“Zielony Pakiet Fiskalny” – raport fundacji Instrat o transformacji w ramach wyjścia z recesji

Dziś o 15.30 Fundacja Instrat podczas swojej debaty internetowej przedstawi raport pod tytułem “Zielony Pakiet Fiskalny”. Organizacja przekonuje, że Program Inwestycji Publicznych na 30 miliardów złotych w ramach Tarczy Antykryzysowej powinien zostać podwojony, aby był skuteczny. Powinno w nim też dominować wsparcie dla termomodernizacji budynków i rozwoju OZE.

Tarcza Antykryzysowa do tej pory adresowała krótkoterminowe wyzwania pracodawców związane z utrzymaniem płynności i zatrudnienia. Proponowany przez nas Zielony Pakiet Fiskalny to zestaw rekomendacji na drugą fazę kryzysu, czyli odbudowę gospodarki  – twierdzi Michał Hetmański, współautor raportu i współzałożyciel Fundacji Instrat.

Think-tank zwraca uwagę, że już w 17 krajach Unii Europejskiej władze uznały Zielony Ład za fundament wyjścia z recesji, która nadeszła w wyniku pandemii koronawirusa. Do wysokich wskaźników zakażeń przyczynił się długotrwały kontakt chorych ze smogiem, na co wskazują naukowcy. Dodatkowo jesteśmy świadkami zapaści przemysłu górniczego, co tylko obniża wartość ekonomiczną energii wytwarzanej ze spalania węgla. Te argumenty tylko utwierdzają w przekonaniu, że transformacja energetyczna powinna nastąpić jak najszybciej i jak najskuteczniej. 

Instrat przygotował raport, w którym przywołuje kilka pakietów wdrożonych w dobie poprzedniego kryzysu ekonomicznego w 2008 roku. Zauważa, że kryzys nie jest czasem na eksperymenty i należy postawić na działania, które już kiedyś ktoś wprowadził. Programy wsparcia z pieniędzy publicznych, powołując się na przytaczane przykłady, zdaniem autorów raportu powinny skupić się na inwestycjach związanych z:

  • inwestycjami w termomodernizację budynków jednorodzinnych i ogrzewnictwem indywidualnym;
  • rozwojem odnawialnych źródeł energii, w szczególności mikrogeneracja;
  • niektórymi programami dotyczącymi elektromobilności.

Nie możemy pozwolić, aby recesja spowolniła realizację takich programów jak Czyste Powietrze, Mój Prąd czy osłabiła atrakcyjność oferty Funduszu Niskoemisyjnego Transportu. Wręcz przeciwnie, uproszczenie tych programów i rozszerzenie na kolejne grupy beneficjentów takich jak firmy, pomoże stworzyć nowe miejsca pracy i aktywnie przeciwdziałać recesji. Inwestycje w termomodernizację charakteryzują się jednym z najwyższych mnożników, a ich efekty widoczne są od razu: obniżki rachunków za energię są tym bardziej potrzebne w czasie kryzysu i mogłyby skompensować wchodzącą w tym roku opłatę na rzecz rynku mocy  – mówi Hetmański.

Założyciel think-tanku zauważa, że przygotowany w ramach tarczy budżet dla Programu Inwestycji Publicznych wynosi 30 miliardów złotych – około 1,3 proc. PKB z 2019 roku. Uważa, że to zdecydowanie za mało i środki PIP powinny opiewać na dwa razy tyle – 60 mld złotych (2,6 proc. PKB). 

Jako podstawowe źródło pieniędzy dla PIP w takiej formie powinien być proponowany przez Instrat program Obligacji Sprawiedliwej Transformacji. Uwzględniałby on większą emisję zielonych obligacji oraz obligacji zrównoważonych, które już na ten rok minister finansów zapowiedział zwiększyć. Katarzyna Szwarc, druga autorka raportu dodaje, że obligacje powinny emitować również samorządy:

Część z nich skierowana być powinna do lokalnych społeczności w formie instrumentów detalicznych, finansujących lokalne projekty z korzyścią dla wspólnotyprzekonuje Szwarc.

Więcej informacji na temat transmisji debaty można znaleźć tutaj. Pełna treść raportu znajduje się z kolei tutaj.