Stop Smog. Kolejna odsłona – nowe zasady

Ruszyła druga runda rządowego programu ”Stop Smog”, który ma być wsparciem działań na rzecz poprawy jakości powietrza. O dofinansowanie można ubiegać się na nowych zasadach. 

Ekologiczne ogrzewanie dla każdego

“Stop Smog” to  projekt dotacji na rzecz przedsięwzięć niskoemisyjnych, realizowanych przez gminy na obszarach, gdzie obowiązują tzw. uchwały antysmogowe. Szczególnie dotyczy to wymiany tzw. “kopciuchów”. Są to stare piece na paliwo stałe, często opalane drewnem lub węglem. Nie spełniają one żadnych norm ekologicznych i w ogromnej mierze są powodem powstawania smogu. O dofinansowanie mogą się ubiegać gminy, związki międzygminne, powiaty, a także związek metropolitalny w województwie śląskim. 

Ministerialne porozumienie

Pod koniec stycznia 2021 roku, Michał Kurtyka, Minister Klimatu i Środowiska podpisał porozumienie o współpracy Ministra Klimatu i Środowiska, NFOŚiGW oraz Banku Gospodarstwa Krajowego w zakresie współfinansowania przedsięwzięć niskoemisyjnych ze środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów.  

– Ogłoszony dziś nabór w programie „Stop Smog” to spełnienie kolejnej obietnicy, obok trwającego naboru w drugim rządowym programie antysmogowym „Czyste Powietrze”, o realnym wsparciu działań na rzecz poprawy jakości powietrza i przeciwdziałania ubóstwu energetycznemu – mówi szef resortu.

Wiceprezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Paweł Mirowski przekonuje, że już około 30 samorządów jest zainteresowanych złożeniem wniosku na nowych zasadach.

Przeciw energetycznemu ubóstwu

Wnioskodawcy w programie „Stop Smog” (gmina, związek międzygminny, powiat, związek metropolitalny w województwie śląskim) mogą uzyskać do 70% dofinansowania kosztów inwestycji. Pozostałe 30% stanowi ich wkład własny. Dzięki temu mieszkańcy gmin (położonych na obszarze, gdzie obowiązuje tzw. uchwała antysmogowa) mogą otrzymać w formie bezzwrotnej dotacji do 100% kosztów przedsięwzięcia. Średni koszt realizacji niskoemisyjnych inwestycji w jednym budynku, a w przypadku budynku o dwóch lokalach – w jednym lokalu, nie może przekroczyć 53 tys. zł. 

Ostatecznym beneficjentem „Stop Smogu” są osoby, których nie stać na wymianę pieca i ocieplenie domu. Program określa, że to ci, których przeciętny miesięczny dochód, na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym – wyjaśnia wiceprezes NFOŚiGW.

Efektem pierwszego naboru w programie „Stop Smog” jest siedem porozumień, które podpisały: Niepołomice, Pszczyna, Rybnik, Skawina, Sosnowiec, Sucha Beskidzka i Tuchów. To w sumie ponad 54 mln zł – w tym 37,4 mln zł z budżetu państwa i ok. 17 mln zł wkładu własnego gmin – na inwestycje w ok. 1,1 tys. budynków. W obecnie uruchamianym naborze wniosków, patrząc na dostępną alokację środków finansowych, z programu może skorzystać kolejnych 70 gmin (liczba gmin zależy od wartości składanych wniosków przez poszczególne jednostki).

Program „Stop Smog” jest przewidziany na lata 2019-2024, przy czym do tej pory na jego realizację przeznaczono 180 mln zł (po wykorzystaniu ponad 37 mln zł, na 2021 r. zostaje do rozdysponowania ok. 142 mln zł). W latach 2022-2024 planuje się zasilić Fundusz Termomodernizacji i Remontów kwotą ok. 518 mln zł z przeznaczeniem na realizację przedsięwzięć niskoemisyjnych w ramach programu „Stop Smog”.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska wraz z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przejęło od 1 stycznia 2021 r. z Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii prowadzenie działań w zakresie rządowego programu „Stop Smog”.

Z początkiem 2021 r. weszła w życie ustawa z 28 października 2020 r. o zmianie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz niektórych innych ustaw, która wprowadza wiele zmian i ułatwień w dostępie do programu „Stop Smog”. Są to przede wszystkim:

  • umożliwienie związkom międzygminnym i powiatom aplikowania do programu w roli koordynatora kilku gmin;
  • wydłużenie z 3 do 4 lat okresu realizacji porozumienia;
  • dopuszczenie możliwości realizacji przedsięwzięć niskoemisyjnych również w budynkach będących w zasobach mieszkaniowych gminy;
  • wyposażenie gmin w narzędzia umożliwiające weryfikację danych osób ubiegających się o udział w programie;
  • poprawę niektórych warunków udziału mieszkańców w programie;
  • rozszerzenie katalogu kosztów kwalifikowanych m.in. o instalacje OZE;
  • zniesienie obowiązku sporządzania przez samorządy gminne programów niskoemisyjnych;
  • zmniejszenie minimalnej liczby budynków jednorodzinnych umożliwiającej aplikowanie do programu (z 2% do 1% lub 20 budynków);
  • zmniejszenie z 50% na 30% wymaganej redukcji zapotrzebowania na ciepło grzewcze;
  • skrócenie z 10 do 5 lat okresu po zakończeniu porozumienia dla działań i zobowiązań gminy oraz beneficjenta.

Szczegóły naboru:
czystepowietrze.gov.pl (zakładka Weź dofinansowanie/Stop Smog), fot. Freepik.com

Źródło: informacja prasowa