Czy kropla drąży skałę?

Globalne ocieplenie rzutuje na stan mórz i oceanów. One z kolei wpływają na zmiany pogody na danym kontynencie. Czy w związku z kryzysem klimatycznym w najbliższych latach czekają nas intensywne susze i powodzie? I czy pojawią się rozległe niedobory wody?

Debata o wodzie

Odpowiedzi na pytania o przyszłość wody na Ziemi poszukiwali prelegenci czwartkowej debaty o nazwie “Let’s Panic – chrońmy wodę dla przyszłych pokoleń”. Tematem przewodnim rozmów był globalny kryzys klimatyczny i związany z tym problem światowych wód. W spotkaniu uczestniczyli m.in. dr Sebastian Szklarek, ekohydrolog PAN, Rafał Jakimiak, przedstawiciel Wód Polskich i Rafał Bonter, prezes Xylem Water Solutions Polska. Wprowadzeniem do spotkania był fragment filmu “Można panikować” z udziałem prof. Szymona Malinowskiego, polskiego fizyka atmosfery, prof. nauk o Ziemi. Debatę poprowadził Szymon Bujalski, dziennikarz zajmujący się kwestiami ekologii i ochrony środowiska. Rozmówcy debatowali o tym, co może wkrótce czekać naszą planetę. 

Susza i niedobory wody – problem świata i gospodarki

Susza jest zjawiskiem naturalnym i wywołuje ją długotrwały brak opadów. Trzeba jednak rozróżnić susze, które powstają w wyniku naturalnych zjawisk w środowisku i te, które są skutkiem działalności człowieka. Podwyższenie średniej temperatury powierzchni Ziemi, czyli ocieplenie klimatu to skutek ludzkich działań. Przekształcanie przyrody wedle własnych potrzeb wpływa więc na cały ekosystem planety. 

Przykładowo, susza na danym obszarze może być spowodowana nadmiernym eksploatowaniem danego ujęcia wody, które nie jest niewyczerpalne. W wyniku tego dany region cierpi na niedobór tego surowca, a inny posiada go w nadmiarze. Ogromne ilości wody zużywają najbardziej wodochłonne gałęzie gospodarki, w tym przemysł tekstylny oraz hodowlany. Uprawa bawełny w Kazachstanie i Uzbekistanie doprowadziła do stopniowego wyschnięcia Jeziora Aralskiego. Przez ponad 60 lat  powierzchnia zmniejszyła się o ⅕. 

Powódź

Oprócz zahamowania wzrostu roślin i niedoboru wody pitnej długotrwała susza może prowadzić do ryzyka powodzi. Przesuszona gleba nie może przyjąć dużej ilości wody, co powoduje jej zbieranie się na powierzchni ziemi. Długie okresy susz wynikają ze zmian klimatycznych. Wody Polskie opracowały program “Stop suszy”, który uwzględnia kroki przeciwdziałania jej skutkom. Podobny projekt prowadzą też inne państwa UE.

Zmiana klimatu – dlaczego ma miejsce?

Trzy mld ludzi na świecie cierpi z powodu niedoboru wody na terenach rolniczych. Dwa mld ludzi żyje, na co dzień z niedoborem wody i nie ma dostępu do źródła wody pitnej.do jej czystego źródła. Przewiduje się, że do 2030 roku 700 mln ludzi zostanie przesiedlonych z powodu braku dostępu do czystej wody. 

Te niepokojące dane wynikają między innymi ze zmian klimatu, a ich powodów jest wiele. Ekspresowe tempo urbanizacji, rozwój gospodarki, globalizacja, napędzanie konsumpcyjnych nawyków, czy wreszcie gonitwa za pieniędzmi. Profesor Szymon Malinowski nie ma wątpliwości, czyże zmiana klimatu i inne problemy ludzkości powinny zostać rozwiązane za pomocą wspólnego porozumienia. Swoje niepokoje profesor wyraził także w filmie dokumentalnym “Można panikować” (2020, reż. Jonathan L. Ramsey).

fot. NASA