Większość ocenia swoją wiedzę o stanie zmian klimatu na tróję – wynika z nowego raportu Carbon Footprint Foundation pt. “Co Polki i Polacy wiedzą o śladzie węglowym?”. Niestety to nie kwestia skromności. Jak pokazały kolejne pytania, mity, z którymi naukowcy rozprawili się już dawno, mają się w Polsce całkiem dobrze. 

Co Polacy i Polki wiedzą o śladzie węglowym?

To postanowili sprawdzić członkinie i członkowie krakowskiej Fundacji Carbon Footprint.  Do tej pory powstało już wiele raportów, które jasno wskazują, że zmiany klimatu i zanieczyszczenie środowiska są uważane za jedne z głównym tematów współczesnych dyskusji o potencjalnych zagrożeniach cywilizacyjnych. Polacy i Polki również zgadzają się z tym twierdzeniem. 

Pomimo faktu, że ⅔ społeczeństwa martwi się kryzysem klimatyczno-ekologicznym w dużym stopniu, Polacy i Polki nadal mają problem z opanowaniem wiedzy o emisji gazów cieplarnianych. W szczególności, gdy mowa o śladzie węglowym. 

Ponad połowa respondentów/tek (60%) identyfikuje kategorię śladu węglowego jako użyteczną w podejmowaniu wyborów konsumenckich. Jednak zaledwie 28% badanych potrafi udzielić poprawnej odpowiedzi na pytanie dotyczące emisji związanych z hodowlą zwierząt, a jedynie 37% wie, że ślad węglowy łączy się tylko i wyłącznie z emisjami antropogenicznymi. Oznacza to, że wiele osób stawia kropki, ale nie wie jeszcze jak je połączyć. Taki rozkład danych może wynikać z faktu, że o wpływie metanu na zmiany klimatu nie mówi się tak dużo, co o paliwach kopalnych – czytamy w raporcie. 

Wcześniej dowiadujemy się, że duża część osób uczestniczących w badaniu wiążę ślad węglowy ze zrzucaniem odpowiedzialności za zmiany klimatu na jednostki. Skąd to wynika?

Historia śladu węglowego

Wszystko zaczęło w momencie, w którym British Petroleum, jedna z największych niepaństwowych firm naftowych, zatrudniła specjalistów PR Ogilvy & Mather, aby ocieplić swój wizerunek. Efektem tej współpracy stało się hasło “carbon footprint” oraz opracowana wokół niego kampania, zrzucająca odpowiedzialność za zmiany klimatu i degradację środowiska na konsumentów. “It’s time to go on a low-carbon diet” – tym hasłem BP chciało przekonać, że globalne ocieplenie jest winą jednostki. 

Działania BP to nic innego jak greenwashingowa propaganda. Jednak z czego firma nie mogła sobie zdawać sprawy to fakt, że wprowadzając pojęcie “śladu węglowego” do dyskusji o wpływie na środowisko przyrodnicze i postępujące zmiany klimatu, dała broń do walki z koncernami, które mają największy wpływ na globalne emisje gazów cieplarnianych. 

• Chcesz wiedzieć więcej o historii śladu węglowego? Kliknij tutaj. 

Od czasów pamiętnej kampanii marketingowej BP ślad węglowy stał się najbardziej uniwersalnym wskaźnikiem, który pomaga oszacować wpływ na klimat i środowisko danego produktu, usługi lub aktywności pod względem antropogenicznych emisji gazów cieplarnianych, czyli przyczyny podnoszącej się temperatury atmosfery, lądów i oceanów. 

Utknęliśmy w pułapce indywidualnych działań

Chociaż termin “ślad węglowy” nie znalazł się jeszcze w polskim słowniku, respondenci i respondentki deklarują podejmowanie działań, które, w ich mniemaniu, mają charakter proekologiczny i proklimatyczny. Niestety najczęściej są to działania indywidualne, które mają znikomy wpływ na ograniczenie śladu węglowego. 

To zaskakuje, biorąc pod uwagę, że uczestnicy i uczestniczki badania są świadomi ograniczeń jednostkowych działań i uważają, że odpowiedzialność za kryzys klimatyczno-ekologiczny spoczywa głównie na rządach krajowych i międzynarodowych, biznesie oraz przemyśle. 

Aż 70% zapytanych osób uważa, że politycy podejmują za mało działań w kwestii zmian klimatu, a 60% jest zdania, że działalność gospodarcza dążąca do stałego wzrostu jest bezpośrednią przyczyną zmian klimatu. 

Pomimo tego tylko 14% głosuje na polityków, którzy traktują kwestie środowiskowe priorytetowo, 17% podpisuje petycję, 8% przekazuje datki na rzecz organizacji pozarządowych, 4% uczestniczy w pokojowych protestach, a 3% udziela się wolontaryjnie w organizacjach ekologicznych. 

• Przeczytaj także: Ślad węglowy rośnie razem z portfelem. Loty prywatnymi odrzutowcami to nawet 4% globalnych emisji gazów cieplarnianych. 

Zdecydowanie najpopularniejszym działaniem proekologicznym jest segregowanie śmieci (82%), ograniczanie zużycia wody i energii (67%) oraz używanie wielorazowych toreb na zakupy (70%). Nie ma wątpliwości, że te aktywności są istotne, chociażby ze względu na promowanie postaw ekologicznych. Jednak wpływ na ślad węglowy, czyli emisje gazów cieplarnianych mają nieznaczny. 

Z wiedzy o zmianach klimatu mamy ledwo tróję 

Pomimo wielokrotnie wybrzmiewającego w raporcie przekonania, że kryzys klimatyczno-ekologiczny jest uważany za istotny problem cywilizacyjny, nasza wiedza w tym temacie ledwo zasługuje na tróję. Tak ocenili siebie uczestnicy i uczestniczki badania, co potwierdziły odpowiedzi na pytania. 

Chociaż Polki i Polacy wiedzą, że to emisje gazów cieplarnianych, a przede wszystkim dwutlenek węgla jest przyczyną globalnego ocieplenia, aż 19% uważa ślad węglowy człowieka za nieznaczący. W dodatku 50% nie wie lub uważa, że w przeszłości na Ziemi występowały podobne zmiany. Co zaskakujące, w Polsce nadal dobrze trzyma się jeden z najpopularniejszych mitów dotyczących globalnego ocieplenia. Aż 32% uczestników i uczestniczek uważa, że wulkany emitują więcej CO2 niż człowiek!

Badanie została przeprowadzone w ramach współpracy z Carbon Footprint Foundation, Koła Naukowego Studentów i Studentek Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Polskiego Panelu Narodowego. Raport miał premierę w ramach Carbon Footprint Summit 2022. Kliknij tutaj, aby zapoznać się z pełną wersją raportu.

Fot. główna: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.