Rzęśle w walce z toksynami?

Badaczka z Uniwersytetu Rolniczego proponuje innowacyjną metodę walki z chromem obecnym w wodzie. W usuwaniu toksyn oczyszczalniom ścieków miałyby pomóc rośliny rosnące na bagnach, w oczkach wodnych i akwariach.

Skąd chrom w wodzie?

Chrom, ze względu na właściwości utleniające, wykorzystywany jest w Polsce do utleniania alkoholi oraz w przemyśle skórzanym. W wyniku działalności przemysłowej trafia do gleby i wód z garbarni skór, zakładów produkujących pigmenty oraz wykonujących chromowane powłoki. Pomimo, że jako pierwiastek pełni w organizmie ważną rolę to obecny w ściekach przemysłowych (szczególnie ten sześciowartościowy) tworzy bardzo toksyczne związki chemiczne.

Fotowoltaika od Columbus Energy

Biologiczna walka

Dr hab. Joanna Augustynowicz z Uniwersytetu Rolniczego proponuje, by usuwać go ze ścieków za pomocą… roślin. Do biologicznego oczyszczenia wód zaleca wykorzystać rzęśle (Callitriche sp.), które mają zdolności do akumulacji, czyli gromadzenia chromu. Rzęśl to babkowata roślina spotykana w mule dennym. Niektóre jej odmiany są hodowane w akwariach i naturalnie prowadzonych oczkach wodnych. Inne są wykorzystywane do oceny zanieczyszczenia środowiska, ponieważ są wyjątkowo wrażliwe i specyficzne reagują na niektóre z zanieczyszczeń.

– Wdrożenie Callitriche sp. do oczyszczania wód od chronicznych skażeń chromem ma poważne uzasadnienie, ze względu na możliwość poprawy stanu zdrowia ludności zamieszkującej skażone tereny, zarówno obecnych jak i przyszłych pokoleń – ocenia dr hab. Augustynowicz.

Stop zanieczyszczeniom wtórnym

Najczęściej stosowaną metodą walki z chromem jest redukcja sześciowartościowego do mniej toksycznej i słabiej rozpuszczalnej cząsteczki trójwartościowej. W wyniku rozpadu powstaje osad zawierający chrom. Niestety związki używane do redukcji tworzą wtórne zanieczyszczenie. W tym przypadku chrom nie znika z ekosystemu, najczęściej trafia na składowisko odpadów niebezpiecznych.

Z pewnością zaletą metody proponowanej przez dr hab. Joanne Augustynowicz jest to, że jest tania i  likwiduje zanieczyszczenie w miejscu skażenia nie powodując jednocześnie wtórnych zanieczyszczeń.  Dzięki niej odzyskamy chrom ze środowiska.

Hydrofitowe oczyszczalnie ścieków

Zdaniem badaczki rozwiązanie będzie można zastosować w hydrofitowych oczyszczalniach ścieków zawierających chrom – zarówno na terenie Polski (np. w Zakładach Chemicznych „Alventa” SA w Alwerni, w Krakowskich Zakładach Garbarskich SA oraz w oczyszczalniach ścieków na terenie Podhala), jak również w innych krajach strefy klimatu umiarkowanego. W oczyszczalniach hydrofitowych wykorzystywane są procesy biologiczne z udziałem roślin wodnych, wodolubnych lub bakterii. Projekt otrzymał złoty medal Międzynarodowej Warszawskiej Wystawy Wynalazków IWIS organizowanych przez Politechnikę Warszawską w 2019 roku.

Źródło: PAP – Nauka w Polsce