Oddychaj! Szansa na czyste powietrze w budynkach

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju uruchomiło nowy program obrony przed zanieczyszczeniami powietrza w budynkach. „Wentylacja dla szkół i domów” to projekt dedykowany oszczędzaniu energii oraz przemianie nieefektywnej wentylacji na nową, zdrowszą i skuteczniejszą. Bo powietrzem oddychamy nie tylko na zewnątrz, ale i w środku.

Świeże powietrze i fala renowacji

Jak zapewnić dostęp do świeżego powietrza w przedszkolach, szkołach i lokalach mieszkalnych? Po pierwsze dzięki nowym technologiom. Ponieważ w Polsce istnieje wiele starych budynków, zwłaszcza wielorodzinnych, które są wyposażone w niewydajny system wentylacji, powietrze w ich pomieszczeniach pozostawia wiele do życzenia. Mało wydajny system wentylacji grawitacyjnej ma niską skuteczność wymiany powietrza. Z tego powodu mieszkańcy danego budynku, czy dzieci i nauczyciele na szkolnych korytarzach, mogą czuć się źle. Jest jeszcze druga przeszkoda:

Drugi problem to brak odzysku ciepła z powietrza usuwanego z budynków – w takich warunkach zużycie zwiększa się nawet o 40% całkowitej energii zużywanej przez budynek – podaje Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.

Wentylacja rozproszona

NCBR stawia na technologię wentylacji w systemie rozproszonym, ponieważ instalacja centralnej wentylacji mechanicznej byłaby zbyt wymagająca z uwagi choćby na brak odpowiednich kanałów wentylacyjnych dla systemów scentralizowanych. Innowacja stała się koniecznością. Systemy rozproszone można montować osobno w poszczególnych klasach szkolnych i mieszkaniach. Będą one gwarantować wysoką jakość powietrza poprzez: obniżanie poziomu stężenia CO2 oraz zanieczyszczeń mikrobiologicznych, a także filtrację zanieczyszczeń pyłowych PM2.5 i PM10. Dodatkowo opracowane mają zostać systemy centralnego zarządzania wentylacji i nadzoru.

Opracowanie innowacji – nabór i fundusze

Wykonawcy, którzy zgłoszą się do projektu NCBR, mają 3 lata na opracowanie technologii. Budżet pochodzi z Funduszy Europejskich i wynosi 7,5 mln zł. Postępowanie odbywa się w trybie zamówień przedkomercyjnych (PCP). Ta formuła polega na zamawianiu prac badawczo-rozwojowych i została dostosowana do pozyskiwania rozwiązań niedostępnych na rynku. W projekcie można wziąć udział do 30 czerwca br. 

– Przed wykonawcami stawiamy jasny cel: opracowanie innowacyjnego, kompaktowego urządzenia wentylacyjnego z wysokosprawnym odzyskiem ciepła, chłodu i wilgoci, wyposażonego w czujniki jakości powietrza i system automatyki, który będzie umożliwiał dostosowanie strumienia powietrza wentylacyjnego w zależności od potrzeb użytkowników w istniejących salach lekcyjnych i budynkach mieszkalnych. Chcemy, żeby takie urządzenia znajdowały się w naszym kraju w każdej klasie i każdym mieszkaniu, które wymaga poprawy jakości powietrza – mówi Wojciech Kamieniecki, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.

Smogiem żyjemy

Smog to nie tylko problem, który pojawia się na zewnątrz. Jakość powietrza przeprowadzana w placówkach oświatowych w 2018 r. pokazała, że normy pyłów zawieszonych PM10 były niejednokrotnie przekraczane. Dowiedziono, że w Zabierzowie koło Krakowa, między listopadem a grudniem 2018 r., zły stan powietrza spowodował osłabienie i pogorszył samopoczucie przebywających tam dzieci. 

Eksperci NCBR zwracają uwagę, że poziom stężenia CO2 w salach szkolnych budynków z lat 60. i 70. potrafi kilkukrotnie przekraczać dopuszczalne normy. Do tego dochodzą stężenia pyłów PM2.5 i PM10 oraz obecność wirusów, bakterii i grzybów. Efekt? Niska koncentracja, bóle głowy, osłabienie i inne dolegliwości. 

Projekt NCBR to jeden z dziewięciu ekologicznych projektów, opracowywanych na rzecz transformacji energetycznej, w tym wykorzystania energii z OZE.

Szczegółowe informacje oraz dokumentacja przedsięwzięcia „Wentylacja dla szkół i domów” znajdują się na stronie internetowej Narodowego Centrum Badań i Rozwoju