Naukowcy ostrzegają przed ekspansją dwóch azjatyckich gatunków owadów, które mogą zagrozić rodzimej przyrodzie. Większe, bardziej agresywne i lepiej przystosowane do zmieniających się warunków modliszki z rodzaju Hierodula wykorzystują ocieplający się klimat Europy, zajmując kolejne obszary kontynentu.

Inwazyjne gatunki modliszki

W Europie naturalnie występuje między innymi modliszka zwyczajna (Mantis religiosa), która jeszcze kilkadziesiąt lat temu była w wielu regionach Polski rzadkością. Obecnie jej zasięg stopniowo się zwiększa, między innymi dzięki cieplejszym zimom. Jednocześnie na kontynent zaczęły trafiać obce gatunki, które mogą stać się konkurencją dla rodzimej modliszki.

Naukowcy zwrócili szczególną uwagę na dwa azjatyckie gatunki: Hierodula tenuidentata oraz Hierodula patellifera. W najnowszych badaniach zostały one oficjalnie zaklasyfikowane jako inwazyjne gatunki obce (IGO), czyli takie, które po pojawieniu się poza naturalnym obszarem występowania mogą negatywnie wpływać na lokalne ekosystemy.

Oba gatunki pochodzą z Azji, ale w ciągu ostatniej dekady bardzo szybko zaczęły rozszerzać swój europejski zasięg. Początkowo obserwowano je głównie w rejonie Morza Śródziemnego, jednak stopniowo pojawiają się także w Europie Środkowej.

Rekordowe temperatury wód wokół Wysp Brytyjskich. Migracja i inwazja nowych gatunków

Czy inwazyjne modliszki są groźne dla zapylaczy?

Modliszki są drapieżnikami niewybiórczymi. Oznacza to, że zjadają wiele różnych organizmów, które znajdą się w ich zasięgu. Azjatyckie Hierodula są wyjątkowo skutecznymi łowcami – polują na muchy, motyle, ćmy, chrząszcze, pszczoły i inne zapylacze. Mogą także atakować większe ofiary, których rodzima modliszka zwykle nie jest w stanie pokonać.

Szczególne obawy naukowców dotyczą wpływu tych owadów na populacje zapylaczy. Pszczoły, trzmiele i inne owady zapylające już teraz znajdują się pod presją z powodu utraty siedlisk, stosowania pestycydów oraz zmian klimatu. Pojawienie się kolejnego skutecznego drapieżnika może dodatkowo pogorszyć warunki życiowe niektórych gatunków.

Wpływ zmian klimatu na ekspansję modliszek

Jednym z najważniejszych czynników sprzyjających ekspansji azjatyckich modliszek jest ocieplenie klimatu. Owady te potrzebują odpowiednio wysokich temperatur, aby przeżyć zimę i skutecznie się rozmnażać. Dawniej chłodniejsze miesiące stanowiły naturalną barierę, która ograniczała ich występowanie, ale obecnie sytuacja się zmienia. Łagodniejsze zimy, dłuższe okresy wysokich temperatur oraz coraz częstsze fale upałów tworzą warunki, w których gatunki z cieplejszych regionów świata mogą przetrwać znacznie dalej na północ niż wcześniej.

Dodatkowym wsparciem są tak zwane miejskie wyspy ciepła. Betonowe miasta nagrzewają się w ciągu dnia i wolniej tracą ciepło nocą, wskutek czego temperatura w centrach aglomeracji może być kilka stopni wyższa niż na terenach pozamiejskich, co sprzyja gromadzeniu się owadów.

Jak rozpoznać azjatycką modliszkę?

Azjatyckie modliszki mają kilka charakterystycznych cech – przede wszystkim są znacznie większe od rodzimej modliszki zwyczajnej. Dorosłe osobniki Hierodula tenuidentata mogą osiągać nawet około 7-9 cm długości, podczas gdy europejska modliszka zwyczajna zazwyczaj mierzy około 5-7 cm. Dodatkowo azjatyckie gatunki mają masywniejszą budowę ciała, szerszy tułów i większą głowę. Ich ubarwienie jest najczęściej zielone, ale może przyjmować także odcienie brązu. Często wyróżniają się dużymi skrzydłami, które u samców sięgają daleko poza odwłok.

Rodzima modliszka zwyczajna jest za to bardziej smukła i delikatna. U niej charakterystyczna jest również czarna plamka z jasnym środkiem, znajdująca się po wewnętrznej stronie przednich nóg.

W przypadku zauważenia inwazyjnego gatunku modliszki nie należy jej jednak zabijać. Warto sfotografować osobnika i zgłosić obserwację do jednej z baz danych zajmujących się monitoringiem gatunków lub Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Takie informacje pomagają naukowcom śledzić tempo rozprzestrzeniania się nowych populacji. Nie należy również samodzielnie usuwać kokonów jajowych, ponieważ osoba bez odpowiedniej wiedzy może przypadkowo usunąć kokon należący do rodzimego gatunku.

Zobacz też: 26 nowych gatunków inwazyjnych w UE. Statki z Cieśniny Ormuz przywożą obce organizmy?

Źródła: Science Daily, National Geographic

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.