Podczas gdy w Europie stopniowo zamykane są kolejne elektrownie węglowe, w Chinach trwa rozwój nowych oraz starszych projektów węglowych. W pierwszym półroczu 2025 roku Chiny odnotowały wzrost mocy wytwórczych opartych na węglu. To stoi w sprzeczności z celami dekarbonizacji przemysłu oraz integracji odnawialnych źródeł energii.

Znaczenie węgla na świecie

Węgiel to kluczowy surowiec energetyczny stosowany przy produkcji energii elektrycznej i ciepła, zwłaszcza w krajach z dużymi złożami, takich jak Chiny, Indie czy Polska. Jest również wykorzystywany w przemyśle metalurgicznym oraz chemicznym. Mimo negatywnego wpływu na środowisko i rozwoju konkurencyjnych odnawialnych źródeł energii, węgiel wciąż pozostaje istotnym elementem globalnego systemu energetycznego i przemysłowego.

W Polsce, mimo rosnącego udziału OZE, węgiel pozostaje dominującym paliwem w miksie energetycznym. W czerwcu 2025 roku OZE po raz pierwszy w historii wyprodukowały więcej energii elektrycznej niż węgiel, co pokazuje postęp dekarbonizacji sektora.

Największym na świecie producentem i konsumentem węgla są Chiny, które jednocześnie rozwijają energię odnawialną. Mimo deklaracji o dekarbonizacji, kraj ten masowo inwestuje w budowę nowych elektrowni węglowych, a liczba wznowionych projektów jest największa od dekady.

Polska: OZE po raz pierwszy wyprzedziły węgiel w produkcji energii 

Rekordowa ilość energii z węgla w Chinach

Według danych z Centrum Badań nad Energią i Czystym Powietrzem (CREA) oraz Global Energy Monitor (GEM) za pierwsze półrocze 2025 roku, przyrost mocy wytwórczych opartych na węglu w Chinach nadal rośnie. Do użytku oddano aż 21 GW energii wyprodukowanej w elektrowniach węglowych, co stanowi najwyższą wartość od 2016 roku. Na podstawie prognoz, całoroczny wynik ma przekroczyć 80 GW. 

Zdaniem ekspertów wzrost znaczenia węgla w chińskim sektorze energetycznym ma związek z gwałtownym wzrostem liczby pozwoleń na budowę elektrowni węglowych w latach 2022-2023. Jeśli Chiny nie podejmą nowych działań dekarbonizacyjnych, ten trend może utrzymać się również w 2026 i 2027 roku.

Chiny inwestują w nowe projekty węglowe

Liczba nowych oraz wznowionych projektów węglowych w Chinach w pierwszej połowie 2025 roku wynosi aż 100 GW, co stanowi najwyższy poziom od dekady. Przyczynami tego wzrostu może być presja ze strony sektora przemysłowego, by rozszerzać projekty węglowe przed planowanym szczytem emisji CO₂ w 2030 roku. 

Mimo zobowiązań Chin w 2022 do zmniejszenia znaczenia węgla w miksie energetycznym oraz większej integracji odnawialnych źródeł energii, polityka ta nie została wdrożona. W pierwszej połowie 2025 roku wycofano z użytku jedynie 1 GW energii z węgla. Aby osiągnąć cel Planu Pięcioletniego, zakładającego wycofanie z użytku 30 GW do końca 2025 roku, Chiny musiałyby do końca tego roku wycofać aż 13 GW energii z węgla.

Świat zmierza ku dekarbonizacji

Światowe zapotrzebowanie na energię węglową nadal rośnie, osiągając rekordowe poziomy w 2023 i 2024 roku. Kraje takie jak państwa członkowskie UE oraz USA stopniowo wycofują się ze spalania węgla, jednak w Chinach nadal odnotowuje się wzrost mocy węglowych, co niweluje globalne spadki. 

W Europie wiele krajów już zakończyło produkcję energii z węgla (m.in. Szwecja, Belgia, Wielka Brytania i Irlandia), a kolejne (np. Włochy i Hiszpania) są w trakcie zamykania ostatnich elektrowni węglowych. Inne państwa zamierzają zdekarbonizować sektor energii do 2030 roku (np. Dania, Holandia) lub później, a Polska planuje wycofać węgiel z krajowej energetyki najpóźniej do 2040 roku. 

Dekarbonizacja to kluczowy krok do obniżenia emisji gazów cieplarnianych i zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego państw, w oparciu o odnawialne źródła energii. By móc wesprzeć globalne cele spadku znaczenia energii węglowej, Chiny powinny zastosować nowe zachęty i priorytetyzować cele klimatyczne.

Zobacz też: Elektrownie węglowe zamieniane w centra danych. Ponad 200 lokalizacji w Europie czeka na nowe życie

Źródła: energyandcleanair.org, Państwowy Instytut Geologiczny, CIRE, Greenpeace, Business Insider, Komisja Europejska, gov.pl 

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.