Earth’s Black Box zapowiedziano w 2021 roku jako symboliczną „czarną skrzynkę” kryzysu klimatycznego. Po kilku latach opóźnień projekt ma wejść w etap fizycznej realizacji – stalowy monolit ma zostać zainstalowany pod koniec 2026 roku w austarlijskiej Tasmanii. Konstrukcja ma dokumentować zmiany klimatu oraz reakcje ludzkości na narastający kryzys.

Czarna skrzynka dla danych klimatycznych

„Czarna skrzynka Ziemi” ma być autonomicznym, samowystarczalnym energetycznie systemem, zasilanym panelami fotowoltaicznymi i zaprojektowanym tak, by przetrwać dekady. W jej wnętrzu znajdą się serwery i systemy archiwizacji danych, które będą gromadzić ogromne ilości informacji – od publikacji naukowych i raportów klimatycznych, przez artykuły prasowe, aż po treści z mediów społecznościowych.

Za inicjatywą stoi australijska organizacja Rouser Lab, zajmująca się komunikacją środowiskową. Twórcy projektu podkreślają, że celem nie jest jedynie techniczne archiwum, ale „pamiętnik cywilizacji” – zapis decyzji, debat i działań, które wpływały na tempo zmian klimatycznych. Konstrukcja ma dokumentować zarówno ostrzeżenia naukowców, jak i reakcje społeczeństw oraz polityków na narastający kryzys.

Obiekt ma stanąć na zachodzie wyspy, w stanie Tasmania, w pobliżu lotniska w Queenstown. To nie przypadkowa lokalizacja – region ten uznawany jest za geologicznie stabilny, stosunkowo bezpieczny wobec skutków podnoszenia się poziomu oceanów i korzystny pod względem dostępu do energii słonecznej. Ma to zapewnić długoterminowe funkcjonowanie systemu.

Polska z historycznym rekordem temperatury. Ekstremalne fale upałów w Europie

Ekstremalne upały na Ziemi

Planowane ukończenie zapowiadanego od listopada 2021 roku projektu zbiega się z ekstremalnymi upałami, które początkiem lata pojawiły się w Europie. Według Copernicus Climate Change Service 2025 rok był trzecim najcieplejszym rokiem w historii pomiarów globalnych. W Europie temperatury powyżej średniej odnotowano na co najmniej 95% powierzchni kontynentu. Fale upałów obejmują już nie tylko południe kontynentu, ale także regiony północne – w tym Skandynawię i obszary arktyczne.

Również Polska doświadcza ekstremalnych temperatur. W ostatnich latach liczba dni upalnych wyraźnie wzrosła, a w 2026 roku serwisy meteorologiczne informowały o nowych lokalnych rekordach – w tym o temperaturze przekraczającej 40°C w zachodniej Polsce (Słubice), co stanowiło jeden z najwyższych wyników w historii pomiarów w kraju.

Narzędzia do śledzenia zmian klimatu

Projekt „Earth’s Black Box” nie jest odosobnioną inicjatywą – w ostatnich latach rozwijane są globalne platformy analityczne, takie jak Climate TRACE, które wykorzystują dane satelitarne i sztuczną inteligencję do śledzenia emisji gazów cieplarnianych z ponad 700 milionów źródeł na świecie, obejmując ponad 250 krajów i terytoriów oraz dziesiątki sektorów gospodarki. Równolegle Europejska Agencja Kosmiczna prowadzi program Climate Change Initiative, który gromadzi wieloletnie serie danych klimatycznych opartych na obserwacjach satelitarnych, obejmujące m.in. temperaturę, pokrywę lodową czy stężenie CO₂ w atmosferze.

Powstaje również projekt tzw. „cyfrowych bliźniaków Ziemi”. Destination Earth (DestinE), rozwijany przez UE, z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, ma umożliwić symulowanie przyszłych scenariuszy klimatycznych z niespotykaną dotąd dokładnością – od ekstremalnych opadów po fale upałów i ich skutki społeczne.

Inicjatywy z całego świata są elementem globalnych wysiłków dokumentowania zmian klimatycznych, które już dziś są widoczne w rekordach temperatur, falach upałów i rosnącej liczbie ekstremalnych zjawisk pogodowych.

Zobacz też: Dług klimatyczny najbogatszych sięga 950 mld dolarów. 1% świata odpowiada za ogromną część emisji

Źródła: The Guardian, National Geographic, Copernicus Climate Change Service, Europa.eu

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.