Majówka to dla wielu z nas pierwsza w roku okazja do dłuższego wypoczynku. Jednak w obliczu narastającego kryzysu ekologicznego nasze wybory transportowe i sposób spędzania wolnego czasu mają realny wpływ na środowisko. 

Rozwiązaniem jest Slow Travel, czyli filozofia „powolnego podróżowania”, która w połączeniu z renesansem transportu kolejowego pozwala na regenerację sił w pełnej harmonii z naturą. Wybierając bardziej ekologiczne formy transportu, takie jak pociąg zamiast samochodu czy samolotu, możemy znacząco ograniczyć swój ślad węglowy. 

Ślad węglowy transportu

Negatywny wpływ turystyki na klimat wynika przede wszystkim z transportu, który odpowiada za znaczną część emisji gazów cieplarnianych. Z danych fundacji Carbon Footprint średnia emisja CO2 przeciętnego Polaka to około 7,5 tony rocznie. W dziedzinie transportu najbardziej emisyjnym środkiem transportu jest samolot – jeden pasażer na kilometr lotu generuje średnio 285 gramów CO2, podczas gdy w przypadku pociągu jest to zaledwie 41 gramów. W przypadku wyboru samochodu spalinowego ślad węglowy może być bardzo różny w zależności od rodzaju i pojemności silnika oraz liczby jadących pasażerów. Dane thinktanku Our World In Data szacują, że przeciętny samochód generuje ok. 170 gramów CO2 na kilometr.  

Podziemne spływy łodzią w Polsce. Kopalnie zamienione w lekcję ekologii

Renesans kolei

Dane wskazują, że to kolej jest najbezpieczniejsza dla klimatu alternatywa pozwalającą na transport zbiorowy – 7 razy bardziej efektywna energetycznie niż transport drogowy i 15 razy bardziej niż lotniczy. Bezpośrednie emisje z kolei stanowią mniej niż 0,4% całkowitych emisji transportowych w UE. Europejscy decydenci od lat rozwijają rozwiązania, które mają zapewnić mieszkańcom tańsze i bardziej ekologiczne alternatywy dla transportu indywidualnego. 

Na Starym Kontynencie obserwujemy m.in. powrót do pociągów nocnych, co uznaje się za przełom w walce z dominacją tanich linii lotniczych. Rozwijane w Polsce programy rządowe, takie jak „Renesans polskiej kolei”, mają na celu zwiększenie liczby połączeń i modernizację taboru, co czyni podróż pociągiem bardziej komfortową i dostępną. Pociągi oprócz mniejszej emisyjności generują też znacznie niższe koszty społeczne i środowiskowe związane z hałasem czy wypadkami. Polska kolej przechodzi transformację w kierunku zrównoważonych rozwiązań, dążąc do zasilania pociągów w 85% z odnawialnych źródeł energii do 2030 roku. Wybierając pociąg jako wyjazdowy środek transportu, stajemy się częścią proekologicznej zmiany.

Podróżowanie w duchu Slow Travel

Slow Travel to zmiana nastawienia wobec odwiedzanych jako turysta miejsc. Wywodzi się z popularnego ruchu Slow Food, czyli niespiesznego jedzenia. Jest to odpowiedź na zjawisko overtourismu, czyli nadmiernej turystyki, które niszczy zarówno krajobrazy, jak i spokój oraz lokalną tożsamość. 

Podobnie jak swój pierwowzór Slow Travel promuje powolne odkrywanie lokalnej historii oraz kultury. Zamiast odwiedzać jak najwięcej komercyjnych atrakcji, zwolennicy takiego podejścia podróżują rzadziej, ale pozostają w danym miejscu dłużej i starają się odkryć więcej nieoczywistych miejsc. Kluczowe zasady to: 

• minimalizowanie odległości, 
• wspieranie lokalnych producentów,
• wybieranie ekologicznych form aktywności.

Gdzie pojechać na Majówkę?

Majówka może być idealną okazją, aby połączyć zarówno ideę podróżowania w duchu slow travel, jak i ograniczania swojego śladu węglowego poprzez wybór ekologicznego środka transportu. Podróż pociągiem to doskonały sposób, by zwolnić tempo i cieszyć się drogą tak samo jak celem. Polska oferuje bogaty wybór destynacji dla podróżników w duchu zrównoważonego rozwoju. Dla miłośników kolei szczególnie interesujące może być kilka miejsc:

• Dolnośląskie: trasa Wałbrzych – Kłodzko to według wielu jedna z najbardziej malowniczych linii kolejowych w Polsce. Pociąg przejeżdża przez tunele i wysokie wiadukty, oferując widoki na Sudety.
• Wielkopolskie: retro-podróż do parowozowni w Wolsztynie, które jest jednym z ostatnich miejsc w Europie, gdzie parowozy obsługują regularne połączenia pasażerskie.
• Kujawskie: do uzdrowiskowego kompleksu Ciechocinka uruchamiane są pociągi typu „Niespieszny”, które umożliwiają spokojne odkrywanie Polski. 
• Małopolskie: linia kolejowa z Tarnowa do Krynicy-Zdroju (część historycznej Linii Tarnowsko-Leluchowskiej zbudowanej w czasach Franciszka Józefa I) to według przewodników jedna z najpiękniejszych i najbardziej niedocenianych tras pociągowych w Polsce i esencja slow travel. Pociąg jedzie powoli, wijąc się dolinami rzek i oferując widoki, których nie da się zobaczyć z okna samochodu.

Zobacz też: Polskie rzeki: gdzie woda jest najczystsza? [Mapa]

Źródła: Carbon Footprint Foundation, ourworldindata.org, gov.pl, cer.be, forum-lotnicze.pl, Green is good, 

Fot. Canva (ewg3D) 

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.