Komisja Europejska pozywa Polskę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej za niewdrożenie nowych przepisów prawnych dotyczących emisji ETS w lotnictwie. Bruksela domaga się nie tylko wypełnienia zobowiązań, ale także nałożenia kar finansowych. Spór dotyczy sektora, który odpowiada za około 3-4% emisji CO₂ w UE.

Opóźnienia Polski w realizacji ETS

KE skierowała Polskę oraz Hiszpanię do TSUE za niewdrożenie nowelizacji unijnej dyrektywy ETS dla lotnictwa. Chodzi o przepisy przyjęte w 2023 roku w ramach pakietu „Fit for 55”, których celem jest zwiększenie udziału sektora lotniczego w redukcji emisji gazów cieplarnianych. Państwa członkowskie miały czas na wdrożenie nowych regulacji do końca 2023 roku.

Według Komisji działania podjęte przez Polskę okazały się niewystarczające. W efekcie sprawa trafiła do Trybunału Sprawiedliwości UE wraz z wnioskiem o nałożenie sankcji finansowych.

OZE na lotniskach w Polsce. Katowice ograniczą emisję CO₂ o 8 tys. ton rocznie

Co zawiera nowelizacja z 2023 roku?

Nowelizacja dyrektywy ETS dla lotnictwa przewiduje przede wszystkim stopniowe wygaszanie darmowych uprawnień do emisji CO₂ dla przewoźników lotniczych. Dotychczas linie lotnicze otrzymywały znaczną część uprawnień bezpłatnie, co miało ograniczać koszty funkcjonowania sektora. Zgodnie z nowymi zasadami przewoźnicy będą zmuszeni kupować uprawnienia na aukcjach, ponosząc pełne koszty emisji.

Przepisy wdrażają również do prawa unijnego międzynarodowy system CORSIA, opracowany przez Międzynarodową Organizację Lotnictwa Cywilnego (ICAO). Mechanizm ten zakłada rekompensowanie wzrostu emisji przez finansowanie projektów redukujących emisje w innych sektorach gospodarki.

Elektryfikacja infrastruktury i paliwa SAF

Warto jednak podkreślić, że Polska nie pozostaje całkowicie bierna – krajowe lotniska oraz przewoźnicy realizują szereg działań mających ograniczać ślad węglowy branży. Największe porty lotnicze inwestują w elektryfikację infrastruktury naziemnej, modernizację terminali oraz odnawialne źródła energii.

Znaczącą rolę w transformacji mają odegrać także paliwa lotnicze nowej generacji, określane jako SAF. Według założeń unijnego rozporządzenia ReFuelEU Aviation udział takich paliw w globalnym sektorze lotniczym ma stopniowo rosnąć – od 2% w 2025 roku do 6% w 2030 roku, a następnie do 70% w 2050 roku. Obecnie produkcja SAF pozostaje jednak mocno ograniczona, na skutek wysokich kosztów wytwarzania.

Dodatkowo przedstawiciele sektora lotniczego od lat zwracają uwagę, że regulacje klimatyczne UE dla lotnictwa komplikują się, obejmując jednocześnie system ETS, CORSIA, obowiązki związane z SAF oraz nowe wymogi raportowania emisji.

Czy Polska przyspieszy działania?

Sytuację w lotnictwie komplikuje również napięta sytuacja w regionie Cieśniny Ormuz, przez którą transportowane jest około 20% światowych rezerw ropy naftowej. Konflikt bezpośrednio wpływa na ceny paliwa lotniczego oraz stabilność globalnych tras, na co linie lotnicze reagują wygaszaniem połączeń i ograniczaniem miejsc, co dodatkowo komplikuje transformację sektora.

Eksperci podkreślają jednak, że dalsze opóźnienia mogą okazać się dla Polski kosztowne. Oprócz potencjalnych kar finansowych istnieje ryzyko utraty ulg i korzyści dla inwestorów oraz przedsiębiorstw. Zdaniem niektórych przedstawicieli branży w perspektywie kolejnych lat sektor i tak będzie musiał dostosować się do nowych restrykcyjnych wymagań klimatycznych w Unii Europejskiej, a postępowanie TSUE może stać się motywacją do przyspieszenia procesów legislacyjnych.

Zobacz też: Kryzys paliwowy uderza w lotnictwo. Linie lotnicze redukują 2 miliony miejsc

Źródła: PAP, Komisja Europejska, Port Polska, EASA
Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.