Ochrona środowiska Żubry coraz bliżej ludzi. Eksperci wskazują na siedliska i dostęp do pokarmu 08 września 2026 Ochrona środowiska Żubry coraz bliżej ludzi. Eksperci wskazują na siedliska i dostęp do pokarmu 08 września 2026 Przeczytaj także Ochrona środowiska Miedze znikają z polskiego krajobrazu. Średnia powierzchnia gospodarstw wzrosła o 11,3% w ciągu dekady Wąskie pasy nieuprawianej ziemi oddzielające pola mogą być znacznie ważniejsze dla przyrody, niż mogłoby się wydawać. Miedze, wraz z rowami, skarpami, polnymi drogami czy pasami drzew, tworzą siedliska i korytarze ekologiczne dla wielu gatunków zwierząt i roślin. Badania pokazują, że w intensywnie użytkowanych terenach rolniczych takie niewielkie elementy krajobrazu mogą mieć duże znaczenie dla zachowania bioróżnorodności. Ochrona środowiska Wrześniowa ruja łosi zwiększa ich aktywność. Jak zachować się podczas spotkania z tymi zwierzętami? Łosie w Polsce obserwowane są nie tylko w lasach, ale również w pobliżu dróg, domów i miejskich terenów zielonych. W ostatnim czasie widziano je m.in. na Barbarce w Toruniu, w okolicach Kartuz i na Półwyspie Helskim. Szczególnie we wrześniu trwający okres godowy może mieć wpływ na zachowanie i sposób przemieszczania się tych zwierząt. Żubry zaczynają być zauważane w pobliżu pól, miejscowości i ludzkich domów z coraz większą częstotliwością. Jak podkreślają eksperci, nie oznacza to jednak, że w Polsce jest ich za dużo – konflikty z największym lądowym ssakiem Europy często wynikają z niewłaściwego zarządzania siedliskami, zbyt bliskiego kontaktu z człowiekiem oraz ograniczonej dostępności pokarmu w niektórych miejscach. Dlaczego zwierzęta wychodzą na pola? Żubr przez lata był postrzegany przede wszystkim jako zwierzę leśne, jednak jak wyjaśnia prof. Rafał Kowalczyk z Instytutu Biologii Ssaków PAN w Białowieży, jest to błędne założenie. Gatunek jest ewolucyjnie i morfologicznie przystosowany przede wszystkim do terenów otwartych, natomiast do lasów został w przeszłości wyparty przez człowieka – m.in. wskutek polowań i rozwoju rolnictwa. Problem jest szczególnie widoczny zimą, gdy w lesie zaczyna brakować odpowiedniej ilości pożywienia. Dorosły żubr może zjadać nawet 50 kg pokarmu dziennie, dlatego zwierzęta wychodzą wtedy na pola, gdzie znajdują ozime zboża, rzepak czy pozostałości kukurydzy. W efekcie pojawiają się w pobliżu gospodarstw i zabudowań. Według eksperta część obecnych konfliktów wynika więc nie tyle z liczebności żubrów, ile z tego, że zwierzęta zostały wprowadzone do środowisk, które nie zapewniają im odpowiednich warunków przez cały rok. Przykładem jest Puszcza Knyszyńska, zdominowana przez uboższe drzewostany iglaste, gdzie znaczna część populacji zimą korzysta z terenów rolniczych. Rekord urodzeń żubrów w Bieszczadach. Sukces ochrony zaczyna tworzyć nowe zagrożenia Żubr nie staje się bardziej agresywny W ostatnim czasie miały miejsce głośne przypadki poturbowania ludzi przez żubry – m.in. w Puszczy Boreckiej i Białowieskiej – co ponownie wywołało pytania o bezpieczeństwo w miejscach, gdzie występują te zwierzęta. Jak podkreślają eksperci przyczyną takich zdarzeń nie jest ich nadmierna liczebność ani rosnąca agresja. Z badań prowadzonych przez zespół prof. Kowalczyka wynika, że krytyczny dystans między człowiekiem a żubrem wynosi około 50 metrów. W ciągu około 30 lat naukowcy udokumentowali 45 przypadków bliskich interakcji ludzi z tymi zwierzętami, a w 35 przypadkach zwierzę podbiegało w kierunku człowieka, ale zatrzymywało się bez bezpośredniego kontaktu. W 10 przypadkach doszło natomiast do poturbowania człowieka, z czego w 90% przypadków przyczyną było zbyt bliskie podejście, długotrwałe niepokojenie lub celowe płoszenie zwierzęcia. Warto mieć przy tym świadomość, że żubr jest największym lądowym ssakiem Europy, a dorosły samiec może ważyć ponad 800 kg. Prowokowanie żubra lub próba podejścia do niego z bliska może skutkować poważnymi obrażeniami. Żubr jest ważny dla ekosystemu Jak podkreślają eksperci ochrona tych zwierząt ma znaczenie nie tylko ze względu na zachowanie symbolicznego dla Polski gatunku – zwierzęta te są również ważnym elementem ekosystemów. Przenoszą nasiona, wpływają na różnorodność roślinności i poprzez zgryzanie mogą ograniczać dominację niektórych gatunków. Badania wskazują także, że żubry mogą hamować zarastanie terenów otwartych przez drzewa i krzewy. Jednocześnie szkody w uprawach są realnym problemem, dlatego konieczne jest tworzenie mechanizmów, które pozwolą mieszkańcom czerpać również wymierne korzyści z obecności zwierząt. Przykładem tego może być projekt LIFE „Kraina Żubra”, realizowany w latach 2006-2010. W ramach programu rolnicy otrzymywali pieniądze za udostępnianie zwierzętom pól uprawnych, co znacząco zmieniło ich nastawienie. Część gospodarzy pozostawiała również siano jako dodatkowe źródło pokarmu. Przyszłość żubra w Polsce będzie więc zależała nie tylko od liczby zwierząt, ale przede wszystkim od tego, czy uda się stworzyć warunki pozwalające na współistnienie dzikich zwierząt, rolnictwa i lokalnych społeczności. Zobacz też: Płoszenie niedźwiedzi i żubrów gumowymi kulami. Bezpieczeństwo czy droga do nadużyć? Źródła: PAP, Lasy Państwowe, IBS Białowieża Fot: Canva Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.