Dzięki możliwości uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym i dzięki prawu do sądu drugiej instancji Pracownia na rzecz Wszystkich Istot złożyła skargę kasacyjną, do której przychylił się Naczelny Sąd Administracyjny. Kotarz został ocalony. Teraz rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo przed sądami administracyjnymi chce uniemożliwić organizacjom społecznym bronienia ludzi i przyrody przez inwestorami.

Przykład wykorzystania skargi kasacyjnej

Hala na Kotarzu w Beskidzie Śląskim to jeden z najpiękniejszych widoków w polskich górach. Mało brakowało, by to miejsce stało się betonowym lunaparkiem. Zmieniające się gwałtownie w ostatnich latach warunki klimatyczne, rosnące temperatury, wymuszają sztuczne naśnieżanie stoków narciarskich. To wiąże się z koniecznością poboru wody z potoków, co z kolei prowadzi do okresowych problemów z dostępnością wody, z którymi w okresie letnim mierzą się mieszkańcy Brennej i okolic. A wycinka lasów, pełniących także funkcję wodochronną, to poważne zwiększenie ryzyka powodziowego.

Pomysł inwestora, by wyciąć lasy na Kotarzu, uprzednio pozbawiając je charakteru ochronnego, spotkały się z poparciem lokalnych władz: wójta Brennej i Rady Gminy.  Następnie Starosta Cieszyński decyzją z 2019 r. pozbawił charakteru ochronnego las o powierzchni ponad 25 ha a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej utrzymało tę decyzję w mocy. To samo zrobił Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zdjęcie funkcji ochronnej byłoby dla inwestora otwartą drogą do wybudowania planowanej inwestycji.

W imieniu przyrody i na prośbę dużej części okolicznych mieszkańców skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Pracownia na rzecz Wszystkich Istot. Wyrok z dnia 13 września 2024 r. przychylił się do skargi stowarzyszenia, uchylając również wcześniejsze decyzje administracyjne i przywracając funkcję wodo- i glebochronną lasów na Kotarzu. 

Ekobójstwo pod lupą. Szkocja chce karać więzieniem niszczenie środowiska

Deregulacja skargi kasacyjnej

To zwycięstwo przyrody i mieszkańców było możliwe dzięki konstytucyjnemu prawu do dwuinstancyjności sądowej. Tymczasem rząd planuje wprowadzić przepis, odbierający organizacjom społecznym, występującym na prawach strony, prawo do wnoszenia skarg kasacyjnych. Bez tego prawa społeczeństwo nie będzie mogło walczyć o swoje otoczenie, o życie w czystym środowisku – mówi Radosław Ślusarczyk z Pracowni na rzecz Wszystkich Istot.

Zmiany w ustawie procedowane są w ramach tzw. projektu deregulacyjnego, który w założeniu ma na celu usuwanie barier prawnych i wspieranie konkurencyjności polskiej gospodarki. Tymczasem wiele regulacji dotyczących, np. procesu inwestycyjnego, istnieje nie po to, aby przeszkadzać przedsiębiorcom, ale aby chronić interes społeczny, określone wartości i dobra, takie jak zdrowie ludzi, środowisko, czy krajobraz.

Bez prawa do składania skargi kasacyjnej do sądu drugiej instancji odbije się negatywnie chociażby w postępowaniach o odebranie zwierzęcia na podstawie ustawy o ochronie zwierząt czy w zakresie sporów o gminne programy opieki nad zwierzętami bezdomnymi i zapobiegania bezdomności zwierząt.

Zobacz też: Mur na granicy polsko-białoruskiej blokuje migrację rysi. Czy grozi im wymarcie?

Źródła: Pracownia na rzecz Wszystkich Istot,

Fot. Canva (pcess609, suwannar kawila)

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.