwiększenie dostępności środków dla beneficjentów,
• dostosowanie mechanizmów finansowych do bieżącej sytuacji rynkowej. 

Pakiet nowych regulacji wejdzie w życie 20 lipca 2026 roku i obejmie m.in. rozszerzenie wyjątków od wymogu trzyletniego okresu własności nieruchomości, waloryzację stawek dotacji oraz wydłużenie terminów rozliczeń.

Beneficjenci odzyskują należne pieniądze. Przełomowy wyrok w sprawie programu „Czyste Powietrze”

Wyższe stawki i więcej czasu na wykorzystanie zaliczki

W odpowiedzi na zmiany cen materiałów budowlanych oraz usług, NFOŚiGW zdecydował o podniesieniu maksymalnych jednostkowych kwot dotacji o 10% na wybrane prace termomodernizacyjne. Podwyżka obejmuje ocieplenie przegród (ścian i stropów), wymianę stolarki okiennej i drzwiowej oraz bramy garażowe. Mimo tych zmian, łączny limit dotacji na termomodernizację przy najwyższym wsparciu pozostaje na poziomie 83 tys. zł.

Nazwa kosztu	Nowe maksymalne jednostkowe kwoty dotacji
	Podstawowy poziom (do 40% kosztów kwalifikowanych)	Podwyższony poziom (do 70% kosztów kwalifikowanych)	Najwyższy poziom (do 100% kosztów kwalifikowanych)
Ocieplenie stropów/poddaszy	88 zł/m²	154 zł/m²	220 zł/m²
Ocieplenie podłóg	66 zł/m²	116 zł/m²	165 zł/m²
Ocieplenie ścian	110 zł/m²	193 zł/m²	275 zł/m²
Stolarka okienna	528 zł/m²	924 zł/m²	1320 zł/m²
Niezbędne prace towarzyszące przy montażu stolarki okiennej*	53 zł/m²	92 zł/m²	132 zł/m²
Stolarka drzwiowa	1100 zł/m²	1925 zł/m²	2750 zł/m²
Bramy garażowe	660 zł/m²	1155 zł/m²	1650 zł/m²

*Kwota ta zawiera się w maksymalnej kwocie dotacji wskazanej w punkcie dotyczącym stolarki okiennej.

Od 20 lipca beneficjenci korzystający z prefinansowania będą mieli 180 zamiast 120 dni na wykonanie prac objętych zaliczką. Z dłuższego terminu będą mogli skorzystać także wnioskujący, którzy posiadają już umowy zawarte w naborze rozpoczętym od 31 marca 2025 r., jednak konieczna będzie zmiana umowy. Decyzja o wydłużeniu tego okresu o dwa miesiące wynika z analizy opóźnień inwestycyjnych powodowanych: 

• brakiem ekip budowlanych, 
• trudnościami w dostępności urządzeń,
• niekorzystnymi warunkami pogodowymi. 

NFOŚiGW zalecił jednocześnie wojewódzkim funduszom (WFOŚiGW) indywidualne podejście do beneficjentów i unikanie pochopnego wypowiadania umów, jeśli inwestycja rokuje na zakończenie.

Nowe zasady i ułatwienia w dostępie do Czystego Powietrza

Jednym z kluczowych punktów ogłoszonej reformy jest modyfikacja wymogów dotyczących okresu posiadania budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Dotychczas wnioskodawca musiał być właścicielem nieruchomości przez co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku. Od 20 lipca 2026 roku okres ten zostanie skrócony do jednego roku dla osób, które nabyły minimum 50% udziałów w nieruchomości w drodze zakupu lub darowizny od rodziców lub dziadków. Do katalogu wyjątków pozwalających na szybsze złożenie wniosku dopisano również osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie. Zmiana ta ma ułatwić wejście do programu osobom, które nabyły stare domy z intencją ich szybkiej modernizacji. Utrzymano zasadę, że wymóg stażu własności nie obowiązuje w przypadku, gdy nieruchomość zmieniła właściciela na skutek spadku. 

Wprowadzono także udogodnienia w procesie cyfrowym. Beneficjenci korzystający ze wsparcia operatorów zyskają możliwość samodzielnego przygotowywania roboczych wersji wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie (GWD), co usprawni współpracę przy tworzeniu dokumentacji.

Kierunki zmian programu Czyste Powietrze w 2027 roku

Podczas konferencji określono również kierunek zmian w zakresie dopuszczalnych źródeł ciepła. Program będzie silniej promował rozwiązania o najwyższej efektywności. Od 1 stycznia 2027 roku z kosztów kwalifikowanych zostanie usunięte ogrzewanie elektryczne inne niż pompy ciepła. Do końca 2026 roku obowiązuje okres przejściowy dla tych urządzeń. Doprecyzowano również, że dotacja będzie mogła objąć urządzenie znajdujące się na liście ZUM w dniu wystawienia faktury zaliczkowej. 

Uproszczono katalog osób uprawnionych do potwierdzania prac dokumentacyjnych. Dokumenty potwierdzające trwałe odłączenie starego źródła ciepła oraz dostosowanie przewodów kominowych będą mogli wystawiać również specjaliści posiadający odpowiednie uprawnienia budowlane. Ma to rozwiązać problem braku kadr w niektórych regionach kraju i przyspieszyć końcowe rozliczanie dotacji. Zapowiedziano również, że jesienią 2026 r. rozpoczną się negocjacje z Funduszem Modernizacyjnym w sprawie podniesienia progów dochodowych od 2027 roku.

Według danych przedstawionych na spotkaniu, do tej pory w programie podpisano ponad 970 tysięcy umów, a łączna kwota wypłaconych dofinansowań to prawie 22 miliardy złotych.

Zobacz też: WFOŚiGW odmówił wypłaty dotacji. Jak dochodzić pieniędzy z „Czystego Powietrza” w sądzie?

Źródła: NFOŚiGW, MKiŚ, własne

Fot. arch. światOZE.pl

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.