Dotacje OZE Termomodernizacja dla seniorów: ciepło, oszczędności i godne życie dzięki „Czystemu Powietrzu” 12 maja 2025 Dotacje OZE Termomodernizacja dla seniorów: ciepło, oszczędności i godne życie dzięki „Czystemu Powietrzu” 12 maja 2025 Przeczytaj także Dotacje OZE Kolejny wyrok korzystny dla beneficjentów „Czystego Powietrza”. Sąd oddalił pozew WFOŚiGW o zwrot zaliczki Program „Czyste Powietrze” pozostawił wielu beneficjentów bez zakończonych inwestycji, a część z nich także z żądaniami zwrotu środków wypłaconych bezpośrednio wykonawcom. Przyczyny tych sytuacji były różne: niektóre firmy nie wywiązały się z umów, inne traciły płynność wskutek przedłużających się rozliczeń i odmiennych praktyk poszczególnych Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW). Na tle tych problemów Sąd Rejonowy Katowice-Wschód nieprawomocnie oddalił pozew Funduszu przeciwko beneficjentce, uznając, że obciążenie jej skutkami niewykonania inwestycji naruszałoby zasady współżycia społecznego. Dotacje OZE Czyste Powietrze: planowany bon 1500 zł na audyt energetyczny. Rosnąca rola operatorów Czyste Powietrze: planowany bon 1500 zł na audyt energetyczny. Rosnąca rola operatorów Audyt energetyczny pozwala ocenić stan budynku, dobrać zakres prac i oszacować możliwe oszczędności energii, dlatego jest ważnym etapem przed rozpoczęciem termomodernizacji. Koszt takiej usługi to wydatek rzędu 1000-2500 zł. Dla rodzin o najniższych dochodach, konieczność wcześniejszego opłacenia dokumentu może utrudniać rozpoczęcie inwestycji w ramach programu Czyste Powietrze. Rozwiązaniem ma być bon na audyt energetyczny. NFOŚiGW pracuje nad bonem na audyt energetyczny Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) podczas konferencji prasowej dotyczącej pakietu zmian w programie Czyste Powietrze potwierdził, że prowadzone są prace dotyczące tzw. bonu na audyt energetyczny. Według zapowiedzi wartość bonu ma wynosić około 1500 zł. Ostateczna kwota i zasady jego przyznawania nie zostały jednak zatwierdzone. Wsparcie ma stać się systemowym rozwiązaniem finansującym audyt energetyczny, który jest konieczny w celu ubiegania się o przyznanie dotacji na kompleksową termomodernizację. Rozwiązanie to ma zdjąć z beneficjentów ciężar ponoszenia tej opłaty z własnej kieszeni na starcie procesu, co ma zwiększyć dostępność i usprawnić program. Główne aktualizacje zasad „Czystego Powietrza” w zapowiedzianej „małej reformie” wchodzą w życie 20 lipca 2026 roku, ale na samo wdrożenie bonów trzeba będzie poczekać dłużej. NFOŚiGW zapowiada, że należy spodziewać się ich jeszcze w tym roku, jednak wiele zależy od prowadzonych dodatkowych konsultacji z samorządami, które będą odpowiedzialne za ich dystrybucję. Wcześniej, bo już od 20 lipca beneficjenci mogą liczyć na takie zmiany, jak: rozszerzenie katalogu wyjątków od wymogu trzyletniego okresu własności nieruchomości, waloryzację o 10% maksymalnych stawek na wybrane prace termomodernizacyjne, wydłużenie ze 120 do 180 dni terminu wykonania prac objętych zaliczką. https://swiatoze.pl/nowa-odslona-programu-czyste-powietrze-od-20-lipca-wyzsze-stawki-i-180-dni-na-prace-objete-zaliczka/ Rola samorządów jako operatorów Czystego Powietrza Wdrażany mechanizm bonów na audyt energetyczny ma być ściśle związany z funkcją operatora Czystego Powietrza, jaką mogą pełnić jednostki samorządu terytorialnego (JST) dla swoich mieszkańców. To właśnie one, a nie NFOŚiGW czy wojewódzkie fundusze, mają pełnić rolę bezpośrednich dystrybutorów tych środków. Możliwość uzyskania przez mieszkańców bonu na audyt będzie uzależniona od tego, czy lokalna jednostka przystąpiła do programu jako operator. Dotychczas na pełnienie tej funkcji zdecydowało się nieco ponad 1400 samorządów, podczas gdy ponad 2000 z nich prowadzi jedynie punkty konsultacyjne. Oznacza to, że w wielu regionach kraju beneficjenci nie mogliby obecnie skorzystać z bonu do audytu. Wiele JST powstrzymuje się przed wejściem w rolę operatora, obawiając się: znacznego obciążenia logistycznego, odpowiedzialności za merytoryczne prowadzenie beneficjenta, konieczności potwierdzania efektów ekologicznych inwestycji. Fundusz wskazuje, że powiązanie tego mechanizmu wsparcia z funkcją operatora może stanowić silny czynnik motywacyjny dla włodarzy, aby przystąpić do programu w charakterze operatora. Dodatkowym powodem do podjęcia się tej roli mogą być oczekiwania mieszkańców, by nie utracić początkowego wsparcia na przeprowadzenie audytu energetycznego. Kluczowe zasady mechanizmu wciąż nieznane Na razie bon na audyt energetyczny pozostaje zapowiedzią, a jego ostateczna wysokość, sposób przyznawania i rola gmin wymagają jeszcze doprecyzowania. Kluczowe będzie również rozstrzygnięcie, w jaki sposób ze wsparcia skorzystają mieszkańcy samorządów, które nie pełnią funkcji operatora programu. Dopiero po zakończeniu konsultacji będzie można ocenić, czy nowe rozwiązanie rzeczywiście będzie w stanie usunąć barierę finansową na początku termomodernizacji. Zobacz też: Beneficjenci odzyskują należne pieniądze. Przełomowy wyrok w sprawie programu „Czyste Powietrze” Źródła: NFOŚiGW, MKiŚ, własne Fot. arch. światOZE.pl Czy w Polsce można skutecznie walczyć z ubóstwem energetycznym wśród seniorów? Ponad 9 milionów seniorów w Polsce żyje w niedogrzanych domach. Brak ciepłej wody, przestarzałe piece i wysokie rachunki to codzienność tysięcy z nich. Program „Czyste Powietrze” oferuje szansę na poprawę warunków mieszkaniowych, ale tylko pod warunkiem odpowiedniego wsparcia. Historia pani Krystyny pokazuje, jak wiele może zmienić kompleksowa pomoc w przejściu przez proces termomodernizacji. Reklama Spis treści TogglePolska starzeje się w zimnych domachJak działa program „Czyste Powietrze”?Kiedy pomoc ma twarz doradcyIle można zaoszczędzić na modernizacji?Problem systemowy: dlaczego seniorzy nie korzystają?Co możemy zrobić? Polska starzeje się w zimnych domach W Polsce mieszka obecnie ponad 9 milionów osób powyżej 60. roku życia. Wiele z nich zamieszkuje domy jednorodzinne budowane dekady temu – bez odpowiedniej termoizolacji, centralnego ogrzewania czy dostępu do ciepłej wody. Szacuje się, że około 40% tych budynków powstało przed 1970 rokiem i nie spełnia współczesnych norm energetycznych. To sprawia, że seniorzy są szczególnie narażeni na ubóstwo energetyczne i wysokie koszty życia, zwłaszcza zimą. Wśród tych osób była pani Krystyna – seniorka z opolskiej wsi Łącznik. Przez lata żyła w nieocieplonym domu z piecami kaflowymi, bez dostępu do wygodnego ogrzewania i z gorącą wodą grzaną w baniaku. Sytuacja zmieniła się dopiero wtedy, gdy do akcji wkroczyły programy wsparcia i fachowcy. Jak działa program „Czyste Powietrze”? Program rządowy „Czyste Powietrze” oferuje dotacje