Tuż przed rozpoczęciem Światowego Forum Ekonomicznego w Davos nowe dane pokazują wyraźną zmianę nastrojów wśród światowych decydentów. Choć skutki kryzysu klimatycznego stają się coraz bardziej dotkliwe – ustępują one miejsca napięciom gospodarczym, globalnym konfliktom i niestabilności rynków. Konsekwencje mogą zachwiać całą globalną strategią zwalczania zmian klimatu, również w Polsce.

Zmiana priorytetów globalnych elit

Coroczne Światowe Forum Ekonomiczne w Davos gromadzi ponad 1300 ekspertów z różnych sektorów. Tegoroczne dane pokazują, że w krótkoterminowej perspektywie kwestie geo-ekonomiczne oraz konflikty międzynarodowe zaczynają dominować nad problemami środowiskowymi, które jeszcze niedawno znajdowały się w czołówce globalnych obaw. W najnowszym rankingu WEF „konfrontacja geoekonomiczna” – obejmująca narzędzia takie jak cła, sankcje i restrykcje inwestycyjne – została wskazana jako najpoważniejsze krótkoterminowe ryzyko globalne, wyprzedzając nawet ekstremalne zjawiska pogodowe i konflikty zbrojne.

Rok 2025 potwierdza trend. Klimat wchodzi w nową fazę balansując na granicy bezpieczeństwa

Kryzys klimatyczny długofalowym problemem 

Jednocześnie dane z raportów WEF pokazują rozdźwięk między obawami w krótkiej i długiej perspektywie czasowej. Choć problemy środowiskowe spadają w krótkoterminowych rankingach, to w kontekście kolejnej dekady nadal dominują – ekstremalne zjawiska pogodowe, utrata bioróżnorodności czy głębokie zmiany w systemie Ziemi, według ekspertów należą do najpoważniejszych długoterminowych zagrożeń.

Zmiana hierarchii globalnych zagrożeń nie oznacza, że kryzys klimatyczny przestaje być problemem systemowym. Jak podkreśla Johan Rockström, dyrektor Poczdamskiego Instytutu Badań nad Wpływem Klimatu (PIK), priorytety polityczne i gospodarcze są ze sobą silnie powiązane. Wzrost dezinformacji i narastająca polaryzacja społeczna bezpośrednio osłabiają zdolność państw do wspólnego reagowania na zmiany klimatu. Zdaniem ekspertów poprawa jakości debaty publicznej i ograniczanie nierówności sprzyjają działaniom klimatycznym – m.in. dlatego, że transformacja energetyczna oparta na odnawialnych źródłach energii pozwala jednocześnie obniżać koszty energii i wzmacniać bezpieczeństwo energetyczne.

Autorzy raportu WEF zwracają uwagę, że choć w krótkiej perspektywie kwestie środowiskowe spadają w rankingach obaw, to w horyzoncie dziesięcioletnim nadal dominują. Respondenci jako największe długoterminowe zagrożenia wskazują ekstremalne zjawiska pogodowe, utratę bioróżnorodności oraz nieodwracalne zmiany w ekosystemach Ziemi. Saadia Zahidi, współautorka raportu, ostrzega, że odsuwanie klimatu na dalszy plan grozi brakiem przygotowania na skutki kryzysu w nadchodzącej dekadzie. Tym bardziej że dane naukowe są jednoznaczne – ostatnie trzy lata były najcieplejsze w historii pomiarów, a według ONZ przekroczenie progu 1,5°C globalnego ocieplenia staje się coraz bardziej prawdopodobne.

Coraz mniejsze zainteresowanie klimatem w mediach

Jednocześnie rosnącej skali zagrożeń klimatycznych nie towarzyszy podobna intensywność debaty publicznej. Badania Media and Climate Change Observatory pokazują, że w 2025 roku zainteresowanie mediów tematyką klimatu było wyraźnie niższe niż w latach 2021-2023, kiedy osiągało historyczne maksimum. Ten spadek uwagi zbiegł się z narastającymi kryzysami geopolitycznymi i gospodarczymi, które coraz częściej dominują przekaz medialny i agendy polityczne.

Kontekst polityczny dodatkowo komplikuje sytuację. Tegoroczny szczyt w Davos odbywa się przy udziale liderów sceptycznych wobec polityki klimatycznej, w tym prezydenta USA Donalda Trumpa, a także przywódców państw rozważających wycofanie się z międzynarodowych zobowiązań klimatycznych. Choć w programie znalazły się panele poświęcone transformacji energetycznej, to pojawiają się również dyskusje podważające tempo i kierunek odchodzenia od paliw kopalnych. Krytykę wywołuje także skala emisji związanych z samym wydarzeniem – według danych Greenpeace liczba lotów prywatnymi odrzutowcami do Davos w ostatnich latach znacząco wzrosła.

Kryzys klimatyczny w Polsce

Globalne trendy mają coraz większe znaczenie dla ryzyka klimatycznego również w Polsce. Nasz kraj nadal zmaga się z wysoką emisją z sektora energetycznego, smogiem i rosnącymi kosztami energii, a jednocześnie jest coraz bardziej narażony na skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych – susze, fale upałów czy gwałtowne opady. Odsuwanie kwestii klimatu na dalszy plan w debacie międzynarodowej może utrudnić dostęp do finansowania transformacji oraz osłabić presję na przyspieszenie zmian, które dla Polski są nie tylko wyzwaniem środowiskowym, ale też gospodarczym i zdrowotnym.

Zobacz też: Zmiany klimatu w punkcie krytycznym. Rafy koralowe tracą zdolność regeneracji

Źródła: Climate Home News, Greenpeace, WEF

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.