Fala ekstremalnych upałów w Europie wywołała gwałtowny wzrost cen energii elektrycznej na skutek zapotrzebowania na chłodzenie, spadek produkcji energii wiatrowej oraz ograniczenia w pracy części elektrowni. Chociaż w Polsce sytuacja pozostaje stabilniejsza, warunki pogodowe w całej Europie coraz silniej wpływają na krajowe ceny energii.

Rekordowe ceny energii

Według danych przytoczonych przez The Guardian podczas fali upałów stawki na europejskich rynkach gwałtownie wzrosły. W Wielkiej Brytanii koszt importowanej energii sięgnął poziomów nawet sześciokrotnie wyższych niż rok wcześniej, osiągając około 470 funtów za MWh w godzinach szczytu. W pozostałych częściach Europy sytuacja wyglądała podobnie. W Niemczech ceny na rynku spot przekraczały 545 euro/MWh, a we Francji dochodziły do 268 euro/MWh, co stanowiło najwyższe poziomy od wielu miesięcy.

Główne przyczyny to jednoczesny wzrost popytu i spadek podaży. Podczas upałów miliony gospodarstw domowych włączyły klimatyzację i wentylatory, podczas gdy produkcja energii z wiatru znacząco spadła z powodu układów wysokiego ciśnienia i niskiej prędkości wiatru. Dodatkowo część elektrowni – zwłaszcza gazowych i jądrowych – ograniczała moc z powodu wysokich temperatur utrudniających chłodzenie. W krajach Europy Zachodniej w czasie fal upałów szczytowe zapotrzebowanie potrafi wzrosnąć o kilkanaście do kilkudziesięciu procent.

Susza i upał nie zatrzymają reaktorów. Francja przewiduje wzrost energii jądrowej powyżej prognoz

Polska na tle Europy

Chociaż w Polsce nie odnotowano rekordowych cen energii związanych z utrzymującymi się upałami, skutki europejskiej sytuacji są odczuwalne również u nas. Wynika to z faktu, że krajowy system elektroenergetyczny jest silnie powiązany z rynkiem unijnym, szczególnie w ramach wspólnego rynku dnia następnego – ceny energii w Polsce często reagują na sygnały cenowe z Niemiec i regionu Europy Środkowo-Wschodniej. W dodatku z każdym rokiem intensywnych upałów zapotrzebowanie na energię w kraju latem dorównuje temu zimą.

W Polsce system elektroenergetyczny opiera się wciąż w dużej mierze na źródłach konwencjonalnych, ale udział OZE dynamicznie rośnie. Według danych PSE i analiz rynkowych, w ostatnich latach:

• energia z wiatru i słońca w okresach letnich potrafi pokrywać kilkadziesiąt procent zapotrzebowania w południe,
• w szczytach wieczornych udział OZE spada, zwiększając znaczenie tradycyjnych elektrowni – głównie węglowych i gazowych,
• import energii z sąsiednich krajów staje się ważnym elementem wspomagania systemu.

Dodatkowo branża podkreśla, że w czasie upałów szczególnie istotna staje się elastyczność systemu oraz zdolność do szybkiego uruchamiania mocy rezerwowych.

Wysokie temperatury a bezpieczeństwo energetyczne

Eksperci zwracają uwagę, że zmiany klimatyczne przestają być wyłącznie kwestią środowiskową, a stają się problematyczne również dla systemów energetycznych. W Europie rośnie liczba sytuacji, w których jednocześnie występuje wysokie zapotrzebowanie na energię, produkcja z OZE spada, a elektrownie konwencjonalne mają ograniczenia techniczne z powodu intensywnych upałów. To prowadzi do jednoczesnego nakładania się kilku niekorzystnych czynników.

Choć Polska nie doświadczyła tak wysokich cen jak Wielka Brytania czy Niemcy, to ekstremalne zjawiska pogodowe w jednym regionie wpływają na ceny i bilans energetyczny w całej sieci Europy. W dłuższej perspektywie może to oznaczać wzrost znaczenia magazynów energii, lokalnych źródeł zasilania oraz rosnące uzależnienie energetyki od pogody.

Zobacz też: Polska jednoczy 12 państw UE. Stawką są miliardy na transformację energetyczną

Źródła: The Guardian, Forum Energii, PSE

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.