Bałkańscy truciciele: europejskie elektrownie węglowe przyczyną zgonów

W kilku krajach Europy Wschodniej odnotowano tysiące zgonów z powodu zanieczyszczeń z elektrowni węglowych. Najnowsze dane nie pozostawiają wątpliwości – znacznie przekroczone emisje szkodliwych substancji zabijają. 

Trują całą Europę

W wielu krajach Europy regularnie przekracza się normy jakości powietrza. M.in. Niemcy, Francja, czy Włochy emitują sporą ilość zanieczyszczeń, ale równolegle dążą do osiągnięcia neutralności klimatycznej. Co z krajami Bałkańskimi? Czy również w nich rezygnuje się z polityki węglowej?

Aż 18 elektrowni znajdujących się w Bośni i Hercegowinie, Czarnogórze, Republice Kosowa, Republice Macedonii Północnej i Republice Serbii wyemitowało zabójczą ilość toksycznych substancji, takich jak dwutlenek siarki, tlenki azotu oraz pyły zawieszone PM2,5 i PM10. 

Szacuje się, że skutki zanieczyszczeń nie dotykają wyłącznie mieszkańców danego kraju, ale i innych państw.

Według raportu opracowanego przez CEE Bankwatch Network i Centre for Research on Energy and Clean Air, emisje te spowodowały bezpośrednio 19 tys. zgonów łącznie w kilku krajach europejskich. 

18 elektrowni węglowych na Bałkanach Zachodnich wciąż sieje spustoszenie w regionie, a także poza nim. Rządy Bałkanów Zachodnich ponoszą główną odpowiedzialność za ten stan rzeczy, jednak chcemy również, aby UE wzmocniła swoje działania w tej sprawiepowiedziała Pippa Gallop, doradca ds. energii w CEE Bankwatch Network. 

Najwięcej śmiertelnych przypadków związanych z zanieczyszczeniami powietrza emitowanymi z Bałkanów Zachodnich odnotowano we Włoszech. Szacuje się, że to właśnie Włosi i Serbowie ucierpieli najbardziej na toksycznych oparach z elektrowni węglowych.

Na trzecim miejscu pod względem ilości zgonów spowodowanych emisją znalazły się Węgry, potem Rumunia, Bośnia i Hercegowina oraz Grecja.

Liczba zgonów w wyniku nadmiernej emisji dwutlenku siarki, źródło: CEE Bankwatch Network i Centre for Research on Energy and Clean Air. Na podst. obliczeń wynikających z danych z WHO oraz NATO

Autorzy raportu bazowali na danych na temat gęstości populacji z NASA, zaleceń WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) dotyczących wpływu zanieczyszczenia na zdrowie.

W ciągu trzech lat tylko 18 elektrowni węglowych na obszarach południowo-wschodniej Europy wyemitowało 2,5 razy więcej dwutlenku siarki niż ponad 200 pozostałych elektrowni na terenie UE – stwierdzono w raporcie. W zachodniej części Bałkanów dwutlenek siarki przekroczył dopuszczalną normę aż sześciokrotnie.

Dwutlenek siarki

Dwutlenek siarki jest bezbarwnym i szkodliwym gazem. Ma ostry zapach, który drażni drogi oddechowe. Gaz ten jest trujący dla wszystkich organizmów żywych – począwszy od roślin, owadów, przez zwierzęta, a skończywszy na ludziach.

Dwutlenek siarki jest produktem ubocznym spalania paliw kopalnych. Spalanie węgla przyczynia się do powstawania różnych objawów wieńcowych, prowadzących do ostrego niedokrwienia mięśnia sercowego.

Co dalej?

Autorzy raportu chwalą równocześnie decyzję UE w sprawie handlem emisjami. Naciskają jednak, aby Unia zastosowała bardziej radykalne, krótkoterminowe środki, aby przyspieszyć zamknięcie największych trucicieli. UE importuje 8% energii elektrycznej wytwarzanej przez elektrownie węglowe na Bałkanach.

źródło: bloomberg.com, energyandcleanair.org, CRC Handbook of Chemistry and Physics