Przełom w walce o ochronę klimatu w Polsce. Bezprecedensowa decyzja sądu

Wczoraj przed Sądem Okręgowym w Łodzi miała miejsce pierwsza rozprawa ClientEarth vs PGE Górnictwo i Energetyka. Przedmiotem pozwu wystosowanego przez Prawników dla Ziemi jest zanieczyszczająca powietrze Elektrownia Bełchatów. Z ust sędzi padły historyczne słowa, że kryzys klimatyczny istnieje i nie można go ignorować.

Pozew dla giganta

O tym, jak wielkim obciążeniem dla środowiska jest Elektrownia Bełchatów pisaliśmy niejednokrotnie. Wytwarzane przez nią gazy cieplarniane stanowią prawie 40% całej krajowej emisji. Od początku powstania wyemitowała ponad miliard ton dwutlenku węgla do atmosfery, stając się największym eminentem w Europie.

Fotowoltaika od Columbus Energy

W związku z tym, że spółka za nią odpowiedzialna nie podejmuje realnych działań, aby zmienić ten stan rzeczy, w 2019 roku fundacja ClientEarth Prawnicy dla Ziemi postanowiła pozwać właściciela, czyli Polską Grupę Energetyczną Górnictwo i Energetykę Konwencjonalną S.A. (PGEGiEK). Organizacja domagała się odejścia od spalania węgla najpóźniej do 2035 i zainstalowanie urządzeń redukujących emisję CO2. Wczoraj doszło do pierwszej rozprawy w tej sprawie.

Klimat jest dobrem wspólnym 

Z ust rozpatrującej sprawę sędzi padły słowa, które dotychczas nie padły w żadnym z polskim sądów. Przyznała bowiem w orzeczeniu, że kryzys klimatyczny jest faktem i trzeba mu przeciwdziałać. Dodała, że klimat jest dobrem wspólnym, za które odpowiedzialni są wszyscy, także spółki węglowe. Strony procesu zostały zobowiązane do do rozmów ugodowych. 

Na fb fundacji Prawnicy dla Ziemi został umieszczony komentarz Ilony Jędrasik, polskiej kierowniczki programu Polska Energia w ClientEarth.

Decyzję sądu przyjmujemy z satysfakcją. Jesteśmy gotowi na to, żeby wspólnie z PGE GiEK rozpocząć rozmowy i wypracować rozwiązania bezpieczne dla ludzi, klimatu i środowiska. Te rozmowy muszą jednak odbywać się w duchu tego, o czym powiedział sąd: kryzys klimatyczny jest faktem i wyzwaniem dla nas wszystkich, także dla operatorów elektrowni, którzy nie mogą uciekać odpowiedzialności. A działać w kwestii klimatu musimy szybko i pilnie, co potwierdzają zarówno naukowcy, jak i obywatele – 81 proc. osób w Polsce uważa kryzys klimatyczny za bezpośrednie zagrożenie.

Czy proces i werdykt sądu przyczyni się do szybszej transformacji energetycznej. Czy otworzy furtkę do dalszych procesów o podłożu ekologicznym?

Ostateczne rozstrzygnięcie tej sprawy może być przełomem w polskiej transformacji energetycznej. Dla Polek i Polaków wygaszanie bloków w Elektrowni Bełchatów może być sygnałem, że ich prawo do czystego środowiska i bezpiecznej przyszłości klimatycznej jest ważniejsze niż węgiel – podkreśla Monika Sadkowska, rzeczniczka ds. kampanii w ClientEarth.

O tym, jakie wnioski zostaną ustalone w toku rozmów ugodowych będziemy Was informować na bieżąco na naszym portalu. Na omówienie szczegółów strony mają 3 miesiące.