Czym jest upcykling? Nowe życie dla zużytych przedmiotów

Czym jest upcykling? Nowe życie dla zużytych przedmiotów

O upcyklingu, czyli jednej z metod przerabiania niepotrzebnych rzeczy i odpadów, słyszymy dziś coraz więcej. Ta metoda pozwala stworzyć ze starych przedmiotów coś nowego i to o wyższej wartości. Upcykling – to nowa moda dla hipsterów, czy niezbędny krok do ograniczenia zużycia surowców i zmniejszenia ilości odpadów?

Co oznacza określenie upcykling?

Nie musisz kupować nowych, często drogich lub przeciwnie, tanich, a średniej jakości rzeczy. Upcykling, czyli proces, w którym przerabia się odpady i tworzy z nich przedmioty lub obiekty o wyższej wartości, został opisany w 1999 roku. Już 20 lat temu koncepcję tę przedstawił już Riemann Verlag w publikacji pt. Upcycling. 

Upcykling to po prostu przerabianie zbędnych przedmiotów na funkcjonalne i przydatne rzeczy.

Jak upcykling wpływa na środowisko?

Proces ponownego przetworzenia odpadów na coś o wyższej wartości, pozwala zarówno zmniejszyć ilość odpadów, jak i materiałów wykorzystywanych w produkcji.

Zarówno upcykling, downcykling, jak i recykling, to pośrednie formy ochrony środowiska naturalnego. Upcykling wpływa na środowisko, ponieważ pozwala wykorzystać ponownie potencjalnie niepotrzebne odpady i zrobić z nich bardzo użyteczny produkt lub obiekt, np. dom, basen, a nawet most.

Przy odrobinie wyobraźni, młotka, śrubokręta, farby lub innych sposobów i narzędzi, stara szafka, rura, pojemnik, stół lub krzesło mogą zyskać nowe życie jako wyjątkowy, pożyteczny obiekt. Często jest tak, że gotowy produkt często staje się bardziej praktyczny, wartościowy i piękniejszy niż to, czym był wcześniej.

Montaż kładki z upcyklingu turbin wiatrowych, fot. mat. prasowy

Upcykling a downcykling – jakie są różnice?

Upcykling różni się od innych, choć w jakimś stopniu znaczeniowo podobnych procesów. W przeciwieństwie do downcyklingu, czyli przetwarzania surowców, ale przy jednoczesnym obniżeniu jakości danego materiału. Downcykling zakłada, że materiał z recyklingu ma niższą jakość i funkcjonalność niż materiał oryginalny.

Przy odrobinie potu, możesz wziąć coś i sprawić, by było nowe i świeże. Każdy, jeżeli ma odrobinę pasji może zrobić coś wspaniałego – podaje organizacja Habitat for Humanity.

Trudno nie zgodzić się z tym stwierdzeniem. Zobaczmy, czym różni się z kolei recykling od upcyklingu.

Basen z kontenera Infinity Pools, fot. basenyzkontenerow.pl

Upcykling a recykling? Czym się różnią?

Upcykling to nie to samo, co recykling. Jak wyjaśnia Hipcycle.com recykling obejmuje materiały konsumenckie, czyli głównie plastik, papier, metal i szkło. Recyklingowi przyświeca idea maksymalnego wykorzystania materiałów odpadowych przy jak najniższych kosztach. Recykling jest ściśle związany z oszczędnością i odnosi się to do procesu produkcji i przetworzenia.

Przetwarzając dany produkt, nie niszczy się materiałów, tzn. przerabiając daną rzecz, np. tnąc t-shirt na paski, nadal będzie on wykonany z tego samego materiału co pierwotnie. 

Co można poddać upcyklingowi?

Ponownemu przetworzeniu i podwyższeniu jego wartości możemy poddać właściwie każdy surowiec, przedmiot, czy obiekt. Do upcyklingu nadaje się większość rzeczy, jakimi dysponuje się w domu. Bez trudu możemy postarać się o meble, ubrania, instalacje artystyczne, a nawet (lub szczególnie) o jedzenie z upcyklingu.

Materiały, które można poddać upcyklingowi:

  • tkaniny z rozmaitych materiałów,
  • szkło,
  • metal,
  • papier,
  • plastik,
  • guma,
  • wosk,
  • drewno.

W jakich dziedzinach upcykling się sprawdzi?

  • w ogrodzie,
  • sztuce,
  • dekoracjach,
  • architekturze wnętrz – meble, takie jak krzesła, taborety,
  • architekturze budynków – np. kontener albo rury przerobione na budynek mieszkalny,
  • magazynowaniu (regały, stojaki),
  • oświetleniu,
  • w branży tekstylnej – przerabianie ubrań, obuwia, dodatków itd.

Słoik przerobiony na pojemnik na przyprawy, fot. upcyclethat.com

Upcykling – przykłady

Upcykling, choć może wydawać się skomplikowanym procesem przetwarzania odpadów, jest tak naprawdę dobrym sposobem na rozwinięcie wyobraźni i zrobienie czegoś z korzyścią dla całego środowiska!

Niektóre przykłady rzeczy z upcyklingu:

  • torba wykonana z banerów reklamowych,
  • sandały zrobione z opon,
  • dom z kontenera,
  • basen ze zużytego kontenera,
  • dekoracyjna dynia zrobiona z zakrętek od słoików,
  • kwietnik z łopaty,
  • słoik pomalowany akrylową farbą, zmieniony na ozdobny pojemnik na przyprawy,
  • doniczka z żarówki,
  • kwietnik w starych taczkach, w których np. urwało się koło,
  • wertykalny stojak na kwiaty zrobiony z palet.

źródło: habitat.org, upcyclethat.com