“Globalne ocieplenie rozregulowuje lata nasienne buków i sprawia, że ich przyszłość jest zagrożona” – alarmuje w swoich badaniach doktor Michał Bogdziewicz z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Drzewa zamiast regularnie (co kilka lat) owocować, robią to częściej. Przez to są bardziej narażone na ataki owadów.

Buki są liściastymi drzewami, które owocują co kilka lat. Pod tym względem są zdolne do pełnej synchronizacji wszystkich przedstawicieli swojego gatunku – na rozległych obszarach są zdolne w tym samych czasie pylić i oddawać orzechy. Taka forma wegetacji zapewnia bukom odpowiednią regenerację zasobów użytych przy produkcji nasion oraz daje duże szanse na przetrwanie.

Zaobserwowano związek lat nasiennych tych drzew ze zmianami klimatycznymi. Doktor Michał Bogdziewicz uczestniczył w badaniach razem z naukowcami z Wielkiej Brytanii i Nowej Zelandii. Wyniki opublikowali w czasopiśmie “Nature Plants”.

– Drzewa przestają mieć jasny cykl lat nasiennych i nie dochodzi u nich do synchronizacji. A lat zerowych jest coraz mniej – mówi dla PAP polski naukowiec. Dodaje, że nie ma już ani spektakularnych lat, kiedy nasion jest pełno, ani takich, kiedy nasion nie ma w ogóle. Choć ilość wytwarzanych orzechów wzrosła, to duża ich część nie ma nasion. – Ponieważ jest cieplej, drzewo jest w stanie pobrać z powietrza więcej węgla i częściej wytwarzać kwiaty. Jednak kwiaty są mniej skutecznie zapylane.

Z kwiatu, który nie został zapylony, i tak powstanie owoc – jednak bez nasion. Z kolei duża ilość orzeszków przyciąga owady, które składają w nich larwy. Robi tak ćma Cydia fagiglandana. Naukowcy zauważyli, że ilość zaatakowanych orzeszków wzrosła o 40 procent, z kolei ilość zapylonych kwiatów spadła z 50 do 30 proc.

– Cały pozytywny wpływ, jaki ma globalne ocieplenie na zdolności reprodukcyjne buka, jest wymazywany przez zjadające nasiona owady – mówi doktor Bogdziewicz.

Buki w jakimś stopniu odczuwają ocieplenie klimatu. Wyższa temperatura mobilizuje je do przygotowania ich na kwitnienie. Teraz co roku lato jest coraz cieplejsze, przez co drzewa częściej produkują orzeszki. Te, które rosną na słabszych glebach, nie są w stanie z takim tempem kwitnąć i potrzebują więcej czasu na regenerację, więc przestają oddawać kwiaty. W konsekwencji populacja się desynchronizuje.

Badania opracowano na podstawie obserwacji 100 drzew buka zwyczajnego przez ostatnie 40 lat w Wielkiej Brytanii. Doktor Bogdziewicz zaznacza, że choć badano tylko buki, to istnieje podejrzenie, że tego typu problemy wywołane zmianami klimatycznymi mogą również dotyczyć innych gatunków – choćby sosny, drzewa migdałowego, oliwnego, czy nawet jarzębiny.

Źródło: PAP/ naukawpolsce.pl

Fot. główne:

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.