sięgające nawet 170 tys. zł – w przypadku najwyższego poziomu dofinansowania i spełnienia kryteriów dochodowych. Dofinansowanie obejmuje m.in. ocieplenie budynku, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, instalację ekologicznych systemów grzewczych oraz montaż paneli fotowoltaicznych. Problemem pozostaje jednak fakt, że wiele osób – szczególnie starszych – nie radzi sobie z formalnościami. Brak wiedzy technicznej, bariery cyfrowe i lęk przed urzędami to powody, dla których setki tysięcy seniorów nie korzysta z przysługujących im środków. Gminy jako operatorzy Czystego Powietrza? System wymaga pilnej korekty Kiedy pomoc ma twarz doradcy Sytuacja pani Krystyny zmieniła się dzięki współpracy z firmą realizującą modernizacje w ramach programu. To właśnie doradca z zewnętrznej firmy wypełnił wszystkie formalności i koordynował prace krok po kroku. Zakres obejmował: ocieplenie ścian zewnętrznych i poddasza, wymianę starych okien, instalację energooszczędnego systemu grzewczego, montaż bojlera do ciepłej wody. Wreszcie mogę nastawić temperaturę pilotem i nie muszę już nosić drewna. Mam spokój, ciepło i ciepłą wodę. Aż chce się żyć. – mówi seniorka Krystyna. Ile można zaoszczędzić na modernizacji? Według danych Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dobrze przeprowadzona termomodernizacja może obniżyć rachunki za ogrzewanie nawet o 60%, a emisję pyłów zawieszonych – o ponad 90%. Dla domów takich jak pani Krystyny efekty są odczuwalne niemal natychmiast. Niższe koszty eksploatacji to ulga dla budżetu, ale równie ważny jest komfort cieplny i poprawa jakości powietrza w skali lokalnej. Zmniejszenie emisji oznacza czystsze powietrze dla wszystkich mieszkańców gminy. Problem systemowy: dlaczego seniorzy nie korzystają? Choć program „Czyste Powietrze” działa od 2018 roku, wiele osób starszych nadal nie wie, jak z niego skorzystać. Zbyt mało doradców, skomplikowane formularze i brak wsparcia lokalnego sprawiają, że ubóstwo energetyczne utrzymuje się na wysokim poziomie. Eksperci apelują o rozwój modelu wsparcia zorientowanego na potrzeby seniorów. Firmy realizujące programy termomodernizacyjne mogą pełnić nie tylko funkcję wykonawcy, ale również przewodnika. Tak było w przypadku modernizacji domu pani Krystyny. Nie chodzi tylko o zainstalowanie pompy ciepła. Chodzi o to, by senior nie był z tym sam. – podkreśla doradca energetyczny firmy Columbus Energy wykonujący termomodernizację domu Pani Krystyny. Ten przykład pokazuje, jak ważna jest kompleksowość usług firm działających w programie Czyste Powietrze – od pierwszej rozmowy, przez audyt, po odbiór techniczny. Tylko takie działania mogą dać realną poprawę warunków życia setkom tysięcy starszych Polaków. Co możemy zrobić? Aby skutecznie walczyć z ubóstwem energetycznym w Polsce, potrzebne są konkretne działania: uproszczenie procedur programu „Czyste Powietrze”, aktywna rola gmin i lokalnych doradców, edukacja seniorów i ich rodzin, rozwój modelu „termomodernizacji z sercem”. Walka z ubóstwem energetycznym to nie tylko liczby – to konkretne twarze i historie. Każdy ocieplony dom to mniejsza emisja, niższe rachunki i więcej godności. Zobacz też: Jak termomodernizacja domu obniżyła rachunki o 70%? Historia z Wąsosza Źródła: NFOŚiGW, GUS, gov.pl, Columbus Energy Fot.: Canva Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.