Jak przedłużyć żywotność baterii i co z nimi zrobić, gdy się zużyją?

Obecnie elektronika otacza nas z każdej strony. Jednym z efektów ubocznych takiego stanu rzeczy są różnego rodzaju elektroodpady. Wśród nich są m.in. baterie i akumulatory, które należy traktować w sposób szczególny. Jak zatem się z nimi obnosić, żeby posłużyły nam jak najdłużej i co zrobić, gdy jednak już się zużyją?

Jak przedłużyć żywotność baterii?

W dzisiejszych czasach elektronika użytkowa otacza nas z każdej strony i służy nam w różnych sferach codziennego życia. Większość urządzeń elektronicznych, z których korzystamy na co dzień, jest zasilana bateriami lub akumulatorami. Prędzej czy później wszystkie z nich będą musiały trafić do utylizacji. Warto zatem wiedzieć, co robić i czego unikać, aby baterie i akumulatory posłużyły nam jak najdłużej. Przede wszystkim warto korzystać z oryginalnych akcesoriów, takich jak kable czy ładowarki, a także nie używać tych, które noszą jakiekolwiek ślady uszkodzeń. Nie wolno również narażać urządzenia na działanie wilgoci, a także na ekstremalnie niskie oraz wysokie temperatury. Według specjalistów firmy FIXIT zajmującej się naprawą elektroniki użytkowej należy unikać również jednoczesnego ładowania i użytkowania urządzenia. Jedno i drugie powoduje bowiem nagrzewanie urządzenia, a wyższa temperatura wpływa na obniżenie sprawności akumulatora.

– Każdy produkt powinien posiadać zalecenie odnośnie optymalnej temperatury pracy. W związku z tym nie powinno się zostawiać telefonu, laptopa czy innego urządzenia w mroźnych miejscach (np. zimą w bagażniku) oraz gorących (np. na kaloryferze). Należy unikać także takich sytuacji, w których mogłyby być narażone na bezpośrednie działanie silnych promieni słonecznych (np. tuż pod przednią szybą samochodu) – mówi Piotr Pachota, Project Manager FIXIT SA. – Nie wolno również pozostawiać elektroniki z rozładowanym akumulatorem na dłuższy okres. Może to bowiem doprowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia ogniw baterii lub akumulatora. Dlatego przed odłożeniem urządzenia do szuflady na dłuższy czas najlepiej naładować je przynajmniej do poziomu 40 procent – dodaje.

Gdzie oddać zużyte baterie?

Nawet najdokładniejsze dbanie o urządzenia elektroniczne nie sprawi jednak, że znajdujące się w nich baterie czy akumulatory będą działały wiecznie. W końcu ich możliwości się wyczerpią, a ze zużytymi egzemplarzami będzie trzeba coś zrobić. Pod żadnym pozorem nie wolno wyrzucać ich do śmieci, ponieważ mogą być zabójcze dla środowiska. Na szczęście jest wiele miejsc, w których można je oddać. Należą do nich m.in. Punkty Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK), czyli miejsca na terenie gminy, w których mieszkańcy mogą zostawić właśnie m.in. zużyte baterie. Ponadto na ulicach wielu polskich miast pojawiły się Miejskie Punkty Elektroodpadów, gdzie do automatów składających się z tub można wrzucić także płyty CD, tonery czy żarówki. To jednak nie jedyne tego typu lokalizacje.

Zużyte baterie i akumulatory można oddać także w sklepach o powierzchni powyżej 25 m2, które na co dzień sprzedają tego typu sprzęt. Zużyte baterie można też wrzucić do specjalnych kontenerów przeznaczonych na dany rodzaj odpadów. Pojemniki na baterie mogą mieć formę zwykłych, tekturowych pudełek, które znajdują się w okolicznych placówkach szkolnych i przedszkolnych, sklepach, na uczelniach i w urzędach. Tego typu odpady można również oddawać podczas  specjalnie organizowanych zbiórek sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Warto również wspomnieć o istnieniu serwisów internetowych, które pomagają zlokalizować miejsca zbiórki zużytych baterii, takich jak np. baterie.malopolska.pl.

Co zrobić z większą ilością, jeśli prowadzimy działalność gospodarczą?

Osoba prywatna może oddać zużyte baterie oraz akumulatory w wymienionych wcześniej miejscach. Nieco inne zasady obowiązują jednak w przedsiębiorstwach. Jeśli pracownicy selektywnie zbierają zużyte baterie oraz akumulatory, które wcześniej były używane w laptopach czy innych urządzeniach firmowych, wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, to są one uznawane za odpady wytworzone w firmie. Jeżeli nie posiadają one niebezpiecznych właściwości, a pod względem składu przypominają odpady, które powstają w gospodarstwie domowym, to wówczas można uznać je za odpady komunalne. W przeciwnym wypadku należy zaklasyfikować je jako odpady inne niż komunalne. Wtedy trzeba postępować zgodnie z przepisami ustawy o odpadach.

W opisanej sytuacji przede wszystkim należy zarejestrować się w Bazie Danych Odpadowych (BDO), a także wypełnić kartę przekazania odpadów (KPO). Warto jednak pamiętać o wyjątkach. Stanowią je odpady o kodzie, który znajduje się w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów (Dz. U. z 2019 r., poz. 2531). Jeżeli ich ilość nie przekracza limitów określonych w rozporządzeniu, to wówczas przedsiębiorstwo nie musi rejestrować się we wspomnianym systemie oraz wystawiać kart przekazania odpadu. Zarówno w pierwszym, jak i drugim przypadku trzeba jednak przekazać zużyte baterie oraz akumulatory podmiotowi, który prowadzi działalność w zakresie gospodarowania odpadami. Musi on również posiadać aktualną decyzję o zbieraniu i przetwarzaniu konkretnego rodzaju odpadów (kod odpadu), a także być zarejestrowany w BDO.

Jakie podmioty są zobowiązane do zbierania zużytych baterii?

Warto pamiętać również o tym, że istnieje szereg podmiotów, które są zobowiązane do zbierania zużytych baterii i akumulatorów. Są to m.in. wspomniane już wcześniej sklepy o powierzchni powyżej 25m2, które prowadzą sprzedaż tego typu przedmiotów. Ponadto do grupy tej należą sprzedawcy hurtowi przenośnych baterii lub akumulatorów, a także przedsiębiorcy, którzy świadczą usługi związane z ich wymianą. Nie należy zapominać, że obowiązek ten obejmuje również sprzedawców detalicznych baterii i akumulatorów samochodowych. Jedynym warunkiem zwalniającym ich z tego obowiązku jest sytuacja, w której kupujący zrezygnuje z przekazania zużytych produktów. W takim przypadku na sprzedawcy spoczywa jednak obowiązek pobrania opłaty depozytowej wynoszącej 30 zł.

Miejsc, w których można oddać zużyte baterie i akumulatory, nie brakuje. Warto zatem pamiętać o tym, by wyrzucać je do odpowiednich pojemników lub oddawać tam, gdzie jest ich miejsce. W przypadku firmowych odpadów należy natomiast przestrzegać odpowiednich przepisów i utylizować elektronikę zgodnie z prawem. Przede wszystkim warto jednak zadbać o otaczające nas urządzenia elektroniczne, aby umieszczone w nich baterie czy akumulatory mogły posłużyć nam jak najdłużej.