Pożary lasów niszczą ekosystemy i prowadzą do utraty składników odżywczych w glebie. Badania pokazują, że niektóre gatunki grzybów mogą odgrywać kluczową rolę w regeneracji lasów, rozkładając węgiel drzewny i wspomagając odbudowę gleby oraz roślinności.

Grzyby wyrastające z popiołu

Grzyby pirofilne pojawiają się w środowiskach dotkniętych pożarem, gdzie inne organizmy mają ograniczone szanse przetrwania. Przekształcają popiół i węgiel drzewny w substancje odżywcze, które wspierają rozwój nowych roślin, a także stabilizują strukturę gleby. Badania nad tymi grzybami prowadzone są m.in. przez zespół Uniwersytetu Kalifornijskiego w Riverside, który przebadał genomy 18 gatunków pochodzących z siedmiu różnych miejsc pożarów w Kalifornii.

Pozorna wilgoć, realne zagrożenie. Wiosną rośnie ryzyko pożarów lasów w Polsce

Regeneracja lasów po pożarze

Grzyby te wykazują zdolności metaboliczne umożliwiające wykorzystanie węgla drzewnego oraz azotu uwalnianego w wyniku spalania. Ich genom wykazuje m.in. dodatkowe kopie genów odpowiedzialnych za produkcję enzymów rozkładających węgiel drzewny, a także obecność genów pochodzących od bakterii w wyniku tzw. poziomego transferu genów (czyli wymiany materiału genetycznego między organizmami).

Działanie tych grzybów ma znaczenie zarówno dla przywracania ekosystemów, jak i dla ochrony środowiska przed zanieczyszczeniami chemicznymi, w tym węglowodorami aromatycznymi zawartymi w węglu drzewnym. Tworzą maty grzybniowe, które stabilizują glebę, umożliwiają infiltrację wody i pozostawiają bogatą w składniki odżywcze materię organiczną powstającą z obumarłych organizmów, sprzyjającą wzrostowi nowych roślin.

Przyszłość w odbudowie lasów?

W Polsce pożary lasów – choć mniej intensywne niż w krajach południowej Europy – stają się coraz częstsze. W 2023 roku odnotowano ponad 1,5 tys. ha spalonych lasów i torfowisk, m.in. w Borach Tucholskich i na Pojezierzu Mazurskim. W takich warunkach grzyby ogniolubne mogą stanowić naturalny mechanizm wspierający regenerację lasów.

Badania wskazują, że grzyby pirofilne są ważnym elementem odbudowy ekosystemów po pożarach. Wspierają rozkład węgla drzewnego, stabilizują glebę i sprzyjają wzrostowi roślin. W warunkach rosnącego ryzyka pożarów i zmian klimatycznych ich rola może być kluczowa dla skutecznej regeneracji lasów.

Zobacz też: Metale ciężkie zapisane w pancerzu kleszcza. Nowe badania pokazują, że mogą monitorować zanieczyszczenia środowiska

Źródła: Smithsonian Magazine, 

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.