Węgry pod rządami Viktora Orbána stały się jednym z głównych europejskich centrów produkcji baterii litowo-jonowych i komponentów do samochodów elektrycznych (EV). Kraj przyciągnął liczne inwestycje, głównie z Azji.

Jednak wizja stworzenia litowego zagłębia została okupiona drastycznym zanieczyszczeniem środowiska i zagrożeniem zdrowia publicznego. Péter Magyar i Partia Tisza, przejmując stery państwa, stają przed zadaniem powstrzymania degradacji ekosystemu. Padły pierwsze deklaracje. 

Rakotwórczy pył i ryzyko skażenia wód

Przykładem kryzysu jest fabryka Samsung SDI w Göd (15 km od Budapesztu). Śledztwa wykazały emisję toksycznego pyłu zawierającego nikiel i kobalt. Wewnętrzne dokumenty i pomiary ujawniły, że niektórzy pracownicy mogli być narażeni na stężenia substancji rakotwórczych przekraczające normy o ponad 500 razy. 

Oprócz zanieczyszczeń istotnym wyzwaniem pozostaje także gospodarka wodna. Fabryki akumulatorów zagrażają zasobom pitnym na Węgrzech i mogą prowadzić do obniżenia poziomu wód gruntowych. Dodatkowo sole litu oraz metale ciężkie mogą przenikać do sieci wodociągowej, co stanowi bezpośrednie zagrożenie dla rolnictwa i mieszkańców. 

Ze względu na to węgierskie sądy uchyliły pozwolenia środowiskowe dla niektórych zakładów w 2025 roku. Mimo to część zakładów kontynuowała działalność dzięki wsparciu politycznemu rządu Viktora Orbana. 

Nowa polityka energetyczna Węgier. OZE zamiast rosyjskiego gazu 

Opozycyjne działania premiera Magyara

Péter Magyar, jeszcze jako lider opozycji, krytykował nieprawidłowości w sektorze przemysłu akumulatorowego na Węgrzech. W opinii politologów walka z tymi inwestycjami, które zanieczyszczają środowisko, była jednym z filarów kampanii politycznej, która przyniosła zwycięstwo Partii Tisza.  

Podczas kampanii parlamentarnej lider nowej większości parlamentarnej spotykał się z wyborcami w miejscowościach, gdzie zlokalizowane są tego typu zakłady przemysłowe. Wygłaszając przemówienia, mobilizował elektorat i oskarżał rząd Viktora Orbana o przedkładanie zysków azjatyckich gigantów ponad zdrowie swoich obywateli. Twierdził, że władze wiedziały o skażeniu wód gruntowych i powietrza, ale celowo pozostawały bezczynne. 

Nowy ład środowiskowy Magyara

Choć zakłady produkujące baterie litowo-jonowe powodują problemy, to Péter Magyar nie jest zwolennikiem całkowitego zamknięcia fabryk i pozostaje otwarty na współpracę z azjatyckimi partnerami na innych zasadach. Obiecał, że podczas jego rządów interesy wielkich korporacji nie będą już stały ponad zdrowiem obywateli, a każda inwestycja będzie musiała spełniać rygorystyczne normy unijne.

Pytanie brzmi, czy da się to zrobić bezpiecznie, bez narażania ludzkiego życia. Odpowiedź brzmi: tak, ale nie w sposób, w jaki robi się to teraz – powiedział podczas spotkania z mieszkańcami Péter Magyar. 

Główne założenia nowej polityki Partii Tisza obejmują wzmocnienie niezależnych instytucji ochrony środowiska oraz wprowadzenie systemu, w którym to podmiot odpowiedzialny za zanieczyszczenie musi pokryć koszty rekultywacji terenu. Kary za degradację środowiska mają być bardziej dotkliwe. Ma to przyspieszyć wdrażanie mechanizmów zwiększających bezpieczeństwo ludzi i środowiska. W przypadku niespełniania norm fabryki mają być zamykane. 

Odejście od modelu „montowni”, która zatruwa środowisko, ma przywrócić wiarygodność państwa węgierskiego w Unii Europejskiej. Kluczową stawką tych zmian jest jednak zapewnienie trwałego bezpieczeństwa ekologicznego przyszłym pokoleniom. 

Zobacz też: Lit z Serbii w grze mocarstw. Zwykli mieszkańcy płacą za ambicje Unii i Chin

Źródła: magyartisza.hu, Vac.hu, elektrowoz.pl, elektromobilni.pl

Fot. Canva (diegograndi, ASphotostudio) 

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.