Kryzys energetyczny na świecie. Skąd się wziął?

Kryzys energetyczny na świecie. Skąd się wziął?

Wzrost cen za surowce energetyczne jest widoczny obecnie nie tylko w Europie. W Azji drastycznie wzrosła cena węgla. Czym spowodowany jest ten globalny kryzys w sektorze paliw? 

Chiński wzrost cen węgla

Ceny węgla w Chinach osiągnęły rekordowe wartości. Prowincja Shanxi, która w tym roku wyprodukowała około ⅓ wszystkich dostaw węgla do chińskich elektrowni, musiała zamknąć kilkadziesiąt kopalni z powodu powodzi, jaka nawiedziła region górniczy Henan. 

Cena węgla energetycznego na giełdzie kontraktów terminowych w Zhengzhou wzrósł na początku tego tygodnia aż o 8%. Chiny w zeszłym roku były odpowiedzialne za 53% energii wytworzonej na świecie z węgla. Udział kraju w gospodarce węglowej jest wciąż drastycznie wysoki pomimo obietnic o wsparcie walki z kryzysem klimatu.

Podczas powodzi, która miała miejsce w regionie Shanxi, zginęło co najmniej 15 osób. Urzędnicy szacują, że klęska dotknęła ok. 1,76 mln osób w całej prowincji.

Indie

Także Indie stoją w obliczu poważnego kryzysu energetycznego – zapasy węgla w kraju są na bardzo niskim poziomie. W kilku regionach pojawiają się wielogodzinne przerwy w dostawie prądu. 

Powodem nagłego wyczerpania zapasów, jest według ekspertów ożywienie gospodarcze. Za przyczynę kryzysu energetycznego uważa się też zmniejszony import węgla. Węgiel stanowi na ten moment około 70% całej produkcji energii elektrycznej w Indiach.

Państwowy zakład Coal India, który odpowiada za ponad 80% wydobycia węgla w kraju, miał przyznać, że zwiększy dostawy dla zakładów użyteczności publicznej, aby rozwiązać problem niedoboru węgla w elektrowniach.

W Indiach oprócz węgla spadła też ilość energii wytwarzanej ze źródeł odnawialnych, elektrowni jądrowych oraz gazu.

Rosja i gaz

Jednym z czynników, który przyczynia się do zwiększenia cen na rynku energii, są dostawy gazu. Ograniczenie zużycia węgla do produkcji energii elektrycznej wiąże się też bezpośrednio ze wzrostem zużycia gazu. Cena gazu wzrosła znacznie w całej Europie.

Ceny gazu ziemnego wzrosły także po ożywieniu gospodarczym. Mniejsze zapasy gazu, jakie miała Europa po okresie zimowym, także przyczyniły się do skurczenia zapasów, a tym samym zwiększonych cen.

Największym dostawcą gazu do Unii Europejskiej, jest Rosja, która jest w coraz większym stopniu uzależniona od importu gazu ziemnego.

Dostawy od Gazpromu, który ma monopol na eksport rurociągami rosyjskiego gazu do Europy, odbywają się w regularnym tempie. O ile nam wiadomo, przestrzegali wszystkich zobowiązań umownych – powiedział redakcji Euronews, Dennis Hesseling, szef działu infrastruktury, gazu i sprzedaży detalicznej w Agencji UE ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki.

Niektórzy eksperci i politycy obawiają się, że Rosja próbuje wywierać naciski na regulatorów, aby zaakceptowali nowo ukończony gazociąg Nord Stream 2, inni z kolei twierdzą, że Rosja nie ma zapasowego gazu i próbuje zapełnić własne magazyny przed zimą.

Gaz ziemny jest głównym źródłem energii, służącej do ogrzewania domów w UE. W okresie zimowym zapotrzebowanie na niego jest znacznie większe niż latem.

Przeczytaj też: Europosłowie popierają inwestycje w wodór i chcą odejścia od gazu. Czy słusznie?

Dlaczego tak drogo?

Paweł Sobolak, CEO w Werufin komentuje, skąd wzięły się drastyczne podwyżki cen na rynku energii na świecie.

Pierwszym czynnikiem jest wysokie tempo wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną. Gospodarki krajów wracają do „normalności” sprzed początku pandemii. W Polsce wiąże się to ze wzrostem zapotrzebowania na energię elektryczną w okresie styczeń – sierpień 2021 o 6,8%, w porównaniu do analogicznego okresu poprzedniego roku. Takiego tempa wzrostu nie znajdziemy patrząc nawet na 10 lat poprzedzających 2018 rok, kiedy roczne zmiany wynosiły przeciętnie 1% do 1,4%mówi Paweł Sobolak, CEO w Werufin.

Jak zwiększyć domową efektywność energetyczną? Fot. STEP Project

Ekspert dodaje, że wysoka cena węgla jest zauważalna już od ponad roku:

Drugim czynnikiem jest cena węgla, która rośnie nieprzerwanie od ponad roku. W sierpniu 2020 roku wynosiła 50 USD za tonę, obecnie przekracza 225 USD za tonę. Energia elektryczna w Polsce, produkowana jest obecnie w około 75% z węgla i importowane jest w tym celu około 20 mln ton węgla podaje i podpowiada, gdzie szukać wyjścia z tej sytuacji: 

Konkurencyjność gospodarek, produktów i wpływ cen energii na realizowane wyniki finansowe czy koszty podstawowych produktów są niczym innym jak miarą bezpieczeństwa energetycznego. Wiele gospodarstw domowych i firm zdecydowała się na inwestycje we własne źródła, co sprawiło, że obecnie mamy około 700 tys. instalacji prosumenckich.

źródło: cnbc.com, euronews.com, bbc.com, STEP Project