Góry Świętokrzyskie kryją na swoim terenie wiele pięknych minerałów i kamieni. W ostatnim czasie to tęczowe kamienie podbijają media społecznościowe. Co stoi za niesamowitym wyglądem tych kamieni?

Jak powstały tęczowe kamienie?

Tęczowe kamienie to tak naprawdę skały osadowe, przede wszystkim piaskowce. Pochodzą z okresu kambru, najstarszego okresu ery paleozoiku, który rozpoczął się około 538,8 miliona lat temu. Był to czas, gdy życie istniało wyłącznie w morzach, na długo przed wyjściem organizmów na ląd. Jednocześnie kambr stanowi jeden z kluczowych etapów w historii Ziemi ze względu na tzw. eksplozję kambryjską. To właśnie wtedy nastąpił gwałtowny rozwój życia, a morza i oceany zostały zasiedlone przez organizmy bezkręgowe, jak np. gąbki czy mięczaki. Pojawiły się pierwsze rafy koralowe czy pierwsze, prymitywne kręgowce, które później dały początek rybom. W okresie kambru powstały również skały takie jak wapienie czy piaskowce, które możemy znaleźć w Górach Świętokrzyskich. Skały te są niezwykle istotne z perspektywy historycznej, ponieważ to właśnie w nich możemy znaleźć ślady dawnych organizmów z okresu kambru.

Za niezwykły wygląd tęczowych kamieni w Górach Świętokrzyskich odpowiada zjawisko iryzacji. Charakterystyczna tęcza i gra barw powstaje poprzez rozszczepienie światła na pęknięciach wewnątrz kryształów, głównie na granicach i powierzchniach łupliwości. Kiedy światło przechodzi przez cienkie warstwy danego materiału, jego fale ulegają załamaniu, tworząc barwy. Wygląd materiału zmienia się w zależności od kąta patrzenia. W przypadku tęczowych kamieni w Górach Świętokrzyskich, efekt powstaje na cienkiej powłoce związków żelaza. Odpowiedzialna jest za to mieszanina hematytu, pospolitego tlenku żelaza, oraz goethytu, nazwanego na cześć niemieckiego poety Johanna Wolfganga von Goethe, znanego przede wszystkim z powieści “Cierpienia Młodego Wertera”. Mieszanina ta potocznie jest nazywana turgitem, którego charakterystycznym elementem jest tęczowe zabarwienie kamienia.

Gdzie można znaleźć tęczowe kamienie?

Tęczowe kamienie można znaleźć przede wszystkim w okolicach Gór Świętokrzyskich i Kielc. Według kanału Geopasja, poszukiwacze mogą odnaleźć je m.in. w przełomie Lubrzanki, w kamieniołomie Wiśniówka czy w okolicach innych kamieniołomów kwarcytów.

Zobacz również: Ziemia się zapada, woda się podnosi – skutki zamknięcia kopalni “Olkusz-Pomorzany”

Źródło: Grzegorz Bijak/Geopasja, Jedna Ziemia, naukawpolsce.pl, Żywa Planeta

Fot: Grzegorz Bijak/GEOpasja Warsztaty Geologiczne

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.